Anayasa Mahkemesi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin 2021 Yılı Kesin Hesabını İnceledi

Anayasa Mahkemesi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin 2021 yılına ait kesin hesaplarını inceleyerek 26 Mart 2026 tarihinde oybirliğiyle kararını açıkladı. Yapılan inceleme neticesinde, partinin sunduğu gelir ve gider belgelerinin 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğu ve hesapların denk olduğu tespit edildi.

Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa Mahkemesi tarafından 2820 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülmektedir. Bu süreçte partilerin genel merkez ve teşkilatlarına ait gelir ve giderlerin, tüzel kişilik adına kayıt altına alınması ve şeffaf bir şekilde belgelendirilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. İnceleme aşamasında, eksik bildirimde bulunan veya kayıt düzenine aykırı hareket eden partiler hakkında yasal yaptırımlar uygulanabilmektedir.

Anayasa Mahkemesi heyeti, 7 Mart 2024 tarihinde gerçekleştirdiği ilk inceleme toplantısında, partinin 5 il teşkilatına ait kesin hesap cetvellerinin sunulmadığını tespit etmiş ve bu durumun incelemeyi engellemeye yönelik bir eylem oluşturması nedeniyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar vermişti. Sürecin devamında partiden istenen belgelerin Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi sağlanarak esas inceleme tamamlanmıştır.

Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez ve teşkilat binalarına ilişkin kira, elektrik, su ve kırtasiye gibi genel yönetim giderlerinin, parti tüzel kişiliği adına kaydedilmesi gerekmektedir. Parti yetkililerinin bu giderleri kendi imkânlarıyla karşılaması durumunda, söz konusu bedellerin partiye bağış olarak kaydedilmesi zorunludur. Aksi takdirde, kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğu kabul edilerek 2820 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca yasal işlem başlatılmaktadır.

Ne değişti?

• Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin 2021 yılı kesin hesabı, gelir ve gider kalemleri açısından denetlenerek onaylandı.
• Partinin 2.605,13 TL gelir ve 1.609,93 TL gider bildiriminin, eldeki belgelerle uyumlu ve denk olduğu hükme bağlandı.
• İnceleme sürecinde, il teşkilatlarına ait hesap cetvellerinin eksik sunulması nedeniyle parti sorumluları hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunuldu.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin genel merkez yöneticilerini, parti teşkilat sorumlularını ve siyasi partilerin mali denetim süreçlerinden sorumlu olan Sayıştay Başkanlığı ile Ankara Cumhuriyet Başsavcılığını doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Metinde yürürlük tarihi belirtilmemiştir.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi'nin kararı, siyasi partilerin mali şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerine uymasının zorunlu olduğunu göstermektedir. Gelir ve giderlerin eksiksiz belgelenmesi, sadece hesapların doğruluğunu değil, aynı zamanda partinin yasal statüsünün korunması açısından da kritik bir rol oynamaktadır.

İl teşkilatlarının hesaplarının sunulmaması üzerine yapılan suç duyurusu, mali denetim sürecinde ihmalkârlığın veya eksik bilgilendirmenin hukuki sonuçlar doğurabileceğini kanıtlamaktadır. Partilerin, tüm teşkilat birimlerini kapsayan bir kayıt düzeni oluşturması, yasal yaptırımlardan kaçınmak için temel bir gerekliliktir.

Muhtemel etkiler

Siyasi partilerin mali disiplin konusunda daha dikkatli davranmaları beklenebilir. Özellikle il ve ilçe teşkilatlarının hesaplarının merkezi yönetim tarafından daha sıkı denetlenmesi ve kayıt dışı giderlerin önlenmesi için iç denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi muhtemeldir.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılacak yasal süreç, parti sorumluları üzerinde mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi konusunda caydırıcı bir etki yaratabilir. Gelecek dönemlerdeki mali denetimlerde, benzer eksikliklerin yaşanmaması adına partilerin daha kapsamlı raporlama yapması beklenebilir.