ABD Yüksek Mahkemesi, Trump'ın Gümrük Tarifesi Kararını Geri Çekti

ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından ulusal acil durum yasası temel alınarak uygulanan geniş kapsamlı gümrük tarifelerini iptal etti. Bu önemli karar, Trump yönetiminin uluslararası ticaret ilişkilerini yeniden şekillendirme çabalarına ve büyük şirketleri ABD'ye yatırım yapma konusunda zorlayan stratejilerine ciddi bir darbe vurdu. Mahkeme, 6'ya karşı 3 oyla aldığı kararla, Trump'ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'nı gümrük tarifeleri için kullanmasının yetki aşımı olduğuna hükmeden alt mahkeme kararını onayladı.

"Bu Ölçekte Tarifeler Yasaya Uygun Değildir"

Hakim John Roberts, karar metninde Trump'ın gümrük tarifelerini yasallaştırmak için kullandığı yasa metninden alıntı yaparak, başkana tanınan "ithalatı düzenleme" yetkisinin gümrük tarifeleri koyma yetkisi vermediğini ifade etti. Roberts, "Yasanın yürürlüğe girdiği yarım yüzyıldan fazla bir süredir hiçbir başkan bu yasayı gümrük tarifesi uygulamak için kullanmamıştır. Bu tür geniş kapsamlı tarifelerden bahsetmek dahi mümkün değildir" şeklinde görüş belirtti. Roberts, bu uygulamanın tarihte bir benzerinin bulunmaması ve başkanın iddia ettiği geniş yetkiler göz önüne alındığında, Trump'ın yetkilerini aştığını savundu.

Mahkemenin kararı, ABD'nin tarifelerden sağladığı aylık yaklaşık 30 milyar dolarlık gelirin iade edilip edilmeyeceğine dair bir hüküm içermiyor.

Trump: "Karar Utanç Verici"

Başkan Donald Trump, kararı Beyaz Saray'da eyalet valilerine yönelik bir konuşma sırasında kendisine iletilen bir not aracılığıyla öğrendi. Basında yer alan haberlere göre, Trump bu karardan dolayı öfkelendi ve mahkemenin kararını "utanç verici" olarak nitelendirdi.

Demokratlar Kararı Memnuniyetle Karşıladı

Yüksek Mahkemenin kararı, Demokrat Parti mensupları ve çeşitli sektörlerden iş dünyası grupları tarafından olumlu karşılandı. Cumhuriyetçi Parti ise bu kararı "skandal" olarak nitelendirerek, ABD'nin haksız ticaretle mücadelesine zarar vereceğini savundu.

Kararın ardından ABD borsa endeksleri, tarifelerin oluşturduğu belirsizliğin ortadan kalkmasıyla birlikte iki haftadan uzun bir sürenin en güçlü yükselişini kaydetti. Ayrıca ABD doları değer kaybederken, hazine tahvilleri getirileri de sınırlı bir yükseliş gösterdi.

"Gümrük Tarifeleri Olmasaydı Ekonomi Çökebilirdi"

Trump, daha önce yaptığı bir açıklamada, "Eğer gümrük tarifeleri olmasaydı herkes iflas ederdi. Tüm ülke iflas ederdi" ifadelerinde bulunmuştu. Gümrük vergilerinin Amerikan ekonomisini koruduğunu belirten Trump, "Ulusal güvenlik gerekçesiyle gümrük tarifeleri uygulama hakkına sahibim" demişti.

Trump'ın ABD'nin ithal ettiği ürünlere uyguladığı tarifeler, dış politika aracı olarak kullanılmış ve ABD ile güçlü ticari bağları olan ülkelerle ilişkileri etkilemişti.

Başkan Trump'ın ikinci döneminde başlayan küresel ticaret savaşlarının merkezinde yer alan tarifeler, geleneksel müttefiklerle ABD arasında gerginliğe yol açmış ve küresel ekonomik belirsizlikleri artırmıştı. Tarife politikalarının otomotiv endüstrisini ABD'ye geri getirdiğini ve ülkeye milyarlarca dolarlık yatırımı güvence altına aldığını savunan Trump, bu politikaları övüyordu.

Trump, Kongre Onayını Aramamıştı

ABD Anayasası, vergi ve gümrük tarifeleri koyma yetkisini başkana değil Kongre'ye veriyor. Trump, tarifeleri uygulamaya koyarken Kongre'den onay almamış ve başkana acil durumlarda ticareti düzenleme yetkisi veren Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na başvurmuştu. Beyaz Saray, Yüksek Mahkemenin tarifeleri iptal etmesi halinde başkanın farklı yetkilere başvurabileceğini açıklamıştı.