Antalya Akseki'de Andız Pekmezi Üretimi Başladı: Bir Haftalık Emeğin Bedeli 500 Lira

Antalya'nın Akseki ilçesinde sonbahar mevsiminin gelmesiyle birlikte Toros Dağları'nda yetişen andız ağaçlarının kozalakları toplanarak geleneksel yöntemlerle pekmez üretimine başlandı. Zorlu arazi şartlarında toplanan kozalakların işlenmesiyle elde edilen ürün, yaklaşık bir haftalık zahmetli bir sürecin ardından kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor.

Andız kozalakları hangi aşamalardan geçiyor?

Toros Dağları'nın engebeli arazilerinden toplanan kozalaklar, evlere getirilerek çekiç veya keser yardımıyla parçalara ayrılıyor. Alaçeşme Mahallesi'nde yaşayan Abdullah Uğur, süreci şu sözlerle aktarıyor: "Dağdan toplanıp gelen andız ağacının meyvelerini suda ıslatıyoruz. İki gün suda kaldıktan sonra süzüyoruz. Daha sonra durulması için bir gün bekletiyoruz. Ardından kazanda kaynatmaya başlıyoruz. Kıvamına geldiğinde soğumaya bırakıyoruz. Soğuduktan sonra da paketliyoruz."

Üretim sürecinde verimlilik ve emek dengesi nasıl?

Andız pekmezi üretimi, yaklaşık 18 saat süren uzun bir kaynatma işlemini gerektiren oldukça zahmetli bir mesaiyi kapsıyor. Üreticilerin verdiği bilgilere göre, 5 kilo andız kozalağından yalnızca 1 kilo pekmez elde edilebiliyor. Yöre halkı tarafından kış aylarında tüketilen bu doğal ürünün, astım, bronşit ve öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiği ifade ediliyor.

Antalya'nın Akseki ilçesinde yaşayan üreticiler, sonbahar aylarında Toros Dağları'ndan topladıkları andız kozalaklarını, yaklaşık bir haftalık geleneksel bir yöntemle işleyerek pekmeze dönüştürüyor. Kırma, suda bekletme ve 18 saatlik kaynatma aşamalarından geçen kozalaklar, 5'e 1 oranında verimle pekmez haline getirilerek kilogramı 500 liradan piyasaya arz ediliyor.

Türkiye'nin kırsal bölgelerinde sürdürülen geleneksel gıda üretimi, hem yerel kültürün korunmasına hem de aile ekonomilerine katkı sağlamaktadır. Andız pekmezi gibi doğal yöntemlerle üretilen ürünlerin ticari değeri, üretim sürecindeki iş gücü yoğunluğu ve ürünün doğallığı ile doğrudan ilişkilidir. Tüketicilerin bu tür geleneksel ürünlere erişiminde, yerel üreticilerin doğrudan satış kanalları veya yöresel pazarlar önemli bir rol oynamaktadır.

Çıkarılacak sonuç

Andız pekmezi üretimi, modern sanayi yöntemlerinden ziyade insan emeğine dayalı geleneksel bir üretim modelini temsil etmektedir. 5 kilo kozalaktan 1 kilo ürün elde edilmesi ve 18 saatlik kaynatma süreci, ürünün maliyetini ve piyasa fiyatını belirleyen temel unsurlardır.

Bu süreç, yöre halkı için hem bir geçim kaynağı hem de asırlık bir şifa kültürünün devamlılığı anlamına gelmektedir. Doğal yöntemlerle hazırlanan ürünlerin, endüstriyel gıdalara kıyasla daha yüksek bir katma değer oluşturduğu ve yerel kalkınmayı desteklediği görülmektedir.

Muhtemel etkiler

Geleneksel yöntemlerle üretilen andız pekmezine olan ilginin artması, Akseki bölgesindeki yerel üreticilerin gelir düzeyini olumlu yönde etkileyebilir. Doğal ve şifalı ürünlere yönelik tüketici talebinin yükselmesi, bu tür geleneksel faaliyetlerin teşvik edilmesine ve bölgedeki üretim kapasitesinin genişlemesine katkı sağlayabilir.

Öte yandan, zorlu arazi şartlarında yapılan toplama faaliyetleri, genç nesillerin bu sürece dahil olmaması durumunda iş gücü eksikliği riskiyle karşılaşabilir. Bu durum, gelecekte üretim maliyetlerinin daha da artmasına veya geleneksel yöntemlerin yerini daha mekanize süreçlerin almasına yol açabilir.