Aşırı C Vitamini Tüketimi Böbrek Sağlığını Tehdit Ediyor

DİDEM SEYMEN - Böbreklerin gün boyunca vücudun ihtiyaçlarına göre çalıştığını ifade eden Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi'nden İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, "Böbrekler kanı filtreleyerek vücut için gerekli olan proteinleri ayırır ve süzüntü adı verilen bir sıvı oluşturur. Günlük olarak yaklaşık 180 litre süzüntü oluşur ve bunun büyük kısmı tekrar emilir. Ancak fazla sıvı ve atıklar yaklaşık 1,5-2 litre idrar olarak dışarı atılır. Farkında olmadan alınan bazı ilaçlar ve besin takviyeleri bu süreci olumsuz etkileyebilir. Örneğin, fazla C vitamini böbrek taşı riskini, fazla D vitamini ise dehidratasyon ve böbrek taşı riskini artırabilir" diye konuştu.

Türkiye'de yaklaşık 9 milyon kişinin kronik böbrek hastası olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, "Kanın içine giren her madde böbreklerden geçer ve bazıları burada zarar verebilir. Özellikle kronik böbrek hastalığı olan veya diyabet, hipertansiyon, kalp yetmezliği ve obezite gibi risk faktörleri taşıyan kişilerin daha dikkatli olması gerekiyor. Bazı ağrı kesiciler ve antibiyotikler, kullanımları sonrası idrar renginde değişiklik, vücutta şişlik veya idrar miktarında azalma gibi belirtilerle böbrek hasarını düşündürebilir" ifadelerini kullandı.

Protein Takviyeleri Böbreklere Zarar Verebilir

Besin takviyelerinin içeriği, kullanım dozu ve sürelerinin belirsiz olmasının yanı sıra diğer ilaçlarla etkileşimlerinin de bilinmemesinin sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Atasoyu, "Bu takviyeler genellikle reçetesiz satılır ve sağlık uzmanlarına danışılmadan kullanılır. Özellikle böbrek fonksiyon bozukluğu olan veya farklı nedenlerle risk altındaki kişilerin bu takviyeleri dikkatle kullanması gerekir. Sağlıklı bireylerde B ve C vitamin fazlası böbreklerden atılırken, kronik böbrek hastalarında bu maddeler vücutta birikebilir ve böbrek taşı veya sıvı kaybı gibi sorunlar yaratabilir. Ayrıca protein tozu ve kreatin gibi sporcu takviyeleri, yeterli su içilmezse, aşırı egzersiz yapılırsa veya böbrekleri etkileyen ilaçlarla birlikte kullanılırsa tehlikeli olabilir" dedi.

Türkiye'de Aşırı Tuz Tüketimi Sorunu

Diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalığı ve obezite gibi sorunları olanlar, uzun süreli ilaç kullanmak zorunda kalanlar, yeterli su tüketmeyenler, ailesinde böbrek hastalığı bulunanlar ve ileri yaştakilerde böbrek hastalığına yatkınlığın daha yüksek olduğunu belirten Atasoyu, "Ülkemizde böbrek hastalığı riskini artıran en önemli faktörlerden biri aşırı tuz tüketimi. Dünya Sağlık Örgütü, günlük tuz tüketiminin 5 gramı aşmaması gerektiğini önerirken, ülkemizde bu miktar 16-18 gram civarında. Tuz tüketimini azaltmak böbrek sağlığını korumak için önemli bir adımdır" diye ekledi.