ABD'de Kitap Okuma Alışkanlıkları Endişe Verici Seviyede: 2025'e Kadar Yüzde 40 Kitap Okumayacak

1995 yılında Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), 23 Nisan'ı 'Dünya Kitap ve Telif Hakkı Günü' olarak ilan etti.

Bu tarih, edebiyat dünyasında büyük etki bırakan William Shakespeare ve Don Kişot'un yazarı Miguel de Cervantes'in ölüm yıldönümü olarak da önemli bir anlam taşıyor.

23 Nisan, kitaplara erişimin önemini vurgulamak ve okuma sevgisini artırmak adına dünya genelinde çeşitli etkinliklerle kutlanıyor.

Her yıl UNESCO tarafından seçilen bir şehir 'Dünya Kitap Başkenti' olarak ilan ediliyor ve bu şehirde okuma alışkanlığını artırmaya yönelik etkinlikler düzenleniyor.

2023 yılı için bu unvan Fas'ın başkenti Rabat'a verildi.

Florida Üniversitesi ve University College London tarafından gerçekleştirilen ve iScience dergisinde yayımlanan bir araştırma, son 20 yılda günlük kitap okuma oranlarının yüzde 40'tan fazla düştüğünü ortaya koydu.

Bu düşüşün, özellikle düşük gelirli kesimler, kırsal bölgelerde yaşayanlar ve siyahi Amerikalılar arasında daha belirgin olduğu belirlendi.

Uzmanlar, dijital medyanın artışı, ekonomik zorluklar, azalmakta olan boş zaman ve kitaplara erişimdeki eşitsizliklerin bu gerilemede etkili olduğunu belirtiyor.

YouGov'un 'Amerikan Okuma Alışkanlıkları 2025' araştırmasına göre, Amerikalı yetişkinlerin yüzde 40'ı 2025 yılı boyunca hiç kitap okumayacağını belirtirken, yüzde 19'u 10'dan fazla kitap okuyacağını ifade etti.

Araştırmaya katılanların yüzde 46'sı basılı kitapları, yüzde 24'ü dijital kitapları ve yüzde 23'ü sesli kitapları tercih ettiğini söyledi.

Polisiye ve suç türleri yüzde 21 ile en çok tercih edilen kitap türü olurken, yüzde 18 oranıyla tarih kitapları ikinci sırada geldi. Şiir ise yüzde 4 ile en az tercih edilen tür oldu.

65 yaş ve üzeri bireylerin diğer yaş gruplarına göre daha fazla kitap okuduğu gözlemlendi.

Amerikan Yayıncılar Derneği verilerine göre, ABD'de kitap satışları genel olarak sabit bir seyir izliyor ve 2025 yılında yaklaşık 707 milyon basılı kitabın satılması bekleniyor.

Yetişkin kurgu kitaplara olan talep artarken, e-kitapların gelirlerdeki payı düşüş gösterdi, sesli kitapların ise gelirlerinde uzun vadede belirgin bir artış yaşandı.

National Literacy Trust'ın verileri, 8-18 yaş grubundaki çocuk ve gençlerin sadece yüzde 32,7'sinin kitap okumaktan keyif aldığını, bu oranın 2005'ten bu yana en düşük seviyede olduğunu gösterdi.

Bu yaş grubunda her gün kitap okuyanların oranı ise yüzde 18,7 ile son 20 yılın en düşük seviyesine geriledi.

Buna karşın, 5-18 yaş aralığındaki çocukların yüzde 89,7'sinin kendi kitapları olduğu ancak yüzde 10,3'ünün kendi kitabına sahip olmadığı ortaya çıktı.

5-8 yaş grubunda kitap sahipliği yüzde 92,2 iken, 8-18 yaş grubunda bu oran yüzde 89,4 olarak belirlendi. Kitap sahipliği, özellikle 8-18 yaş grubunda son on yılın en düşük seviyesine indi.

Yapay zeka sistemlerinin eğitimi için kullanılan kitaplar ve diğer içeriklerin telif hakları 'adil kullanım' çerçevesinde tartışılırken, bu konuda belirsizlikler devam ediyor.

Uzmanlar, kitapların izinsiz veri setlerine dahil edilmesinin yazarlar ve yayıncılar için hak kaybına neden olduğunu, bu durumun yaratıcı üreticiler ile teknoloji firmaları arasında güven sorununu derinleştirdiğini belirtiyor.

Mevcut yasaların hızla gelişen yapay zeka teknolojisi karşısında yetersiz kaldığı, şeffaf veri kullanımı ve lisanslama mekanizmalarının oluşturulmasının gerekli olduğu vurgulanıyor.

Yapay zekanın gelişimi büyük ölçüde yüksek kaliteli içeriklere, özellikle kitaplara dayanıyor. Bu içeriklerin sahiplerinin haklarının korunması, hem sektörün sürdürülebilirliği hem de kültürel üretimin devamı açısından kritik önem taşıyor.