Bakanlıktan Yeni Düzenleme: İkinci El Ürün Piyasasında Değişiklikler

Ticaret Bakanlığı, cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar ve oyun konsollarının ardından televizyonların da yenilenip satılmasına olanak tanıyacak yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Bu kapsamda hazırlanan Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı, ilgili tarafların görüşüne sunuldu. Taslak, cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modemlerin yenilenip tekrar satışa sunulmasına dair kuralları belirliyor.

AA muhabirinin taslaktan derlediği bilgilere göre, televizyonların da bu kapsama alınmasıyla, bu ürünler güvenli bir şekilde ekonomiye kazandırılacak ve israf önlenecek.

Tüketiciler için zorunlu hale gelecek

Bakanlık, bu ürünler için Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi'ni (YÜBİS) devreye alacak. YÜBİS üzerinden yenileme işlemlerinin Bakanlıkça belirlenen kurallara uygun olarak yapılması ve oluşturulan elektronik sertifikanın tüketicilere verilmesi zorunlu olacak.

Sistem sayesinde, yetkili satıcılar ve yerinde yenileme noktaları, yetkilendirme, kayıp-kaçak ve çalıntı ürün sorgulaması, veri trafiği kontrolü, yeterlilik belgesi ile yenileme yetki belgesi geçerlilik durumu gibi konularda bilgi toplanacak. Bu verilerin belirli bölümleri, tüketiciler tarafından erişilebilir ve sorgulanabilir olacak. Sistem üzerinden yenileme sürecinin belirli aşamaları izlenip, sertifika üretimi tamamlanacak.

Yetkili satıcılar, yenileme merkezleri ve diğer ilgili bilgi ve belgelerin YÜBİS'e kaydedilmesi zorunlu olacak.

Yetki belgeli merkezler, yeniledikleri ürünlere ilişkin Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarını kendi internet sitelerinde bulundurmak zorunda olacak. Tüketici talep ettiğinde yenileme merkezi, bu kılavuzu yazılı veya kalıcı veri saklayıcı ile tüketiciye sunacak.

Yenileme işlemi yapılan ürünün tanıtma ve kullanma kılavuzunda değişiklik yapılması gerektiğinde, bu değişiklikler hakkında tüketiciyi bilgilendirme yükümlülüğü yenileme merkezine ait olacak.

Yetkili satıcıların kredi kartıyla yaptıkları satışlar, yenileme merkezine ait sanal POS üzerinden gerçekleşecek.

Yenilenmiş bir ürünün yeniden yenilenebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek, böylece suistimallerin önüne geçilecek.

Beyaz liste şartı

Taslağa göre, yenileme yetki belgesi alabilmek için belirli şartlar getirilecek. Bakanlıkça belirlenen kurallara uygun yeterlilik belgesine sahip olunması ve sermaye şirketi niteliğinde olunması gerekecek.

Denetim ve inceleme sonuçlarına göre yenileme merkezinin uyarılması, yetki belgesinin askıya alınması veya iptal edilmesi gibi kararların değerlendirilmesi için Bakanlık bir komisyon kuracak. Bu komisyonun 5 üyeden oluşması planlanıyor.

Elektronik kimlik bilgisi olan kullanılmış malların yenilenebilmesi için e-Devlet'teki "beyaz liste"de yer alması ve en az bir yıl öncesine ait veri, ses veya kısa mesaj kullanım trafiğinin bulunması gerekecek.

Kullanılmış malın değerleme işlemi, malın yenileme merkezine, yerinde yenileme noktasına veya yetkili satıcıya teslim edildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde tamamlanacak.

Malın bedeli ve varsa indirim, kupon gibi vaat edilen faydalar, tüketicinin değerlemeyi kabul ettiği gün sağlanacak.

Takas içeren sözleşmelerde ise bu faydalar, tüketicinin işleme ilişkin yükümlülüklerini yerine getirdiği gün sağlanacak.

Cayma hakkı planlanıyor

Taslak, tüketicilerin yenilenmiş ürünler üzerindeki haklarını da genişletiyor.

Piyasaya sürülen ürünlerin kalite denetiminde tüketicileri güçlendirmek için, mesafeli satışlarda tanınan cayma hakkının diğer satış yöntemlerinde de geçerli olması planlanıyor.

Buna göre, yenilenmiş ürün satışında mesafeli satış yöntemiyle yapılan sözleşmelere ilişkin yönetmelik hükümleri uygulanacak. Diğer yöntemlerle yapılan sözleşmelerde de tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden cayma hakkına sahip olacak.

Taslak yönetmelik, yayımından üç ay sonra yürürlüğe girecek.