Anayasa Mahkemesi'nden Emsal İhale Kararı: Para Cezası Hak Arama Özgürlüğünü İhlal Ediyor

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, ticari hayatı ve hukuki güvenceleri yakından ilgilendiren çok önemli bir hak ihlali kararına imza attı. Gazmer Petrol Ürünleri Plastik ve Kauçuk Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan bireysel başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, ihale feshi davasının reddedilmesi üzerine uygulanan idari yaptırımların mülkiyet ve adil yargılanma hakkı üzerindeki baskılayıcı rolünü masaya yatırdı.

İhale Feshi Davası ve Karşı Karşıya Kalınan %10 Para Cezası

Süreç, icra müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bir ihalenin usulsüz olduğu gerekçesiyle başvurucu şirket tarafından yargıya taşınmasıyla başladı. Şirket, ihalenin feshi talebiyle dava açtı ancak yerel mahkeme bu talebi reddetti. İcra ve İflas Kanunu'nun ilgili hükümleri gereğince, davası reddedilen başvurucu şirket, ihale bedelinin %10'u oranında ağır bir para cezasına çarptırıldı. Bu cezai yaptırımın hak arama hürriyetini engellediğini ve mahkemeye erişim hakkını ölçüsüz bir şekilde kısıtladığını savunan şirket, konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşıyarak 2022/49505 başvuru numarası ile bireysel başvuruda bulundu.

Anayasa Mahkemesi: "Mahkemeye Erişim Hakkı İhlal Edilmiştir"

Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 20/5/2026 tarihli oturumunda ezber bozan bir karara ulaştı. Yüksek Mahkeme, adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiayı öncelikle oy birliğiyle kabul edilebilir buldu. Yapılan detaylı anayasal incelemede, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının açıkça İHLAL EDİLDİĞİNE yine oy birliğiyle hükmedildi. AYM, ihale bedelinin %10'u gibi yüksek bir oranda uygulanan para cezasının, bireylerin ve şirketlerin haklarını yargı mercileri önünde aramaları karşısında caydırıcı bir bariyer oluşturduğuna dikkat çekti.

Emsal Karar Konya 2. İcra Hukuk Mahkemesine Gönderildi

Anayasa Mahkemesi, söz konusu para cezasının mülkiyet hakkı ve mahkemeye erişim hakkı arasında kurulması gereken adil dengeyi bozduğunu ve başvurucu üzerinde ölçüsüz bir külfet oluşturduğunu vurguladı. Hak ihlalinin ortadan kaldırılması ve sonuçlarının telafi edilmesi amacıyla, yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin Konya 2. İcra Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmedildi. Bu karar, bundan sonraki süreçte ihale feshi davalarında uygulanan otomatik para cezalarının anayasallık denetimi açısından son derece kritik bir referans noktası teşkil edecek.