Aile ve Nüfus On Yılı'na Dair Yeni Genelge Resmi Gazete'de Yayımlandı

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı genelgede, toplumların sürdürülebilir varlığında sağlam aile ve nüfus yapısının önemine dikkat çekildi.

Türkiye'de aile yapısının, toplumsal yapının temeli olduğu ve bu durumun Anayasa'nın 41. maddesi ile güvence altına alındığı vurgulanan genelgede, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarda aileyi 'toplumun doğal ve temel bir birimi' olarak tanımladığına ve devletin aileyi koruma sorumluluğuna sahip olduğuna dikkat çekildi.

Genelgede, küresel ölçekte uzun yıllar boyunca nüfus artışının kalkınmanın önünde bir engel olarak görüldüğü ve bu nedenle doğurganlığı azaltıcı politikaların benimsendiği hatırlatılarak, şu ifadelere yer verildi:

'Öte yandan, cinsiyetsizleştirme gibi zararlı akımlar insan hakları ve bireysel özgürlükler söylemini kullanarak aile yapısını, nesilleri ve milli değerlere zarar vermeye başlamıştır. Günümüzde demografik yapımız medeni durum, hane büyüklüğü, yaş profili ve mekansal dağılım boyutlarıyla köklü bir değişim geçirmektedir. Doğurganlık hızımız Cumhuriyet tarihimizin en düşük seviyesine inmiş, aile ve nüfus yapısındaki olumsuz değişiklikler varlığımızı tehdit eder boyuta ulaşmıştır.'

Aile ve nüfus politikalarının koordineli ve etkin bir şekilde uygulanmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekilen genelgede, bu doğrultuda 15 Mayıs 2024 tarihli ve 32547 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 'Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi' konulu 2024/6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Koordinasyon Kurulu ve 172 sayılı Nüfus Politikaları Kurulu Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Nüfus Politikaları Kurulu'nun kurulduğu anımsatıldı.

2025 yılının 'Aile Yılı' ilan edilmesiyle başlayan çalışmaların uzun vadeli ve kapsamlı bir politika çerçevesinde yürütülmesi amacıyla 2026-2035 döneminin 'Aile ve Nüfus On Yılı' olarak ilan edildiği belirtildi. Bu dönemde uygulanacak stratejik öncelikler ile uygulama modeli ve araçları, 'Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi'nde ortaya konuldu ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlandı. Belge Bakanlığın resmi internet sitesinde 'www.aile.gov.tr' adresinden yayımlandı.

Genelgede, 'Aile ve Nüfus On Yılı'nda, aile ve nüfusun güçlendirilmesine yönelik politikaların geliştirilmesi ve uygulanması için kamu kurumları başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin ortak ve kararlı bir biçimde hareket etmesinin gerekli olduğu' vurgulanarak, şu adımlar sıralandı:

'1- Aile ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi hususundaki ülke önceliklerimiz ulusal politika belgeleri ile kurumların stratejik plan ve programlarına dahil edilecek, bu öncelikler uluslararası belgelerin müzakere süreçlerinde ve uluslararası kuruluşların Türkiye ülke programlarının hazırlanması, kabulü ve uygulanmasında kamu kurum ve kuruluşlarınca esas alınacaktır.

2- Tüm kamusal politika, düzenleme, uygulama ile kamu kurumları tarafından yürütülen veya desteklenen araştırmalar aile kurumuna ve nüfus değişimine etkileri yönünden değerlendirmeye tabi tutulacak ve sonuçlar uygulama süreçlerine yansıtılacaktır.

3- Kamu kurum ve kuruluşları somut görev alanlarıyla ilgili faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek, uygulamalarını buna göre yürütecek, resmi belgelerinde, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacak, bu çerçeveye ilişkin rehberlik Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacaktır.

4- Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlık ve bağımlılıklar, nesilleri her türlü menfi etki ve müdahaleye karşı koruyacak bütüncül bir politika çerçevesinde ele alınacaktır.

5- Evlilik müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, evliliklerin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve nitelikli bir biçimde sürdürülmesi, genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasına yönelik mekanizmalar güçlendirilecektir.

6- 'Annelik ve babalık' çocuğun sağlıklı gelişimindeki belirleyici rolüyle toplumsal bir değer olarak tahkim edilecek, çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecektir.

7- Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek, yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri ile başta aile merkezli olmak üzere çeşitlendirilmiş bakım ve destek modelleri geliştirilecek, kuşaklar arası dayanışma pekiştirilecektir.

8- Nüfusun dengeli dağılımını gözeten bütünleşik bir çerçevede kırsal alandaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşünün özendirilmesi ve kentsel mekanların aile ve çocuk odaklı bir perspektifle dönüştürülmesi için bütüncül tedbirler hayata geçirilecektir.

9- Mevcut hukuki düzenlemeler aile ve nüfus yapısını koruma ve güçlendirme yaklaşımıyla gözden geçirilecek, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni hukuki düzenlemelere ilişkin çalışmalar yürütülecektir.

10- Aile ve nüfus yapısında meydana gelen değişimlerin düzenli olarak takip edilmesi ve incelenmesine yönelik ulusal, stratejik ve resmi istatistik üretilen araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek, güçlü aile ve nüfus hedefleri doğrultusunda lisansüstü programlar ve araştırma teşvikleri başta olmak üzere akademik altyapı geliştirilecektir.

11- Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi'nin etkin icrası için kurumsal yapılanma, yerel uygulama kapasitesi, işbirliği, teknik ve dijital altyapı güçlendirilecek, personelin mesleki yetkinliği geliştirilecektir.

12- Türkiye'nin konuya ilişkin olarak uluslararası mecralarda üstlendiği öncü rolü tahkim eden diplomasi faaliyetleri yürütülecek, ülkemiz ile benzer tutum sergileyen ülkelerle işbirlikleri geliştirilecektir.

13- Tüm kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurların tespiti, değerlendirilmesi ve önlenmesine yönelik dijital aile kalkanı oluşturulması başta olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında gerekli tedbirler alınacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek ve sorumlu medya kullanımı bilinci yaygınlaştırılacaktır.

14- Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları yürütülecek, bu konular örgün ve yaygın eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacaktır.

15- Her yıl mayıs ayının son haftası 'Milli Aile Haftası' olarak kutlanacak, kamu kurum ve kuruluşlarınca bu haftanın anlam ve önemine uygun etkinlikler düzenlenecektir.'

Genelgede, 'Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında yürütülecek tüm çalışmalarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hareket edilmesi, bu Genelge ile Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi doğrultusunda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık faaliyetleri belirlenerek mezkur Bakanlığa raporlanması ve izlenmesi ile ihtiyaç duyulacak her türlü desteğin anılan Bakanlığa sağlanması hususlarında bilgilerini ve gereğini rica ederim.' ifadesi yer aldı.