ABD'li Vekil Meeks'ten İsrail'in E1 Planına Sert Tepki: "İki Devletli Çözüm Baltalanıyor"

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Temsilciler Meclisi'nin kıdemli Demokrat üyelerinden Meeks, İsrail hükümetinin işgal altındaki Batı Şeria'da yürütmeyi planladığı yasa dışı yerleşim faaliyetlerine karşı çok sert bir açıklama yaptı. Meeks, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki İsrail kabinesinin, tartışmalı "E1 planı" çerçevesinde Batı Şeria'da 1200'den fazla yeni yasa dışı konut için ihale açma kararı almasından büyük bir endişe ve huzursuzluk duyduğunu ifade etti.

İsrail'in işgal altındaki topraklarda inşa ettiği yerleşim birimlerinin uluslararası hukuk nezdinde açık bir şekilde yasa dışı kabul edildiğini hatırlatan Meeks, bu kritik adımın bölgedeki barış zeminini tamamen dinamitlediğine dikkat çekti.

E1 Projesi: Batı Şeria'yı Bölecek Tehlikeli Adım

Tarihsel süreçte Doğu Kudüs'ün ayrılmaz bir parçası olan ancak Ayrım (Utanç) Duvarı'nın inşa edilmesiyle Batı Şeria tarafında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye'nin yakınlarında konumlanan "Maale Adumim" Yahudi yerleşim birimi, projenin merkez üssünü oluşturuyor. İsrail, "E1 Projesi" ile bu yasa dışı yerleşimi Batı Kudüs'e giden ana yola bağlamayı amaçlıyor. Bu doğrultuda, bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa edilmesi amacıyla daha önce 1999 yılında tam 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilmişti.

Filistin Devleti'nin kurulmasını coğrafi olarak imkansız hale getireceği belirtilen bu tehlikeli proje, geçmişteki ABD yönetimlerinin kararlı baskıları nedeniyle uzun süre dondurulmuştu. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria'yı fiilen ikiye bölerek Filistin toprak bütünlüğünü tamamen yok edecek olan bu yıkıcı projeyi Eylül 2025 tarihinde onaylamıştı. İsrail hükümeti son olarak, "E1" projesine ilişkin daha önce verdiği taahhütleri açıkça ihlal ederek, itiraz hakkı bulunan taraflara hiçbir ön bildirimde bulunmaksızın 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımladı.

"İki Devletli Çözüm Tamamen İmkansız Hale Gelebilir"

Yaptığı yazılı açıklamada projenin doğuracağı jeopolitik felaketlere değinen Meeks, on yıllardır hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat ABD yönetimlerinin bu bölgedeki inşaat faaliyetlerinin ne denli tehlikeli sonuçlar doğuracağını ortak bir uzlaşıyla kabul ettiğini vurguladı. Meeks, bu hamlenin Batı Şeria’yı daha da parçalayacağını, Doğu Kudüs'ü Filistin nüfus merkezlerinden tamamen koparacağını ve gelecekte kurulması öngörülen bağımsız bir Filistin devletinin fiziki varlığını ciddi şekilde baltalayacağını belirtti.

Filistin halkının insani ve uluslararası hukuk çerçevesinde yaşanabilir bir devlete sahip olma hakkı olduğunu savunan Meeks, aynı zamanda İsraillilerin de kalıcı bir güvenlik ortamını ve sonu gelmeyen çatışmalardan uzak bir geleceği hak ettiğini ifade etti. Yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesinin iki devletli çözüm formülünü "giderek imkansız" kılacağı uyarısında bulunan ABD'li siyasetçi, bu durumun İsrail'in uluslararası arenada tamamen yalnızlaşmasına ve ABD kamuoyundaki geleneksel desteğinin ciddi biçimde zayıflamasına yol açacağını kaydetti.

Trump Yönetimine "Netanyahu'yu Durdurun" Çağrısı

Washington yönetiminin, E1 planlarının hayata geçirilmesini hiçbir şekilde kabul etmeyeceğinin Netanyahu hükümetine en net ve tavizsiz şekilde iletilmesi gerektiğini belirten Meeks, ABD iç siyasetine de önemli bir çağrıda bulundu. Meeks, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Başkan Trump, E1 planı adım adım ilerletilirken ABD'nin buna asla seyirci kalmayacağını Netanyahu'ya açık ve net bir dille belirtmelidir. Washington, bu yıkıcı planların derhal durdurulmasını ve bölgede inşaat yönünde daha fazla adım atılmamasını kararlılıkla talep etmelidir."