ABD, Rusya ve Çin, İran Yaptırımları Üzerine BMGK'de Karşı Karşıya Geldi

New York'tan Bildiriliyor

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), İran'a uygulanan 1737 Yaptırımlar Komitesinin görevine devam edip etmeyeceğini tartışmak üzere bir araya geldi.

Şu anki dönem başkanlığını üstlenen ABD'nin Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Rusya ve Çin'in bu komitenin varlığına karşı çıktığını belirterek, bu iki ülkeyi İran yönetimini savunmakla suçladı.

Waltz, Rusya ve Çin'in komitenin çalışmalarını engelleme çabalarını 'kötü niyetli' olarak nitelendirdi ve bu ülkelerin BM kararlarına aykırı olarak İran'la askeri ilişkilerini sürdürdüğünü iddia etti.

Waltz, BM üyesi ülkelerin İran'a karşı silah ambargosunu sürdürmesi gerektiğini dile getirerek, "ABD, İran'ın füze, insansız hava aracı ve nükleer programlarının dünya güvenliğini tehdit etmesini engellemeye kararlıdır." dedi.

Rusya, ABD'yi Nükleer Anlaşmadan Çekilmekle Eleştirdi

Rusya'nın BM Büyükelçisi Vassily Nebenzia, ABD'yi hukuksuz davranmakla suçlayarak, 1737 Yaptırımlar Komitesinin yeniden aktif hale getirilmesi için bir gerekçe olmadığını belirtti.

Nebenzia, "ABD'nin, Güvenlik Konseyi'nin İran'a yönelik kararlarını yeniden gözden geçirme ve 1737 Komitesini tekrar kurma girişimlerinin yasal bir dayanağı yoktur." dedi.

Nebenzia, ABD'nin 2015'te imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı'ndan (JCPOA) 2018'de tek taraflı olarak çekilmesini hatırlatarak, bu davranışını eleştirdi.

Rusya, ABD ve Batılı müttefiklerini, İran'ın nükleer programı konusunda diplomatik bir çözüm bulunması ihtimalini ortadan kaldırmakla suçladı.

Çin: "ABD Ortadoğu'da Gerilimi Artırıyor"

Çin'in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong, 1737 Yaptırımlar Komitesi hakkında doğrudan bir yorum yapmaktan kaçındı ancak Konsey'in siyasi amaçlar için manipüle edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Fu, "ABD ve İsrail, askeri operasyonlarını durdurmalı ve İran'ın nükleer tesislerine saldırmaktan kaçınmalıdır. Aksi halde gerilim tüm Ortadoğu'ya yayılabilir." dedi.

Fu, uluslararası toplumun net mesajlar vermesi gerektiğini belirterek, "ABD'nin JCPOA'dan tek taraflı çekilmesi İran nükleer krizini tetikledi. Sorun, diplomatik çözüm yoluna dönmelidir." ifadelerini kullandı.

ABD'yi, İsrail ile işbirliği yaparak İran ile müzakere sürecini baltalamakla suçlayan Fu, ABD'nin İran nükleer krizinin başlıca kışkırtıcısı olduğunu öne sürdü.

BM 1737 Yaptırımlar Komitesine Genel Bakış

BM Güvenlik Konseyi tarafından 2006 yılında kabul edilen 1737 sayılı karar doğrultusunda kurulan Yaptırımlar Komitesi, İran'a yönelik uygulamaların denetlenmesi amacıyla oluşturulmuştu ve her 90 günde bir rapor sunması gerekiyordu.

Ancak, 2015'te ABD ile İran arasında imzalanan nükleer anlaşma sonrası BMGK'nin 2231 sayılı kararıyla yaptırımların kaldırılması üzerine komite işlevini kaybetmişti.

2025 yılında, ABD ile müzakereler sürerken, İran, İsrail ve ABD'nin saldırıları nedeniyle Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile işbirliğini askıya aldı. Bunun üzerine, İngiltere, Fransa ve Almanya tarafından 2231 sayılı karardaki 'snapback mekanizması' 28 Ağustos 2025'te devreye sokularak Tahran'a yönelik BM yaptırımları yeniden uygulamaya kondu.