Akciğer Kanseri: Tehdit Büyüyor

Akciğer kanseri, dünya genelinde en yaygın ve en ölümcül kanser türlerinden biri olmaya devam ediyor.

Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Abdullah Erdoğan, akciğer kanserinin 2022 yılında yaklaşık 2 milyon 480 bin yeni vakayla en sık karşılaşılan kanser türü olduğunu belirtti.

Dünya genelinde 1,8 milyon kişinin bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiği düşünüldüğünde, sigara kullanımı, hava kirliliği ve radon gibi çevresel faktörlerin hastalığın yayılmasında önemli rol oynadığı görülüyor. Özellikle adenokarsinom alt tipinin artışı, dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Türkiye’de Durum: Artan Vakalar

Türkiye’de, akciğer kanseri özellikle erkeklerde en sık rastlanan kanser türü olarak görülüyor.

Prof. Dr. Erdoğan, Sağlık Bakanlığı’nın 2023-2024 verilerine göre, 2024 yılında Türkiye'de yaklaşık 250 bin yeni kanser vakasının beklenildiğini ve akciğer kanserinin bu rakamın önemli bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti. Erkeklerde 56,7/100 bin kişi oranıyla en yaygın kanser türü olan akciğer kanseri, tüm kanser vakalarının yüzde 20-25'ini kapsıyor.

Son Beş Yılda Yükselen Eğilim

Son beş yılda, akciğer kanseri vakalarının artış gösterdiği gözlemleniyor.

2020 yılında yaklaşık 25-30 bin yeni vaka tespit edilirken, nüfus artışı ve sigara kullanım oranlarının etkisiyle bu sayının yüzde 10-15 arttığı belirtiliyor.

Endüstriyel bölgelerdeki hava kirliliği ve radon maruziyetinin artırdığı riskler, kadınlarda sigara tüketiminin artmasıyla her yıl yüzde 5-7 oranında vaka artışına yol açıyor.

Erken Tanının Önemi

Erken teşhis, akciğer kanserinde hayati önem taşıyor. Kanser ölümlerinin yüzde 25-30'undan sorumlu olan akciğer kanseri, belirtilerini genellikle öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısı şeklinde gösteriyor.

50-80 yaş arası, 20 paket-yıl sigara geçmişi olan bireyler için düşük doz bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarının, sağkalım oranlarını yüzde 60-90'a kadar artırdığı vurgulanıyor.

Yeni Tedavi Umutları

Son yıllarda immünoterapi ve hedefe yönelik tedavilerin sağkalım oranlarını yüzde 44 artırdığı bildiriliyor. Ancak bu gelişmelerin sürdürülebilir olması için farkındalığın artırılması ve erişilebilir tarama programlarının genişletilmesi gerektiği belirtiliyor.

Korunma Yöntemleri ve Sigaranın Tehlikeleri

Akciğer kanserinin büyük oranda önlenebilir olduğu, sigara bırakmanın riski yüzde 30-50 azalttığı ifade ediliyor.

Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve çevresel risklerden kaçınmanın yanı sıra, alkol tüketiminin sınırlandırılması ve obezitenin kontrolü de riskleri azaltmada önemli rol oynuyor. Sigara, akciğer kanseri riskini içmeyenlere göre 20-25 kat artırıyor, ancak bırakılması halinde bu risk hızla düşüyor.

Prof. Dr. Erdoğan, sigara bırakmanın sadece akciğer kanseri değil, KOAH ve kalp-damar hastalıkları gibi birçok ciddi rahatsızlığı da önlediğini vurguluyor. .

Kaynak: IHA