Bakan Şimşek: Küresel Ekonomide Yeni Normalin İlk Adımları Atılıyor

İstanbul

Bakan Mehmet Şimşek, İstanbul'da Nasıl Bir Ekonomi Gazetesi tarafından düzenlenen 'Ekonominin Ufuk Turu 2026' zirvesinde, Türkiye'nin dezenflasyon programındaki ilerlemeleri ve küresel ekonomik dönüşümleri değerlendirdi.

Şimşek, küresel ekonomideki belirsizliklerin artık yeni bir norm haline geldiğini vurgularken, jeopolitik gerginlikler ve çatışmaların da yaygınlaştığını belirtti. Dönüştürücü teknolojilerin, özellikle yapay zeka ve otonom sistemler gibi, iş dünyasında önemli değişimlere yol açacağını ifade etti.

Şimşek, bu teknolojik dönüşümlerin ticaret sektörünü önemli ölçüde etkilediğini ve korumacılığın tarihi zirvelere ulaştığını söyledi. Küresel savunma harcamalarının 20-25 yıl önce yıllık 1-1,5 trilyon dolar civarındayken, günümüzde 3 trilyon dolara yükseldiğini ve 2035 yılına kadar 6,6 trilyon dolara ulaşmasının öngörüldüğünü açıkladı.

Sanayi devrimlerinin tarihsel süreçlerine değinen Şimşek, yapay zeka ve benzeri teknolojilerin çok daha hızlı sonuç vereceğine dikkat çekti. Bu teknolojilerin, önceki dönemlere kıyasla 10 kat, hatta 100 kat daha hızlı bir şekilde etkili olabileceğini belirtti.

Yapay zeka sebebiyle iş dünyasında yaşanan değişimlere atıfta bulunan Şimşek, birçok sektörde insan işgücünün yerini otonom sistemlerin almaya başladığını söyledi.

"Programı Eleştirmek Kolaycılık Olur"

55 ülkede 22 sektörü kapsayan 1000 CEO ile yapılan bir araştırmadan bahseden Şimşek, yapay zeka ve bilgi işleme teknolojilerinin önümüzdeki 5 yılda iş dünyasında en büyük etkiyi yaratacağını belirtti. Robotlar ve otonom sistemlerin ikinci sırada yer aldığını ve enerji üretim teknolojilerinin de önem kazandığını ifade etti.

Şimşek, iş dünyasının yoğun rekabet içinde olduğunu ve bazı kırılmaların uygulanan programlara yüklenmesinin haksızlık olacağını vurguladı.

Türkiye'nin jeopolitik ve jeoekonomik zorluklara daha hazırlıklı olduğunu belirten Şimşek, ihracatın büyük bir kısmının serbest ticaret anlaşmaları bulunan ülkelere yapıldığını dile getirdi.

Ülkenin stratejik ulaşım akslarının ve Orta Koridor'un önemini vurgulayan Şimşek, Kalkınma Yolu Projesi'yle ilgili yeni yatırımlar yaptıklarını ve yeni nesil ticaret anlaşmaları üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

"Kamu alımları, hizmetler ve tarımı da içeren yeni nesil ticaret anlaşmaları en önemli gündem maddelerimizden biri." dedi.

"Savunma Sanayisi Hibrit İnovasyonun Temeli Olacak"

Türkiye'nin büyüme potansiyeline ve sermaye dağılımına dikkat çeken Şimşek, sermaye sahibi ülkelere işbirliği çağrısında bulundu.

Türkiye'nin ana ticaret merkezlerinden biri olduğunu belirten Şimşek, hizmet ihracatındaki başarıları ve elde edilen geliri öne çıkardı.

Geçen yıl hizmet ticaretinde 63,5 milyar dolar fazla verdiklerini belirten Şimşek, turizm, sağlık ve eğitim sektörlerinde elde edilen başarıları anlattı.

Hizmet sektörüne yönelik teşviklerin süreceğini ifade eden Şimşek, Türkiye'de eğitim gören öğrenci sayısının 380 bine ulaştığını ve bu sayıyı 500 bine çıkarmayı hedeflediklerini belirtti.

Türkiye'nin küresel inşaat sektöründe güçlü bir konumda olduğunu ve İstanbul'un video oyunları alanında dünya çapında bir üs haline geldiğini vurguladı.

Şimşek, savunma sanayisinde başarı hikayeleri anlatırken, 1990'larda en büyük ithalatçı olan Türkiye'nin, 2025 itibarıyla en büyük 10 ihracatçıdan biri olabileceğini söyledi.

Şu anda savunma sanayisi kapsamında 1400 ürünün geliştirme aşamasında olduğunu belirten Şimşek, "Savunma sanayisi, Türk sanayisinde hibrit inovasyon modelinin temel taşı olacak." dedi.

"Sanayide Dönüşüm Kaçınılmaz"

Fiber kapasite, internet, uzay hizmetleri, veri merkezleri ve yapay zeka gibi alanlarda yapılan yatırımlara dikkat çeken Şimşek, bu teknolojilerin iş dünyasını değiştireceğini ve bu değişimi görmezden gelme lükslerinin olmadığını söyledi.

"Reel sektörün şu anda dikkat etmesi gereken en önemli başlıklardan biri, yapay zekayı kullanarak rekabet gücümüzü ve verimliliğimizi nasıl artıracağımız." dedi.

Türkiye'nin beşeri sermaye konusunda sıkıntısı olmadığını belirten Şimşek, uluslararası çalışmaların da bunu doğruladığını ifade etti.

Şimşek, "Her şey kaynak noktasına geliyor." diyerek, deprem bölgesinin yeniden inşası için harcanan 90 milyar doların ardından bütçe açığını milli gelire oranla yüzde 3'ün altına çeken fazla ülke olmadığını söyledi.

"Geçen yıl gelişmekte olan ülkelerde ortalama bütçe açığı yüzde 6,3 iken, Türkiye'de bu oran yüzde 2,9. Kamu maliyesini iyileştiriyoruz. Neden? Savunma sanayisine ve sanayi dönüşümüne daha çok kaynak ayırmak için." dedi.

"Enerji Fiyatlarındaki Düşüş Türkiye'nin Lehine"

Şimşek, Türkiye'nin kamu, özel sektör ve hane halkı borçluluğundaki düşük oranları paylaştı.

Küresel ekonominin direnç gösterdiğini ve bu yıl da dirençli olmasının beklendiğini, ticaret ortaklarında ise toparlanma belirtileri olduğunu söyledi. Avro/dolar paritesinin yükseldiğini ve bunun ihracatçılar için önemli olduğunu belirtti. Enerji fiyatlarının ise uzun vadede düşmesinin beklendiğini ifade etti.

"Son 50 Ayın En Düşük Enflasyonu Bir İlerlemedir"

Uygulanan programın, riskleri yöneterek enflasyonu kontrol altında tuttuğunu, cari açığın ödemeler dengesi sorununa dönüşmesini engellediğini belirten Şimşek, deprem harcamalarına rağmen bütçe açığını kontrol altında tuttuklarını açıkladı.

Rezerv birikimi sağladıklarını ve koşullu yükümlülükleri azalttıklarını belirten Şimşek, dezenflasyonun başladığını ve Kur Korumalı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarından (KKM) çıkışı başarıyla yönettiklerini söyledi.

Şimşek, üçüncü evrede olduklarını belirterek, "Enflasyonun daha az hissedileceği, belirsizliklerin azaldığı bir döneme giriyoruz. Bütçe açığının milli gelire oran olarak yüzde 3'ün altında tutulması, cari açığın yüzde 1'in altına düşürülmesi hedefleniyor." dedi.

Geçen yıl yaşanan olumsuzluklara rağmen enflasyonun düştüğünü belirten Şimşek, "2022 Ekim'de yüzde 85 olan enflasyon, 2022 sonunda yüzde 64-65'e indi. Bugün yüzde 31 civarındayız." dedi. Hedeflerin iddialı olduğunu ve Merkez Bankası'nın belirlediği aralığın yüzde 15-21 olduğunu sözlerine ekledi.

"Sıcak Paraya Karşı İlk Defa Tedbir Aldık"

Bakan Şimşek, 2026'da enflasyonun neden düşeceğine dair sorulara yanıt vererek, "Para, maliye ve gelirler politikası destekleyici olmaya devam ediyor. Hedeflenen enflasyonla uyumlu yönetilen fiyatlamalar yapıyoruz." dedi.

"Para politikasıyla tüm sorunları çözeriz diyen olmadı. Biz entegre, çok boyutlu ve tutarlı bir program uyguluyoruz." diye ekledi. İlk defa sıcak paraya karşı tedbir aldıklarını belirten Şimşek, "Sıcak para girişini sınırlamak için vergimsi bir adım attık." dedi.

Hizmet enflasyonunun yüzde 91'den yüzde 40'lara, mal enflasyonunun yüzde 56'lardan yüzde 25-26'ya gerilediğini ve temel mal enflasyonunun yüzde 17,5'e kadar düşüş gösterdiğini belirtti. Tüm enflasyon göstergelerinde iyileşme yaşandığını ifade etti.