ABD'nin Yaptırımları İsviçreli Bankayı Kapanmaya Zorladı

Amerika Birleşik Devletleri, yaptırım listesine aldığı İsviçre merkezli MBaer bankasını iflasın eşiğine getirdi. Bankanın kapatılma süreci Financial Times'ta yer alan “Ölüm Öpücüğü: ABD'nin İsviçreli Bankayı Nasıl Bitirdiği” başlıklı yazıda ayrıntılı olarak ele alındı. İsviçre’de uzun yıllar faaliyet gösteren MBaer, Amerikan müdahalesiyle büyük bir darbe aldı.

MBaer'in kurucusu Michael Bär, İsviçre bankacılık dünyasında tanınmış bir isim. Julius Baer ailesinden gelen Bär, İsviçre’nin özel bankacılıkta zirvede olduğu dönemde yetişti. Ancak bu sistem, sadece zengin müşterilere değil, aynı zamanda denetimden kaçınan riskli aktörlere de kapı aralıyordu.

2018'DE BAŞLADI, 2026'DA KAPANIYOR

2018 yılında Michael Bär tarafından kurulan MBaer, ABD'nin vergi kaçakçılığı ve yaptırımlara karşı sertleştiği bir dönemde, geleneksel bankalara alternatif olarak ortaya çıktı. Ancak kısa sürede bankanın uygulamaları tartışmalara neden oldu.

ABD Hazine Bakanlığı'nın şubat ayında “Section 311” yetkisini kullanması, bankayı kapanmaya götüren adım oldu. Bu yetki, finans kurumlarını Amerikan finans sisteminden dışlayarak kara para aklama endişelerini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Uzmanlar, bunun bankalar için “sonun başlangıcı” anlamına geldiğini belirtiyor.

WASHINGTON'DAN AĞIR İTHAMLAR

ABD, MBaer'in yaptırım altındaki ülkelerle bağlantılı fonlar için köprü görevi gördüğünü iddia etti. Hazine Bakanı Scott Bessent, bankanın İran ve Rusya ile ilişkili yasa dışı aktörler adına yüz milyonlarca doları Amerikan finans sistemi üzerinden dolaştırdığını belirtti.

ABD Hazine Bakanlığı’nın Finansal Suçlar Uygulama Ağı (FinCEN), bankayı yasa dışı aktörlerin dolar erişiminde hayati bir geçit olarak tanımladı. Raporda, Rusya, Venezuela ve İran ile bağlantılı işlemler örnek olarak gösterildi ve yaptırımları aşmak için kullanılan karmaşık ağlar ve uluslararası transferler detaylandırıldı.

İSVİÇRE DENETİMİ SORGULANIYOR

İsviçre'nin finansal düzenleyicisi FINMA, uzun süren incelemelerin ardından bankanın lisansını iptal ederek tasfiye sürecini başlattı. Ancak hukuki süreçlerin uzunluğu nedeniyle bankanın faaliyeti ABD’nin müdahalesiyle durma noktasına geldi.

Eleştirmenler, İsviçre'nin finansal düzenleyici kurumlarının riskleri zamanında ve gerektiği gibi yönetip yönetmediğini sorguluyor. Bankacılık çevreleri, MBaer’in müşteri tabanına yönelik endişelerin uzun süredir bilindiğini öne sürüyor.

RİSKLİ MÜŞTERİ POLİTİKASI

MBaer, büyük bankaların yaptırımlı veya karmaşık müşteri gruplarından kaçındığı bir dönemde daha esnek ama riskli bir model uyguladı. Banka, sıkı denetim süreçleri uyguladığını iddia etse de, FinCEN’e göre iç uyum ekiplerinin uyarılarına rağmen yüksek riskli müşteri kabul etmeye devam etti.

FINMA raporunda, yönetim, kontrol mekanizmaları ve kayıt tutma süreçlerinde ciddi eksiklikler olduğu ve kara para aklamayla mücadele yükümlülüklerinin defalarca ihlal edildiği belirtildi.

SON DARBE ABD’DEN

Yıllarca süren denetimlere rağmen ayakta kalan banka, ABD'nin Section 311 hamlesi sonrası finansal sistemden dışlandı. Bu yetkinin ilk kez bir İsviçre bankasına karşı kullanılması dikkat çekti.

Uzmanlar, bu durumun küresel finans sisteminde ABD’nin belirleyici gücünü bir kez daha ortaya koyduğunu ve İsviçre’nin finansal denetim yöntemlerine dair tartışmaları yeniden alevlendirdiğini belirtiyor.

Tasfiye sürecinde, bankanın müşteri ödemeleri de aksadı. İsviçre bankalar arası ödeme sisteminden çıkarılan MBaer, mevcut durumda para iadesi yapamıyor. Bankanın Zürih'teki merkezinde ise faaliyetler neredeyse tamamen durdu.