İçeriğe geç
19 Kasım 2026, Perşembe Resmî Gazete'de Bugün Bağımsız haber ve ilan rehberi · Resmî kurum değildir
DEVLET.TC Kamu İş İlanları · Resmî Gazete · Mevzuat Bağımsız haber ve ilan rehberi · Resmî kurum değildir
Siyaset

Alparslan Türkeş'in Mirası: Vefatının 29. Yılında

Milliyetçi Hareket Partisi'nin kurucusu Alparslan Türkeş'in vefatının 29. yılında, hayatı ve siyasi kariyeri geniş bir şekilde anılıyor.

Kısaca

  • Milliyetçi Hareket Partisi'nin kurucusu Alparslan Türkeş'in vefatının 29. yılında, hayatı ve siyasi kariyeri geniş bir şekilde anılıyor.
  • Türkeş, 1944 yılında "Muzaffer Şükriye" ile evlendi ve bu evlilikten Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adında beş çocuğu oldu.
  • Dış görev sınavını kazanarak ABD Pentagon'da NATO Türk Temsil Heyeti'ne atanan Türkeş, bu süreçte ekonomi eğitimi de aldı. 1957 yılında Türkiye'ye döndü ve 1959'da Almanya'da Atom ve Nükleer Okulu'na gönderildi.
Ankara'dan Bir Anı

Kıbrıs'ın Lefkoşa kentinde 25 Kasım 1917'de dünyaya gelen Alparslan Türkeş, ailesi Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesinin Yukarı Köşkerli köyünden, toprak anlaşmazlığı nedeniyle 1860'ta Kıbrıs'a gönderilen Tuzlalı Ahmet Hamdi Bey ve Fatma Zehra Hanım'ın oğluydu.

İlk adı "Ali Arslan" olan Türkeş, ortaokul yıllarında öğretmeni Osman Zeki Bey tarafından "Sultan Alpaslan'a denk bir Türk yiğidi ol" diyerek "Alparslan" ismini aldı.

Türkeş, 1933'te ailesiyle İstanbul'a taşındı ve burada Kuleli Askeri Lisesine kaydoldu. 1936'da okulunu başarıyla tamamlayan Türkeş, Ankara ve Harp Akademisi'nde eğitimine devam etti. 1938 yılında genç bir teğmen olarak Harbiyeden mezun oldu.

Türkeş, 1944 yılında "Muzaffer Şükriye" ile evlendi ve bu evlilikten Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adında beş çocuğu oldu. İlk eşini 1974'te kaybeden Türkeş, daha sonra Seval Hanım ile evlendi ve iki çocuğu daha dünyaya geldi: Ayyüce ve Ahmet Kutalmış.

1944'te üsteğmen rütbesindeyken Nihal Atsız ve Nejdet Sançar ile birlikte "Irkçılık-Turancılık" davasından yargılanan Türkeş, 9 ay 10 gün boyunca Tophane Askeri Hapishanesi'nde kaldı. 1945'te tahliye edilen Türkeş, 1947'de beraat etti.

1947'de 15 Türk subayıyla birlikte ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulu'nda eğitim alan Türkeş, 1951'de kurmaylık sınavını geçti ve 1955'te Harp Akademisinden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu.

Dış görev sınavını kazanarak ABD Pentagon'da NATO Türk Temsil Heyeti'ne atanan Türkeş, bu süreçte ekonomi eğitimi de aldı. 1957 yılında Türkiye'ye döndü ve 1959'da Almanya'da Atom ve Nükleer Okulu'na gönderildi. Bu eğitimi tamamladıktan sonra kurmay albay oldu.

27 Mayıs Devrimi ve Sonrası

27 Mayıs 1960'ta Milli Birlik Komitesi'nin yaptığı darbenin bildirisini radyodan okuyan Türkeş, ihtilal hükümetinde Başbakanlık Müsteşarlığı görevine getirildi. Bu dönemde Devlet Planlama Teşkilatı ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü gibi önemli kurumların kuruluşunda yer aldı.

Komitede çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle 13 Kasım 1960'ta "ondörtler" olarak bilinen arkadaşlarıyla emekliye sevk edilip sürgüne gönderildi. Hindistan'da Türkiye'nin Büyükelçiliği'nde müşavir olarak görevlendirildi.

1963'te Türkiye'ye dönen Türkeş, Huzur ve Yükseliş Derneği'ni kurarak partileşme çalışmalarına başladı. Ancak Talat Aydemir'in darbe girişimine karıştığı iddiasıyla tutuklandı ve Mamak Askeri Cezaevi'nde dört ay boyunca hücre hapsinde kaldı. Yargılama sonunda beraat etti.

CKMP Liderliği ve MHP'nin Kuruluşu

1965 yılında Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'ne (CKMP) katılan Türkeş, partinin Büyük Kurultayı'nda Genel Başkan seçildi ve aynı yıl yapılan genel seçimlerde Ankara milletvekili oldu.

1969'da CKMP'nin adı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildi ve amblem olarak üç hilal seçildi. Türkeş, o yıl yapılan genel seçimlerde Adana milletvekili seçildi.

İlk koalisyon hükümetinde 31 Mart 1975-13 Haziran 1977 ve ikinci koalisyon döneminde 1 Ağustos-31 Aralık 1977 tarihleri arasında Süleyman Demirel başkanlığında başbakan yardımcılığı ve devlet bakanlığı görevinde bulundu.

1968'den itibaren üniversitelerde Marksist ve komünist hareketlerin yükselmesiyle Türkeş, gençlere Türk milliyetçiliği ve toplumculuğu üzerine eğitimler vermeye başladı. Bu gençler "Dokuz Işık" prensipleri etrafında örgütlendi.

12 Eylül Darbesi ve Sonrası

12 Eylül 1980 askeri darbesinden üç gün sonra teslim olan Türkeş, önce Uzunada, daha sonra Ankara Askeri Dil Okulu ve son olarak Mevki Hastanesi'nde toplam 4,5 yıl hapis yattı. Bu süreçte idamı istendi ancak 9 Nisan 1985'te beraat etti.

1987'de siyaset yasağı kalktıktan sonra Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olağanüstü kongresinde Genel Başkan seçildi. 1991 genel seçimlerinde MÇP, Refah Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile seçim ittifakı yaparak Yozgat milletvekili seçildi.

1992'de yapılan yasal değişiklikle 12 Eylül'de kapatılan partilerin yeniden açılmasına izin verildi. MHP'nin son kurultay delegeleri, MHP'nin isim ve amblemini MÇP'nin kullanmasına karar verdi. Aynı yıl yapılan MÇP'nin 4. Olağanüstü Kurultayı'nda parti adı MHP olarak değiştirildi ve Türkeş yeniden genel başkan seçildi.

Devlet.TC'yi takip edin: görsele tıklayın, açılan Google sayfasında Devlet.TC'yi seçerek tercih edilen kaynaklarınıza ekleyin

Alparslan Türkeş, 4 Nisan 1997'de kalp krizi sonucu vefat etti. 8 Nisan 1997'de düzenlenen cenaze törenine geniş katılım sağlandı ve Türkeş, Beşevler'deki anıt mezara defnedildi. Mezarına Türkiye'nin her ilinden ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kırım, Balkanlar ve Türkistan'dan gelen topraklar konuldu.

Devlet.TC haberlerini Google Haberler'de takip edin: görsele tıklayın, arama sonuçlarında Kaydet düğmesine basarak Devlet.TC'yi haber kaynaklarınıza ekleyin

Bu haber kaynak haberden yapay zekâ desteğiyle derlenmiştir. Nasıl çalışıyoruz?

Bu haberi paylaş
Devlet.TC Haber Masası

Devlet.TC Haber Masası

Bu haber, kaynağı gösterilen içerikten Devlet.TC yayın ilkelerine göre derlenmiştir. Hata bildirimi ve düzeltme talepleri için bize yazın.

Tüm yazıları görüntüle

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayımlanmaz, yalnızca moderasyon için kullanılır. Gizlilik Politikası

Yorumlar moderatör onayından sonra yayınlanır.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Siyaset

Rehber sayfaları

Kamu İş İlanları, İhaleler ve Resmî Gazete