Adalet Bakanlığı'nın Son 6 Aylık Faaliyet Raporu Açıklandı: Dijital Dönüşüm ve Yapısal Reformlar Öne Çıkıyor

Adalet Bakanlığı, son 6 aylık dönemde adalet sisteminin fiziki yapısından insan kaynaklarına, dijital altyapıdan çocuk adaletine kadar uzanan geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği reformları kamuoyuyla paylaştı. Vatandaş odaklı adalet anlayışıyla yürütülen çalışmalar kapsamında adli süreçlerin hızlandırılması, dijitalleşmenin yaygınlaştırılması ve kurumsal kapasitenin artırılması yönünde tarihi adımlar atıldı. Bu süreçte 15 bin yeni personel alımı için de resmi süreç başlatıldı.

Suçla Mücadelede İhtisaslaşma: 7 Yeni Daire Başkanlığı Kuruldu

Adalet Bakanı Gürlek'in göreve başlamasıyla birlikte Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde operasyonel gücü artırmak amacıyla 7 yeni ihtisas dairesi kuruldu. Bu kapsamda hayata geçirilen Adli Emanet, Doğal Afet ve Kazalar, Faili Meçhul Suçları Araştırma, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar, Terör Suçları ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Daire Başkanlıkları aktif olarak hizmet vermeye başladı.

Bu birimlerin çalışmaları doğrultusunda terör örgütlerine yönelik gerçekleştirilen 2 bin 386 operasyonun adli verileri merkezi olarak takip edildi. Terörün finansmanı ve kara para aklamayla daha etkin mücadele edebilmek amacıyla 12 ilde özel ihtisas soruşturma büroları faaliyete geçirildi. Ayrıca organize, narkotik ve ekonomik suçlar kapsamında 81 ilde düzenlenen 5 bin 35 operasyonda 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapıldı; bu kişilerden 25 bin 376'sı tutuklanırken, 10 bin 85'i hakkında adli kontrol kararı verildi.

Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı ise ülke genelinde 638 dosyayı yeniden mercek altına aldı. Yapılan titiz çalışmalar neticesinde, 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu 40 faili meçhul olay tamamen aydınlatıldı. Bu soruşturmalar kapsamında 90 şüpheli tutuklandı, 26 şüpheliye ise adli kontrol uygulandı.

12. Yargı Paketi ve Çocuk Odaklı Adalet Reformu

Bakan Gürlek döneminin en önemli yasama hamlelerinden biri olan 12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı geçmemesi kararlaştırılarak yargılamaların hızlandırılması hedeflendi. Belirsiz alacak ve kısmi davalarda zamanaşımı nedeniyle yaşanan hak kayıplarının önüne geçildi.

Vesayet altındaki bireylerin mal varlığı satış işlemlerinde UYAP entegrasyonlu elektronik satış portalı devreye alınırken, noterlik belgelerinin güvenli elektronik imza ile doğrudan mahkemelere iletilmesine olanak sağlandı. Ayrıca, hukuk mevzuatında yer alan "suça sürüklenen çocuk" ibaresi, çocuk dostu adalet yaklaşımı doğrultusunda "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirildi. Bu kapsamda çocukların dijital risklerden, bağımlılıktan ve ihmalden korunması amacıyla yeni koruyucu mekanizmalar kuruldu; çocuklara yönelik kamu davası açıldığında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın anında bilgilendirilmesi kuralı getirildi.

Yargıda Dijitalleşme Devrimi ve Alo Adalet 135 Dönemi

Adalete erişimi kolaylaştırmak amacıyla teknolojik altyapı baştan aşağı yenilendi. UYAP 3 projesiyle sistem arayüzleri modernize edilirken, son 6 ayda 7 kurumla 11 yeni entegrasyon tamamlanarak toplam entegrasyon sayısı 211'e ulaştı. e-Devlet kapısı üzerinden sunulan adli hizmet sayısı ise 32'ye yükseldi. Tamamen iç kaynaklarla üretilen "Adalet e-İmza" uygulaması sayesinde veri güvenliği artırıldı ve yüksek lisans maliyetlerinden tasarruf sağlandı.

Türkiye genelindeki tüm hukuk mahkemelerinde e-Duruşma sistemi aktif hale getirilerek 5 bin 831 mahkemede toplam 5 milyon 764 bin 548 e-duruşma gerçekleştirildi. Vatandaşların uzun süren dava ve soruşturma süreçleri hakkında hızlı bilgi alabilmeleri için tasarlanan "Alo Adalet 135" hattı, 1 Eylül itibarıyla pilot illerde hizmet vermeye başladı. Ayrıca, icra hizmetlerinde dijitalleşme çalışmaları kapsamında "Alo İcra" projesinin hazırlıklarına başlanırken, yediemin depolarındaki 18 bin 568 malın 17 bin 228'i tasfiye edilerek ekonomiye kazandırıldı.

Kurumsal Altyapı Güçlendirildi ve Lojman Kapasitesi Artırıldı

Fiziki çalışma ortamlarını iyileştirmek adına 30 farklı bölgede yaklaşık 370 bin metrekarelik arsa tahsisi sağlandı ve toplamda 1,6 milyon metrekarelik proje çalışması yürütüldü. Adalet personeline sunulan lojman kapasitesi yüzde 6,43 oranında artırıldı. Yargı ağını genişletmek amacıyla adli yargıda 150, idari yargıda ise 4 yeni mahkemenin kurulmasına karar verildi; böylece aktif mahkeme sayıları adli yargıda 10 bin 861'e, idari yargıda ise 330'u buldu. Malatya Bölge Adliye Mahkemesi'nin açılmasıyla bölge adliye mahkemesi sayısı 18'e yükselirken, Edirne'de yeni bir Bölge İdare Mahkemesi faaliyete geçirildi.

Uluslararası Adli İşbirliği ve Havalimanı Adliyeleri

Uluslararası alanda yürütülen adli işbirlikleri kapsamında, 186'sı terör suçları olmak üzere toplam 563 iade talebi 44 ülkeye iletildi ve 30 farklı ülkeden 211 kişinin Türkiye'ye iadesi sağlandı. İşlemlerin daha hızlı yürütülmesi amacıyla 16 ilde Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Büroları kuruldu.

Vatandaşların seyahat mağduriyetlerini engellemek amacıyla Antalya, İzmir Adnan Menderes, Sabiha Gökçen ve Esenboğa havalimanlarında 24 saat esasına göre çalışan nöbetçi adliye birimleri kuruldu. Bu birimler sayesinde son 6 ayda 385 adli olayda 415 kişi hakkında hızlıca işlem yapılarak uçuş kaçırma mağduriyetlerinin önüne geçildi.

Mağdur hizmetleri kapsamında ise Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerinin sayısı artırılarak 81 ilde 183 adliyeye ulaşıldı ve 136 bin 437 kişiye psikososyal destek sağlandı. Ceza infaz kurumlarında yürütülen mesleki eğitim çalışmaları kapsamında ise 56 bin 963 hükümlü üretime katıldı, Adalet Mesleki Eğitim Merkezi sayısı 73'e yükseltilerek 8 bin 568 hükümlüye kalfalık ve ustalık belgesi takdim edildi.

Adli Tıp ve İnsan Hakları Alanında Etkin Takip

Adli Tıp Kurumu'nun hizmet ağı 16 Grup Başkanlığı, 69 İhtisas Dairesi ve 161 Şube Müdürlüğü seviyesine ulaştırıldı. Son 6 aylık dönemde kurum tarafından tam 506 bin 522 adli dosya incelenerek mütalaa ve rapor düzenlendi.

İnsan haklarının korunması faaliyetleri kapsamında ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdindeki 428 başvuru için savunma hazırlandı. Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvurularda ise Bakanlık görüşü istenen 2 bin 977 başvurunun 2 bin 848'ine ilişkin görüş bildirilerek süreçlerin etkin takibi sağlandı.