AB Ülkeleri, Artan Maliyetlerle Baş Etmek İçin Çiftçilere Destek Planları Yapıyor

Avrupa Birliği genelinde toplamda 9,1 milyon çiftlik bulunmaktadır ve bu sektörde yaklaşık 17 milyon kişi istihdam edilmektedir.

AB ülkeleri, tarımı stratejik bir sektör olarak görüyor ve Ortak Tarım Politikası (CAP) aracılığıyla bu alana kayda değer bir finansman sağlıyor.

Çiftçiler doğrudan destekler, kırsal kalkınma projeleri, iklim değişikliği eylemleri ve doğal kaynak yönetimi gibi çeşitli programlardan yararlanabiliyor.

Mevcut AB bütçesi çerçevesinde, çiftçilere yılda yaklaşık 38 milyar avro doğrudan ödeme, 13 milyar avro civarında kırsal kalkınma desteği ve 3 milyar avroya yakın ürün desteği sağlanmaktadır.

Tarım sektörü, mazot, elektrik ve doğal gaz gibi enerji girdilerine yüksek oranda bağımlıdır. Bu girdilerin fiyatlarındaki artış doğrudan üretim maliyetlerini etkilemektedir.

Petrol fiyatları, İran'daki gerginlik öncesi seviyelere göre yüzde 40, doğal gaz fiyatları ise Avrupa'nın en derin ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF'de yaklaşık yüzde 80 daha yüksek seviyelerde seyrediyor.

Petrol fiyatlarındaki artış, Avrupa'da çiftçilerin vazgeçilmez enerji kaynağı olan mazot fiyatlarını da artırdı. Üye ülkeler arasında uygulanan vergiler nedeniyle fiyatlar değişiklik gösterse de, AB genelinde dizelin ortalama fiyatı gerilim öncesi 1,59 avro iken bu rakam 1,95 avroya yükseldi. Yaklaşık yüzde 23'lük bu artış, çiftçilerin üretim maliyetlerini ciddi ölçüde artırdı.

Sulama, seracılık ve mekanize tarım yapan çiftçiler, artan enerji maliyetlerinden büyük ölçüde etkileniyor.

Gübrede İkili Kriz

Gübre piyasası, artan enerji maliyetleri ve tedarik kesintileriyle birleşen bir "çifte kriz" yaşıyor. Bu sorunlar, tarımda temel gübreleme dönemlerinden olan ilkbahar başındaki uyanış döneminde daha da zorlayıcı hale geldi.

Gübre üretiminin ana girdisi olan doğal gaz fiyatlarındaki artış, gübre fiyatlarını doğrudan etkiledi.

Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin aksaması, dünya nitratlı gübre arzının yüzde 38'ini ve fosfatlı gübre arzının yüzde 20'sini kesintiye uğrattı.

Bu kriz nedeniyle AB ülkeleri, enerji maliyetlerini sübvanse etmek ve gıda arz güvenliğini sağlamak için kapsamlı önlemler geliştirmeye başladı.

AB Komisyonu, artan girdi maliyetlerine karşı çiftçileri desteklemek için Ortak Tarım Politikası araçlarının daha esnek kullanılabileceğini belirtiyor.

Ayrıca, ithal gübreye bağımlılığı azaltmak amacıyla alternatif gübre kullanımını teşvik eden ve üretim maliyetlerini düşürmeyi hedefleyen planlar geliştirilmekte.

AB ülkelerinin liderleri geçtiğimiz hafta Brüksel'de düzenlenen zirvede, elektrik vergilerinin düşürülmesi, şebeke ücretlerinin azaltılması ve devlet yardımlarının genişletilmesi gibi önlemleri tartıştı.

AB düzeyinde ilk somut adımlar, tarım sektörünün enerji maliyetlerini dolaylı olarak düşürmeye yönelik olarak atıldı.

Üye ülkeler, tarım sektörüne yönelik doğrudan destekleri hızla uygulamaya koyuyor.

İspanya

İspanya, Orta Doğu'daki çatışmaların etkilerine karşı tarım ve hayvancılığı destekleyecek geniş kapsamlı bir paket açıkladı. Madrid hükümeti tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında, tarım ve hayvancılık sektörüne toplamda 877 milyon avro destek sağlanacak.

Paket, çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve balıkçılar için litre başına 20 avro sentlik yakıt sübvansiyonu ve gübre alımlarına yönelik doğrudan destekler içermektedir.

Ayrıca elektrikteki KDV oranı yüzde 21'den yüzde 10'a düşürülerek tarımsal sulama ve üretim maliyetlerinin azaltılması hedefleniyor. Hükümet, güneş panelleri ve ısı pompalarına yönelik vergi teşvikleri ile tarımda enerji dönüşümünü hızlandırmayı planlıyor.

İtalya

İtalya'da hükümet, çiftçilerin en önemli girdilerinden biri olan akaryakıtta geçici vergi indirimi uygulamasına geçti. Alınan kararla, dizel ve benzinde litre başına yaklaşık 25 sentlik indirim sağlanıyor.

Bu uygulamanın, tarım ve taşımacılık sektörlerindeki maliyet baskısını kısa vadede hafifleteceği öngörülüyor. Hükümet, ayrıca fiyat spekülasyonlarını önlemek amacıyla denetimleri artırdı.

Yunanistan

Yunanistan da tarım sektörünü doğrudan hedefleyen destekler açıklayan ülkeler arasında. Hükümet tarafından duyurulan yaklaşık 300 milyon avroluk paket kapsamında, çiftçilere motorin için litre başına 16 sent sübvansiyon sağlanırken gübre alımlarında yüzde 15'e kadar destek verileceği belirtiliyor.

Bu adımların, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerin artan maliyetlerle başa çıkabilmesini sağlaması amaçlanıyor.

Fransa

Fransa, daha hedefli ve sınırlı süreli destek mekanizmaları ile tarım sektörünü korumayı tercih ediyor.

Hükümet, çiftçilere doğrudan yakıt sübvansiyonu yerine kredi olanakları, sosyal prim ertelemeleri ve vergi kolaylıkları sağlayarak maliyet baskısını hafifletmeye çalışıyor.

Mevcut kriz nedeniyle nakit akışı sıkıntısı yaşayan çiftçilere daha fazla esneklik sağlamak amacıyla bankalar ve dağıtımcılarla sektör çapında bir anlaşma üzerinde çalışılıyor.

Fransız yetkililer, geniş kapsamlı yakıt sübvansiyonlarının enflasyonu artırabileceği uyarısında bulunurken, desteklerin daha çok üretim kapasitesini korumaya odaklandığını ifade ediyor.