Artan Karbondioksit Seviyeleri Uzun Vadede Sağlık Sorunlarına Yol Açabilir

Springer Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, atmosferdeki karbondioksit seviyesinin yükselmesi, önümüzdeki 50 yıl içinde insan sağlığı üzerinde önemli olumsuz etkilere yol açabilir. Çalışma, insan kanındaki karbondioksit miktarının artmasıyla, daha zehirli bir atmosferin oluşabileceğine dair ipuçları sundu.

1999-2020 yılları arasında ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi (NHANES) verileri üzerinden yapılan analizlerde, atmosferdeki karbondioksit artışının, insanların kanında bulunan serum bikarbonat, kalsiyum ve fosfor seviyelerini nasıl etkilediği incelendi.

Son 20 yılda NHANES popülasyonunda serum bikarbonat seviyelerinin yüzde 7 oranında arttığı görülmüştür. Bu artış, atmosferdeki karbondioksit seviyeleriyle paralel bir seyir izledi.

Buna karşın, aynı dönemde kalsiyum ve fosfor seviyelerinde bir azalma gözlemlendi. Bu değişiklikler de atmosferik karbondioksit konsantrasyonlarının artışıyla uyumlu bir şekilde ilerledi.

Bu eğilimlerin sürmesi halinde, önümüzdeki 50 yıl içinde kan bikarbonat seviyelerinin sağlık sınırlarına yaklaşabileceği, kalsiyum ve fosfor seviyelerinin ise yüzyıl sonunda riskli seviyelere gerileyebileceği öngörülüyor.

Bu bulgular, insan kaynaklı karbondioksit emisyonlarının azaltılmasının zaruri hale geldiğini ve halk sağlığının korunması için acil adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.

AA muhabirine konuyla ilgili açıklama yapan Prof. Dr. Nazmi Bilir, atmosferin yüzde 78'inin azot, yüzde 21'inin oksijen ve geri kalanının ise karbondioksit ve diğer gazlardan oluştuğunu belirtti.

Bilir, karbondioksidin havada çok düşük oranlarda yer aldığını ancak güneşin ısısını emerek dünyayı soğumaktan koruduğunu ifade etti. Dünyayı bir yorgan gibi saran bu gaz, atmosferdeki artışı ile sera etkisine yol açıyor.

Karbondioksidin esas kaynağının solunum olduğunu açıklayan Bilir, fosil yakıtların yanmasının da bu gazı atmosfere saldığını, yoğun nüfus, taşıt trafiği ve sanayinin ise bu artışı tetiklediğine dikkat çekti.

Artan karbondioksit seviyelerinin insan sağlığı üzerinde nefes alma sorunları, kalp çarpıntısı ve ritim bozuklukları gibi etkiler yaratabileceğini belirten Bilir, bu etkilerin nadiren ciddi boyutlara ulaşabileceğini ifade etti. Ancak, karbondioksidin kanın asit-baz dengesini etkileyebileceği ve asidik bir ortamın metabolik sorunlara yol açabileceği de belirtildi.

Atmosferdeki karbondioksit artışının kalsiyum ve fosfor seviyelerinde ciddi değişikliklere neden olmadığı ancak uzun vadede kemik hastalıklarına yol açabileceği uyarısında bulunan Bilir, atmosferdeki karbondioksit seviyelerinin azaltılması için alınabilecek önlemleri sıraladı.

Bilir, fosil yakıt kullanımını azaltmak ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarını artırmanın önemine dikkat çekti. Ayrıca, bitki örtüsünü genişletmek ve ağaçlandırma çalışmalarını artırarak karbondioksit tüketimini teşvik etmenin gerekliliğini vurguladı.

Binalarda fosil yakıt yerine daha güvenli enerji kaynaklarının kullanılmasının teşvik edilmesi gerektiğini belirten Bilir, mevzuat düzenlemeleriyle trafik ve ısınma konularında zorunlu kurallar getirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

İklim ve çevre koruma yasalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Bilir, bu tür yasal düzenlemelerin artırılmasının ve desteklenmesinin önemine dikkat çekti.