Belçika Rus Varlıklarının Ukrayna İçin Kullanılmasına Karşı: Euroclear ve Hukuki Riskler Kırmızı Çizgi

İrlanda'da gerçekleştirilen gayriresmi Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Bakanları toplantısı, dondurulmuş Rus varlıklarının geleceğine yönelik kritik tartışmalara sahne oldu. Toplantının ardından açıklamalarda bulunan Belçika temsilcisi Prevot, Brüksel'in dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna lehine kullanılmasına yönelik kararlı muhalefetini bir kez daha yineledi. Belçika, bu tür adımların uluslararası finans sistemi ve hukuk normları açısından telafi edilemez riskler barındırdığını savunuyor.

Dört Ülkenin Girişimi AB Bakanları Arasında Karşılık Bulmadı

İsveç, Hollanda, Polonya ve İspanya'nın öncülüğünde hazırlanan ortak bir mektupla dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna'ya destek amacıyla yeniden masaya yatırılması talep edildi. Söz konusu dört ülkenin dışişleri bakanları, Ukrayna'nın hem kısa hem de uzun vadede acil mali yardıma ihtiyaç duyduğunu belirterek, "Rusya'nın dondurulmuş varlıklarından Ukrayna yararına nasıl daha fazla faydalanabileceğimiz konusuna yeniden dönmenin zamanının geldiğine inanıyoruz" çağrısında bulunmuştu. Ancak Prevot, bu önerinin üye ülkeler arasında beklenen heyecanı yaratmadığını ifade ederek, "Bu konu meslektaşlar arasında pek ilgi veya istek uyandırmadı" dedi. Belçika'nın bir yıldır değişmeyen net tutumunun altını çizen Prevot, mülkiyete el koyma niteliği taşıyan adımların büyük tehlikeler barındırdığını ve bu çekincelerin "sihirli bir şekilde ortadan kaybolmadığını" vurguladı.

Euroclear ve Belçika'nın Hukuki Kaygıları

Rusya ile Ukrayna arasında Şubat 2022'de patlak veren savaşın ardından AB ülkeleri, Rusya Merkez Bankası'na ait yaklaşık 210 milyar avro değerindeki varlığı dondurma kararı almıştı. Bu devasa kaynağın yaklaşık 185 milyar avroluk ezici bir çoğunluğu, Brüksel merkezli uluslararası menkul kıymet takas ve saklama kuruluşu Euroclear bünyesinde tutuluyor. Belçika hükümeti, bu varlıklara doğrudan el konulması veya bunların teminat gösterilmesi durumunda, Rusya'nın açacağı uluslararası davalar ve devasa tazminat talepleriyle karşı karşıya kalacağını biliyor. Brüksel, bu finansal ve hukuki risklerin sadece kendisine yüklenmesini reddederek, tüm AB üyeleri tarafından eşit şekilde paylaşılması gerektiği konusunda ısrar ediyor.

Alternatif Çözüm: 90 Milyar Avroluk Ortak Borçlanma

Geçtiğimiz yıl AB Komisyonu, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen nemaların ve gelirlerin Ukrayna'ya yönelik kredilerin finansmanında kullanılmasını öngören bir formül önermişti. Ancak Belçika, bu planın olası hukuki ve finansal risklere karşı yeterli güvence sunmadığını belirterek öneriyi bloke etmişti. Belçika'nın haklı güvenlik ve finansal istikrar endişelerinin giderilememesi üzerine AB liderleri alternatif yollara yöneldi. Yapılan müzakereler sonucunda, Ukrayna'nın bütçe açıklarını kapatmak ve savunma sanayisini desteklemek amacıyla ortak borçlanma mekanizmasıyla 90 milyar avroluk bir mali yardım paketi sağlanması kararlaştırıldı. Belçika, Ukrayna'nın kısa vadeli bütçe ihtiyaçlarının farkında olduğunu ve bu desteğin kesintisiz sürmesi gerektiğini savunurken, Rus varlıklarının mülkiyetine dokunulmaması konusundaki kırmızı çizgisini korumaya devam ediyor.