ABD ve İran Arasındaki Tansiyon Yükseliyor: Körfez'de Olağanüstü Hareketlilik

ABD ile İran arasında artan diplomatik ve askeri gerilimler, Washington'un Körfez bölgesine yönelik askeri yığınak girişimleriyle uluslararası toplumu endişelendirdi. Birçok ülke, askeri müdahale olasılığı nedeniyle vatandaşlarına İran'ı terk etmeleri çağrısında bulunurken, Sofya Havaalanı hafta sonu sivil uçuşlara kapatıldı. ABD ise bölgedeki bazı üslerinden askeri personelini tahliye etmeye başladı.

İran, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini terörist olarak ilan etti. The New York Times, İran'ın olası hedeflerini yazarak, 'İsrail'in büyük şehirlerini hedef alabileceğini' belirtti. İsveç, vatandaşlarına İran'ı acilen terk etmeleri yönünde çağrıda bulundu.

Bu olağanüstü hareketin odak noktalarından biri Bulgaristan'daki Sofya Uluslararası Havalimanı oldu. Uçuş izleme platformu FlightRadar24'ün verilerine göre, havaalanı 23 Şubat'ta 01:15 - 02:50 ve 24 Şubat'ta 01:05 - 03:35 saatleri arasında sivil operasyonları askıya alacak. Sadece askeri uçuşlara izin verileceği bildirildi. Sosyal medyada paylaşılan fotoğraflar, Sofya Havalimanı'nda park etmiş ABD'ye ait tanker uçaklarını gösteriyor.

Uçak yoğunluğu

Sofya'daki Vasil Levski Havalimanı'nın 1 numaralı terminalinde, çok sayıda Amerikan askeri uçağı dikkat çekiyor. Güvenlik analisti ve eski Bulgaristan dışişleri bakan yardımcısı Milen Keremedchiev, burada 7 havada yakıt ikmal uçağı, 3 C-17 ve C-130 kargo uçağı ile birkaç Boeing 747'nin bulunduğunu belirtti. Keremedchiev, "Hepsi İran'a doğru yolda... Görünüşe göre orada yakında çok sıcak olacak" yorumunu yaptı.

Bulgaristan Savunma Bakanlığı ise bu uçakların NATO'nun artan teyakkuz faaliyetleri kapsamında yapılan eğitim çalışmalarına destek amacıyla orada olduğunu söyledi.

Potansiyel çatışma korkusu, bazı ülkeleri harekete geçirdi. Polonya Başbakanı Donald Tusk, İran'daki tüm vatandaşlarını hemen tahliye etmeleri çağrısını yaparken, İspanya ve Almanya gibi ülkeler de benzer uyarılarda bulundu.

Almanya ve Norveç gibi bazı ülkeler, Orta Doğu'da eğitim veya destek görevlerinde bulunan askeri birliklerini geri çekti. ABD ordusu ise Katar'daki El-Udeyd Hava Üssü'nden yüzlerce askerini tahliye etti. 10 bin personelin bulunduğu bu üs, ABD'nin Orta Doğu'daki en büyük askeri tesisi olarak biliniyor. Bahreyn'deki üslerden de tahliyeler gerçekleştirildiği belirtiliyor.

İsrail ordusu ise yüksek alarm durumuna geçtiğini duyurdu. Ordu Sözcüsü Effie Defrin, "Yüksek alarm durumundayız. Tüm gelişmeleri dikkatle izliyoruz ve her türlü değişikliğe karşı tetikteyiz" dedi.

İran, yeni silahıyla gözdağı verdi

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, "Hürmüz Boğazı Akıllı Kontrol" tatbikatında ilk kez gemi konuşlu hava savunma füzesi Seyyad 3-G'yi denedi. Seyyad 3'ün gemi konuşlu versiyonu "Seyyad 3-G", "Şehid Seyyad Şirazi" gemisinden ateşlendi. 150 km menzilli füzenin, "Şehid Süleymani" sınıfı gemiler için bölgesel hava savunma kalkanı oluşturma imkanı sunduğu ifade ediliyor.

Tahran’dan NOTAM

İran, 24 Şubat'ta ülkenin doğu ve batı hava sahasında askeri atış faaliyeti nedeniyle bir NOTAM yayımladı.

'Kısıtlı bir saldırıyı değerlendiriyorum'

ABD Başkanı Trump, İran'ı nükleer anlaşmaya zorlamak için kısıtlı bir saldırıyı değerlendirdiğini açıkladı. Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, "Kısıtlı bir saldırıyı değerlendiriyorum" dedi. Olası bir askeri müdahalenin "travmatik" olacağını belirten Trump, "Ya bir anlaşma olacak ya da onlar için talihsiz olacak" diye konuştu.

The Wall Street Journal'a göre, olası Amerikan saldırısının ilk aşamasında askeri ve hükümet yapıları hedef alınacak. Ancak Tahran misilleme yaparsa, daha yıkıcı saldırılar düzenlenecek.

'Daha büyük' beklentisi

İran'da daha geniş çaplı bir saldırı olasılığı tartışılıyor. 2024'te İsrail tarafından saldırıya uğrayan Parchin askeri kompleksinde çatı ve beton güçlendirme çalışmaları yapıldığı bildiriliyor. ABD'nin geçen yıl bombaladığı Natanz ve Isfahan nükleer tesislerinde yeniden inşa çalışmaları devam ediyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, dış güçlerin ülkeyi teslim olmaya zorladığını ancak boyun eğmeyeceklerini belirtti. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, "Savaşa da, barışa da hazırız. Saygılı bir dille hitap ederseniz, biz de aynı şekilde karşılık veririz. Ancak güç dili kullanırsanız, biz de karşılık veririz" dedi.

Yığınak devam ediyor

ABD'nin bölgedeki askeri yığınağı sürüyor. Dünyanın en büyük uçak gemisi "USS Gerald R. Ford", halihazırda Arap Denizi'nde bulunan USS Abraham Lincoln taarruz grubuna katılmak üzere. Açık kaynak uçuş verilerini izleyen analistler, çok sayıda savaş uçağının Azorlar, Girit, Ürdün, Suudi Arabistan ve diğer bölgesel üslere yönlendirildiğini belirtiyor.

Açık kaynak istihbaratını takip eden sosyal medya hesapları, son bir hafta içinde Avrupa ve Orta Doğu'ya ABD'ye ait 100'den fazla uçağın indiğini bildiriyor. USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R. Ford, 120'den fazla savaş uçağı taşıyor. ABD EUCOM ve CENTCOM'un 200'den fazla jet ve yaklaşık 108 tanker uçağa ev sahipliği yaptığı tahmin ediliyor. F-22'ler Birleşik Krallık'taki RAF Lakenheath üssüne ulaştı. Flightradar24 verilerine göre, son üç gün içinde 39 tanker ve 29 ağır nakliye uçağı Avrupa'ya yönlendirildi.

ABD'nin Orta Doğu'daki askeri hareketliliği, eski Pentagon yetkilileri ve güvenlik uzmanları tarafından "son derece önemli ve olağanüstü hızlı" olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, erken uyarı ve kontrol uçakları da dahil olmak üzere "kilit destek unsurlarının" bölgeye konuşlandırılmasının, "ciddi bir askeri hazırlık" göstergesi olduğunu ifade ediyor.

Bu çapta bir askeri yığınağın süresiz devam ettirilemeyeceğine dikkat çeken uzmanlar, Karayipler'deki son konuşlandırmanın ABD'ye yaklaşık 3 milyar dolara mal olduğunu söylüyor.