AB'de Kaja Kallas'a Büyük Şok: Üç Dev Ülke Karşı Çıktı, Savunma Girişimi Başlamadan İptal Edildi

Avrupa Birliği (AB) diplomasi koridorlarında hareketli saatler yaşanıyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas liderliğinde hayata geçirilmesi planlanan yeni üst düzey savunma girişimi, üye ülkelerden gelen sert itirazlar üzerine başlamadan rafa kaldırıldı. İngiltere ve Ukrayna'dan da eski üst düzey askeri ve siyasi figürlerin katılımıyla oluşturulması hedeflenen danışma grubunun, Brüksel saatiyle bugün saat 09.00'da yapılması öngörülen ilk toplantısı son anda iptal edildi.

Üç Büyüklerin Vetosu Planları Altüst Etti

Brüksel merkezli yayın organı Euractiv'e konuşan üst düzey bir AB yetkilisi, üye devletlerin bu girişimi mevcut konjonktürde "izlenmesi gereken doğru yöntem" olarak görmediğini belirtti. Aynı yetkili, "Bakanlarla yapılan görüşmelerin ardından girişimi sürdürmemeye karar verdik. Üye ülkelerle etkileşim kurmanın yeni yollarını değerlendiriyoruz." açıklamasında bulundu.

Girişimin iptal edilmesinin arkasında, birliğin lokomotif güçleri konumundaki Fransa, Almanya ve İtalya'nın ortak muhalefetinin yattığı belirtiliyor. Karar alma yetkisi bulunmayan grubun, yalnızca stratejik bir danışma mercii olarak konumlandırılması planlanıyordu.

Kaja Kallas'a Yönelik Eleştiriler Çığ Gibi Büyüyor

Yaşanan bu son fiyasko, Kallas ve yönetimindeki AB Dış İlişkiler Servisi (EEAS) üzerindeki baskıyı iyice artırdı. Kallas, son dönemde 27 üye ülkenin ortak uzlaşısı dışına çıkan açıklamalar yapmak, ulusal başkentlerle yeterli istişare mekanizmaları işletmeden tek taraflı kararlar almak ve üye devletler arasında gerekli diplomatik desteği sağlayamamakla suçlanıyor.

Haziran ayı başında basına sızan Fransa menşeli gayriresmi bir çalışma belgesinde, Kallas'ın yetkilerinin tırpanlanması ve görev alanının yeniden düzenlenmesine yönelik radikal önerilerin yer alması, bu krizin habercisi niteliğindeydi. Paris'in öncülük ettiği bu taslağa Berlin yönetiminin de güçlü destek verdiği kulislere yansıyan en önemli iddialar arasında yer alıyor.

"Sıra Dışı Çözümler" Arayışı Başarısızlıkla Sonuçlandı

Kallas, 1 Eylül tarihinde gerçekleştirilen gayriresmi AB Savunma Bakanları Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, NATO çerçevesinde Avrupa'nın konvansiyonel askeri kapasitesinde tespit edilen eksiklikleri gidermekte çok yavaş kaldıklarını itiraf etmişti. Bu açığı kapatmak amacıyla kurulması planlanan üst düzey grubun, "en parlak zihinlerle alışılmışın dışında çözümler üretilmesi" misyonunu üstleneceğini duyurmuştu.

Grubun, Avrupa savunma sanayisinin geleceğine dair somut ve uygulanabilir tavsiyeler içeren kapsamlı bir rapor hazırlaması hedefleniyordu. Ancak üye ülkelerin egemenlik hakları ve savunma politikalarındaki hassasiyetleri, Kallas'ın bu iddialı projesinin henüz ilk adımda engellenmesine yol açtı.