Asya Piyasaları: Jeopolitik Gerginlikler İlk Çeyrekte Piyasaları Zorladı

İstanbul

Yılın başlarında Güney Kore ve Japonya'da teknoloji ve yapay zeka alanlarındaki olumlu hava, mart ayında yerini jeopolitik gerilimlerin etkisiyle belirsizliğe bıraktı. İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırısı sonrası Orta Doğu'da artan tansiyon, Asya borsalarında satış baskısına neden oldu.

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri neredeyse tamamen durdurması, küresel enerji tedarik zincirini sarsarken, yükselen petrol fiyatları enflasyon kaygılarını da artırdı. Artan belirsizlikle birlikte, yatırımcılar Asya piyasalarından çekilmeye başlayarak mart ayında tüm ana endekslerde önemli düşüşler yaşanmasına yol açtı.

Jeopolitik risklerin artmasıyla, mart ayında Kospi endeksi yüzde 19,1, Nikkei 225 endeksi yüzde 13,2, Hang Seng endeksi yüzde 6,9 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 6,5 oranında değer kaybetti.

Yılın ilk çeyreğinde ise, Kospi endeksi ocak ve şubat aylarındaki güçlü ralli sayesinde yüzde 19,9, Nikkei 225 endeksi ise yüzde 1,4 yükselerek pozitif tarafta kalırken, Hang Seng endeksi yüzde 3,3 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,9 değer kaybetti ve çeyreği ekside kapattı.

"Orta Doğu'daki Gerginlikler Asya Borsalarında Derin Düşüşlere Yol Açtı"

Asya Piyasaları Uzmanı Süleyman Mete Özbalaban, AA'ya verdiği demeçte, 2025 yılında Japonya, Güney Kore ve Çin'de piyasalarda görülen ralli sonrası, bu yılın ocak-şubat dönemindeki yükselişlerin, mart ayında patlak veren ABD-İsrail-İran savaşıyla durduğunu ve piyasalarda büyük kayıplara neden olduğunu belirtti.

2026'da Nikkei 225 ve Kospi'nin tarihi zirvelere ulaştığını ifade eden Özbalaban, "Orta Doğu'daki çatışmalar, dünya genelinde borsaları olumsuz etkilerken, Asya'da daha derin düşüşlere neden oldu" dedi.

Özbalaban, yarı iletken talebi ve düşük yen ile won seviyelerinin, Japonya ve Güney Kore borsalarının yükselmesine katkı sağladığını, ancak Çin borsalarının, yabancı sermaye çıkışları ve gayrimenkul piyasasındaki sorunlar nedeniyle sınırlı bir yükseliş gösterdiğini aktardı.

"Jeopolitik Riskler Son Yılların En Yüksek Seviyesinde"

Özbalaban, Nikkei 225 ve Kospi endekslerinin ilk çeyreği pozitif kapattığını belirterek, "Çin borsaları zaten çok yüksek değildi, bu nedenle sınırlı bir düşüşle tamamladı. 2026'nın ilk çeyreğinde, Japon yeni dolara karşı yüzde 1,29, Güney Kore wonu ise yüzde 4,39 değer kaybetti. Çin yuanı ise yüzde 1,37 değer kazandı" dedi.

Orta Doğu'daki gelişmelerin petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkardığını belirten Özbalaban, savaşın uzaması durumunda fiyatların 150-200 dolar seviyelerine ulaşabileceğini söyledi.

Özbalaban, dünya petrol arzının yüzde 30'unu karşılayan bölgenin üretimden çekilmesinin enerji tedarik sorunlarına yol açtığını belirterek, "Jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki artış, küresel resesyon riskini artırıyor. Dünya ekonomisinin kırılgan yapısı nedeniyle bu gelişmeler istenmeyen bir durum" ifadelerini kullandı.

"Petrol Fiyatlarındaki Her Artış Asya Ekonomisini Etkiliyor"

Asya ekonomilerinin petrol fiyatlarındaki artışlardan ciddi şekilde etkilendiğini vurgulayan Özbalaban, "Bu nedenle, bu ülkelerin borsalarındaki düşüşler, diğer borsalara göre daha fazla oluyor" dedi.

Morgan Stanley'e göre, Asya'nın enerji bağımlılığı en yüksek bölge olduğunu belirten Özbalaban, "Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, Asya'nın GSYH'sini 0,2-0,3 puan düşürüyor. Petrol ve doğal gaza bağımlılığı en yüksek ülkeler Güney Kore ve Japonya. Çin ise yenilenebilir enerjiye önem vermesi ve kısmen kendi petrol üretimi sayesinde daha avantajlı" dedi.

Enerji fiyatlarının yüksekliği, jeopolitik riskler ve küresel resesyon tehditlerinin Nikkei 225, Kospi, Hang Seng ve Şanghay endekslerini bir süre daha olumsuz etkileyebileceğini belirten Özbalaban, tarihsel olarak petrol fiyatlarının yüksek olduğu dönemlerde, ilk şokun ardından borsaların toparlandığını ve sonbaharda bu endekslerin yeniden yükseleceğini öngördüğünü söyledi.

Asya piyasalarının mart ayı ve yılın ilk çeyrek performansı aşağıdaki gibi gerçekleşti: