ABD ve İsrail'in İran'a Yönelik Saldırılarının Arkasındaki İstihbarat Süreci

Ankara

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar ve sonrasında İran'ın verdiği tepkiler, uluslararası gündemin üst sıralarında yer almaya devam ediyor. Bu süreçte, İran'ın lideri Ayetullah Ali Hamaney ve diğer üst düzey yetkililerin hedef alındığı operasyonların arkasındaki istihbarat işbirliği dikkatleri üzerine çekiyor.

Medya kuruluşları ve resmi kaynaklardan alınan bilgiler, saldırıların öncesinde ve esnasında çok katmanlı bir istihbarat yapısının işlediğini gösteriyor.

Saldırıların temel unsurları arasında sahadan elde edilen insan kaynaklı bilgiler, gerçek zamanlı veri analizi, İran liderinin günlük yaşam alışkanlıklarının incelenmesi, sinyal ve siber istihbarat, uydu ve insansız hava araçları (İHA) takibi ile yapay zeka destekli modellemeler bulunuyor.

Saldırılar Uzun Süreli Planlamanın Ürünü

ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) internet sitesinde, 28 Şubat'ta başlatılan "Destansı Öfke Operasyonu" hakkında bir basın brifingi yer aldı.

Brifingde konuşan ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, operasyonun bazı hedefler için aylar, hatta yıllar süren planlama ve hedef tespiti süreçlerinin sonucu olduğuna dikkat çekti.

ABD İstihbarat Topluluğunun bu operasyondaki önemli rolüne işaret eden Caine, operasyonun ilk adımının Siber Kuvvetler (CYBERCOM) ve Uzay Kuvvetleri (SPACECOM) Komutanlıkları tarafından atıldığını, İran'ın komuta ve kontrol yeteneklerinin "kinetik olmayan yöntemlerle" zayıflatıldığını belirtti.

İsrail'in Tahran Trafik Kameralarına Erişimi

İngiliz Financial Times ve Hindistan'ın NDTV kanallarına göre, İsrail uzun zamandır Tahran'daki trafik kameralarına sızmış durumda ve başkentteki üst düzey liderlerin hareketlerini bu sistemler üzerinden izlemekte.

Özellikle Tahran'daki Pasteur Caddesi çevresinde yer alan kameraların, Hamaney'in çalışma ofisinin bulunduğu bölgeye ilişkin önemli görüntüler sağladığı ifade edildi.

İsrail istihbaratı, güvenlik personeline dair adres bilgileri, görev saatleri, işe gidiş-geliş güzergahları ve korudukları kişilere dair detaylı bilgiler elde etti ve bu veriler günlük yaşam alışkanlıkları analizleriyle birleştirildi.

Bu operasyon sırasında, İsrail'in sinyal istihbaratı birimi olan 8200 Birimi ile Mossad, sahadaki insan kaynaklarını ortaklaşa kullandı.

Ayrıca, İsrail, mobil telefon ağlarının bazı bileşenlerini geçici olarak devre dışı bırakarak Hamaney'in koruma ekibinin uyarı almasını engelledi ve milyarlarca veri noktası sosyal ağ analiziyle incelendi.

Liderlik Yerleşkesine Yönelik Kesin İstihbarat

İran liderinin hızlı bir şekilde hedef alınması, saldırı öncesinde ABD ve İsrail arasında gerçekleştirilen yakın işbirliği ve istihbarat paylaşımını gözler önüne serdi.

New York Times'ın, operasyonel istihbarat süreci hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) Hamaney'i aylarca izleyerek, bulunduğu yerler ve hareket düzenine ilişkin istihbarat topladı.

İsrail ile İran arasında Haziran 2025'te 12 gün süren savaştaki İranlı yetkililerin baskı altındaki iletişim ve hareket biçimleri üzerine elde edilen bilgiler, Hamaney'in konumunu izleme ve olası hamlelerini tahmin etme kapasitesini artırmak amacıyla kullanıldı.

Ayrıca, üst düzey İranlı yetkililerin 28 Şubat'ta Tahran'da İran Ulusal Güvenlik Konseyi ofislerinde toplantı yapacağını belirleyen CIA, Hamaney'in konumuna ilişkin "yüksek doğrulukta" bilgi içeren istihbaratı İsrail'e aktardı.

Başlangıçta gece saatlerinde yapılması planlanan saldırı, yeni istihbarat doğrultusunda sabah saatlerine çekildi.

Operasyon, savaş uçaklarının üslerden kalkmasıyla İran yerel saatiyle 07.30 civarında başladı ve 09.40 civarında uzun menzilli füzelerin yerleşkeyi vurmasıyla devam etti.

Saldırı esnasında, üst düzey İran ulusal güvenlik yetkililerinin bir binada, Hamaney'in ise yakındaki başka bir binada olduğu bilgisine ulaşıldı.

Liderlik yerleşkesine yönelik saldırının ardından düzenlenen takip operasyonlarıyla da İranlı bazı yetkililer hedef alındı.

Üç Aşamalı ABD-İsrail İstihbarat İşbirliği

ABD ve İsrail, üst düzey İranlı yetkililerin yerlerini ve İran'dan elde edilen diğer hassas istihbaratı üç aşamalı bir saldırı planında değerlendirdi.

İlk dalgada İran'ın üst düzey komuta kademesi hedef alındı.

Harekat planlanırken, İranlı yetkililere yönelik operasyonun ilk aşamada gerçekleştirilmesinin gerektiği, aksi halde kısa sürede önleyici tedbirlerin alınabileceği analiz edildi.

İkinci dalgada, Tahran çevresindeki hava savunma sistemleri etkisiz hale getirilirken, üçüncü dalgada ise ülkenin balistik füze sistemleri, mühimmatları, fırlatma rampaları, personeli, depolama alanları ve üretim tesislerine yönelik kapsamlı bir arama ve imha operasyonu gerçekleştirildi.

İsrail Hava Kuvvetleri, İran'ın batı ve orta kesimlerinde konuşlandırılırken, ABD güçleri ise İsrail'in İran liderliğine yönelik ilk saldırısından yaklaşık yarım saat sonra özellikle İran'ın doğu kesimindeki hedeflere odaklandı.

Siber İstihbarat ve Operasyonlar

ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, ilk aşama operasyonlarının İran'da iletişim ve sensör ağlarını etkili bir şekilde bozduğunu belirterek, siber operasyonların İran'ı görme, koordine olma veya etkili şekilde karşılık verme yeteneğinden yoksun bıraktığını ifade etti.

CIA, ayrıca, operasyondan hemen önce 24 Şubat'ta ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Farsça bir mesaj yayımlayarak, "Merhaba. Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) sesinizi duyuyor ve size yardımcı olmak istiyor. İşte bizimle güvenli bir sanal görüşme yapmanız için bazı ipuçları." ifadeleriyle dikkat çekti.

Mesajda, şifreli iletişim yöntemlerini anlatan kısa bir video da yer aldı.

Yapay Zeka Destekli İstihbarat

The Guardian'ın haberine göre, ABD ordusu İran'a yönelik saldırı planlamasında ABD merkezli teknoloji şirketi Anthropic'in geliştirdiği "Claude" adlı yapay zeka modelini kullandı. Bu model, istihbarat analizi yapabilme ve karar verme süreçlerini hızlandırma kapasitesine sahip.

"Claude" sayesinde hedef tespiti, hukuki onay ve saldırı sürecini kapsayan operasyonel zincir kısaltıldı.