31 Aralık'tan Önce Risk Tespiti Şart

Duygu Erdoğan - İstanbul'da kentsel dönüşüm projelerinin en önemli finansman kaynaklarından biri olan ve vatandaşlara kendi konutlarını yenileme imkanı sunan Yarısı Bizden kampanyası, 31 Aralık 2026 tarihinde sona erecek. Bu tarihe kadar, binaların riskli yapı olarak tespit edilmesi ve resmen riskli ilan edilmesi gerekiyor.

Kampanyanın sona ermesine yakın bir sürede, mülk sahiplerinin hibe anlaşmaları, kredi sözleşmeleri ve müteahhitlerle yapılan anlaşmalar gibi birçok işlemi tamamlayamayacakları endişesi mevcuttu. Ancak yayımlanan genelge ile bu endişeler giderildi. 31 Aralık 2026'ya kadar yapıların riskli ilan edilmesi, kampanyadan yararlanmak için yeterli olacak. Her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sunuluyor. Peki, kampanyadan faydalanabilmek için riskli yapı tespit süreci nasıl işliyor? İşte detaylar...

1- Eğer bina riskli olarak tespit edilirse, yasal süreç başlıyor. Yarısı Bizden kampanyasından faydalanabilmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisans verilen kuruluşlara başvurarak riskli yapı tespiti yaptırmak gerekiyor. Genelgede, "6306 Sayılı Kanun kapsamında onaylanan riskli yapılar için" ifadesi yer alıyor.

2- Riskli yapı tespiti, kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların yaşam, çalışma, eğlenme veya ibadet etme amaçlı olarak içine girebildiği yapılar için geçerlidir. İnşa halinde olan ve ikamet edilmeyen yapılar ya da metruk ve statik bütünlüğü bozulmuş yapılar bu tespit kapsamında değerlendirilmiyor.

3- Vatandaşlar, riskli yapı tespiti için masrafları kendilerine ait olmak üzere, maliklerden birinin veya yasal temsilcisinin başvurusu ile lisanslı kurumlara başvurabiliyor. Yani, sadece bir ev sahibinin başvurması yeterli oluyor.

4- Bu tespit sürecinde binadan karot örneği alınır ve gerekiyorsa zemin etüdü yapılır. Sonuçlar analiz için gönderilir ve binanın büyüklüğüne göre ortalama 10 ila 30 gün içinde risk durumu belirlenir.

5- Hazırlanan rapor, lisanslı kurumlar aracılığıyla Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü veya belediyeye sunulur. Rapor incelenir ve eksiklik ya da hata varsa, düzeltilmesi için rapor geri bildirilir. Daha sonra, tespite dair bilgiler içeren tutanak binaya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir ve ilgili muhtarlıkta 15 gün süreyle ilan edilir.

6- Muhtarlıkta yapılan ilanın sona ermesinden itibaren 15 gün içinde yapı malikleri veya yasal temsilciler, Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü veya belediyeye itiraz dilekçesi verebilir. İnceleme sonrasında, yapının riskli olup olmadığına dair nihai karar verilir. İtiraz durumunda, kararın kesinleşmesi 4 aya kadar uzayabilir.

7- Yıkım kararı verildiğinde, hak sahiplerine tahliye ve yıkıma dair tebligat yapılır. Tebligat, tutanağın binaya asılması, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilmesi ve muhtarlıkta 15 gün süre ile ilan edilmesiyle gerçekleştirilir. İdare, yapının tahliyesi ve yıkılması için maliklere 90 günden fazla olmamak üzere süre tanır.

Binaya Göre Maliyet

Riskli yapı tespitinin maliyeti, binanın büyüklüğüne göre değişir. Az katlı ve çok katlı binalarda bu maliyet 50 bin ile 200 bin lira arasında farklılık gösterir.

85 Bini Tamamlandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bir televizyon programında, İstanbul'un kentsel dönüşümüne katkı sağlamak için sosyal konut projeleri, Yarısı Bizden kampanyası ve Dünya Bankası desteğiyle 3 milyon TL'ye varan kredi imkanlarının sunulduğunu belirtti. Kurum, İstanbul'da 233 bin bağımsız bölümün bu proje kapsamına alındığını, bunlardan 85 bininin tamamlandığını açıkladı.