Bilim Ümraniye'den tarihi gözlem: ISS'nin Güneş önünden geçişi görüntülendi

Ümraniye Belediyesi Şehit Mühendis Zahide Güçlü Ekici Bilim Merkezi (Bilim Ümraniye) ekipleri, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) Güneş önünden geçişini özel ekipmanlar kullanarak anbean görüntüledi. 12 Ekim 2026 tarihinde saat 14.45 sularında İstanbul Ümraniye’den gerçekleştirilen bu gözlem, Türkiye’de bir bilim merkezi tarafından yapılan ilk ISS geçiş kaydı olarak literatüre geçti.

Gözlem sürecinin detayları

Saliseler süren bu nadir gök olayını takip eden Bilim Ümraniye eğitmenleri, özel filtreli güneş teleskopları ve gelişmiş görüntüleme cihazlarıyla tarihi anı başarıyla ölümsüzleştirdi. Görüntülenen istasyon, Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın uzay görevi boyunca bulunduğu ve 13 ayrı bilimsel deneyi gerçekleştirdiği yer olması sebebiyle de büyük bir öneme sahip.

Gözlem çalışmasının ardından açıklamalarda bulunan Bilim Ümraniye Astronomi Eğitmeni ve Astronom / Astrofizikçi Mehmet Yüksek, geçişin çok hızlı gerçekleştiğini ve büyük bir teknik hassasiyet gerektirdiğini ifade etti. Yüksek, "Bugün burada özel filtreli teleskopumuzla güneşin önünden geçecek olan Uluslararası Uzay İstasyonu’nu yakalamaya çalıştık ve bu geçişi başarıyla gerçekleştirdik. ISS, güneşin önünden çok hızlı bir şekilde geçiyor ve bunu yakalamak gerçekten zor. Bugün hava da biraz bulutluydu, dolayısıyla geçişi yakalayıp yakalayamayacağımız çok net değildi. Ancak biz Bilim Ümraniye ekibi olarak teleskoplarımızı kurduk ve bu anı yakaladık" dedi.

Mehmet Yüksek, bireysel astrofotografçıların bu tür çekimler yapabildiğini ancak bir bilim merkezi bünyesinde bu başarının Türkiye'de ilk kez elde edildiğini vurguladı. Başarıyla tamamlanan gözlemin ardından elde edilen veriler ve görüntüler, merkezin eğitim faaliyetlerinde kullanılmak ve gökyüzü meraklılarıyla paylaşılmak üzere arşive alındı.

5N1K ile Devlet.TC notu

Kim: Ümraniye Belediyesi Şehit Mühendis Zahide Güçlü Ekici Bilim Merkezi (Bilim Ümraniye) ekipleri.

Ne: Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) Güneş önünden geçişinin görüntülenmesi.

Nerede: İstanbul, Ümraniye.

Ne zaman: 12 Ekim 2026, saat 14.45.

Neden: Astronomi alanında farkındalık yaratmak ve bilimsel gözlem kapasitesini geliştirmek.

Nasıl: Özel filtreli güneş teleskopları ve görüntüleme ekipmanları kullanılarak.

Devlet.TC notu: Yerel yönetimlerin bilim merkezleri aracılığıyla yürüttüğü bu tür faaliyetler, gençlerin uzay bilimlerine olan ilgisini artırmayı hedeflemektedir. Bu tür gözlemler, TÜBİTAK ve Türkiye Uzay Ajansı (TUA) gibi kurumların desteklediği uzay farkındalığı projeleriyle uyumludur. İlgili gözlem verileri, eğitim materyali olarak kullanılmak üzere ilgili belediye arşivlerine kaydedilmiştir.

Çıkarılacak sonuç

Bu çalışma, Türkiye'deki yerel bilim merkezlerinin teknik donanım ve uzmanlık açısından profesyonel gözlem yapabilecek seviyeye ulaştığını kanıtlamaktadır. Bilimsel verilerin halka açık merkezler tarafından üretilmesi, astronomi eğitiminin teorik düzeyden pratik uygulamalara taşınması açısından önemli bir gelişmedir.

Ayrıca, Alper Gezeravcı’nın görev yaptığı istasyonun görüntülenmesi, toplumsal hafızada uzay çalışmalarının somut bir karşılık bulmasına katkı sağlamaktadır. Bu durum, bilimsel merakın yerel düzeyde desteklenmesinin başarıyı nasıl artırdığını göstermektedir.

Muhtemel etkiler

Bu başarılı gözlem, diğer belediyelere bağlı bilim merkezlerini benzer teknik çalışmalar yapmaya teşvik edebilir. Özellikle astronomi ve astrofotografi alanında faaliyet gösteren genç araştırmacılar için bu tür merkezler birer uygulama sahası haline gelebilir.

Elde edilen görüntülerin eğitim faaliyetlerinde kullanılması, öğrencilerin uzay bilimlerine olan motivasyonunu artırabilir. Ayrıca, bu tür projelerin artması, Türkiye'nin uzay farkındalığı konusundaki uluslararası görünürlüğüne dolaylı olarak olumlu katkı sağlayabilir.