Bakan Şimşek: Eşel Mobil Sistemi Olmasaydı Yakıt Fiyatları Uçacaktı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı bir televizyon programında güncel gelişmelere dair açıklamalarda bulundu. ABD, İsrail ve İran arasında süregelen savaşın, dünya ekonomisini büyük ölçüde etkileyebileceğini vurgulayan Şimşek, bu çatışmanın sadece bölge için değil, küresel ekonomi için de ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Bakan Şimşek, savaşın ne kadar süreceği ve daha geniş bir alana yayılıp yayılmayacağı sorusunun hala belirsiz olduğunu ifade ederek, "Geçen yıl 12 gün süren İsrail-İran Savaşı'na rağmen dünya ekonomisi direnç göstermişti. Ancak şu anki durum, küresel petrol arzının beşte birini ciddi bir şekilde tehdit ediyor. Bu bölgedeki kırılmalar, petrol fiyatlarının yükselmesine ve küresel enflasyonun artmasına neden olabilir. Şu ana dek Brent petrol fiyatları, çatışma öncesi kapanışa göre yüzde 40'tan fazla artış gösterdi. Avrupa'da doğal gaz fiyatları yüzde 56'dan fazla artarken, jet yakıtı fiyatları neredeyse yüzde 100'e yaklaştı. Hürmüz Körfezi'nin kapandığı bir senaryoda, küresel ticaret ve enerji akışı ciddi şekilde etkilenebilir." dedi.

Kızıldeniz ve Hürmüz Körfezi'nde yaşanan aksaklıkların, Asya ve Avrupa arasındaki sevkiyat sürelerini uzattığını belirten Şimşek, proaktif tedbirlerle savaşın etkilerini sınırlamaya çalıştıklarını aktardı.

"Proaktif Tedbirlerle Savaşın Ekonomiye Etkisini Azalttık"

Çatışmaların başlamasıyla birlikte Finansal İstikrar Kurulunu toplayarak senaryo analizleri yaptıklarını anlatan Şimşek, alınması gereken tedbirleri belirlediklerini söyledi. Piyasalarda istikrarı sağlamak ve Türkiye ekonomisine olan etkileri sınırlamak için çeşitli önlemler aldıklarını ifade etti.

"Aldığımız proaktif tedbirlerle, savaşın piyasalara olan etkisini sınırladık. Türkiye'nin bölgeye yakınlığına rağmen, daha uzak ülkeler bile bu çatışmadan büyük ölçüde etkilendi. Örneğin Endonezya, Güney Kore ve Güney Afrika borsalarında yüzde 10'un üzerinde düşüşler yaşanırken, Türkiye'de bu oran yüzde 5,5 ile sınırlı kaldı. Ancak belirsizlik ortamında ikincil piyasa tahvil faizlerimiz ve risk primlerimiz arttı. Çünkü bu bölgede olup bitenlerden bağımsız kalmak mümkün değil. Petrol, doğal gaz ve petrokimya ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için eşel mobil sistemini devreye soktuk. İran dahil bölgeye ihracatımız yaklaşık 30 milyar dolar, bölgeden ithalatımız ise 19 milyar dolar civarında. Bölgeden gelen turist sayısı yaklaşık 10 milyon kişi, turizm geliri ise 10 milyar dolar civarında." diye konuştu.

Eşel Mobil Sistemi

Bakan Şimşek, geçmişte yaşanan İsrail-İran Savaşı'nı hatırlatarak, Hürmüz Körfezi'nin kapanmasının ve enerji ticaretinin büyük ölçekte etkilenmesinin Türkiye'yi de etkilediğini belirtti.

Bu durumu şu ana kadar iyi yönettiklerini vurgulayan Şimşek, şu bilgileri verdi:

"Merkez Bankası, döviz ve TL likiditesini yönetmek için önemli adımlar attı. TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlatıldı. Sermaye Piyasası Kurulu, borsada spekülatif hareketlere karşı önlemler aldı ve açığa satışı geçici olarak yasakladı. Borsa İstanbul, emir işlem yoğunluğunu düşürerek piyasadaki dalgalanmaları azalttı. Eşel mobil sistemine geçerek, enerji fiyatlarındaki olası artışlara karşı hazırlıklı olduk. Eğer bu sistemi uygulamaya almasaydık, Ankara'da mazotun litresi 83 lira 10 kuruş olacaktı. Şu an mazot fiyatı eşel mobil sayesinde 67 lira 10 kuruş. Benzin fiyatı ise 62 lira 30 kuruş, oysa eşel mobil olmadan 71 lira 11 kuruş olacaktı. Bu sistemle, vatandaşımıza yansımaları sınırlandırmayı hedefledik. Bunun geçici bir durum olduğuna inanıyoruz. Kalıcı hale gelirse sürdürülebilir olmaz. Geçici olacağı varsayımıyla bu sistemi devreye aldık çünkü bunun bütçeye büyük etkisi var."