BM Güvenlik Konseyi İran'daki Krizi Masaya Yatırdı

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, Fransa, Bahreyn ve Kolombiya'nın isteği üzerine Orta Doğu'daki karmaşık durumu tartışmak için toplandı. İran'daki son gelişmeler, toplantının ana gündem maddesiydi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, toplantıda BM Sözleşmesi'ni referans göstererek tüm üye devletlerin birbirlerinin toprak bütünlüğüne ve siyasi bağımsızlığa saygı göstermesi gerektiğini vurguladı.

Guterres, sahadaki durumun çok değişken olduğunu belirterek, son günlerde birçok üst düzey yetkilinin öldüğü yönünde doğrulanmamış raporlar aldıklarını ifade etti. Özellikle İsrail kaynaklarına göre İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in de bu isimler arasında olduğu iddiaları gündemdeydi ancak Guterres, bu bilgiyi doğrulamanın mümkün olmadığını belirtti. İran'daki Tahran, İsfahan, Kum, Şahriar ve Tebriz gibi şehirlerin saldırıya uğradığını ve İran medyasının bu saldırılarda çok sayıda can kaybı bildirildiğini söyledi.

Barışa İhtiyaç Var

Fransa'nın BM Daimi Temsilcisi Jérôme Bonnafont, Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron'un konseyin toplanmasını istediğini belirterek, bölgenin acilen barışa ihtiyaç duyduğunu dile getirdi. Bonnafont, İran'ın uluslararası yükümlülüklerine saygı göstermesi gerektiğine dikkat çekerek, gerilimin azaltılması çağrısında bulundu. Uluslararası hukuka saygının, uzun vadeli güvenliğin temeli olduğunu vurgulayan Bonnafont, İran'ın başka ülkelere yönelik misillemelerini sert bir dille eleştirdi ve bu ülkelere yardım etmeye hazır olduklarını ifade etti.

Bahreyn'den Sert Kınama

Bahreyn'in BM Daimi Temsilcisi Jamal Fares Alrowaiei, İran'ın saldırılarını sert bir şekilde kınadı. Alrowaiei, Bahreyn'in egemenliğine yönelik bu saldırıların, uluslararası hukuku ve BM Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini söyledi. Bahreyn'in bu tür saldırılara karşı kararlı bir duruş sergileyeceğini belirten Alrowaiei, bu durumun bölgenin kolektif güvenliğine tehdit oluşturduğunu ifade etti.

Rusya ve Çin'den Eleştiriler

Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vassily A. Nebenzia, toplantının düzenlenme şekline tepki göstererek, kendilerinin ve Çin'in bu oturumun uluslararası barış ve güvenliğe yönelik tehditler başlığı altında gerçekleştirilmesini talep ettiklerini hatırlattı. İran'dan gelen bir mektuba da atıfta bulunan Nebenzia, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını BM Sözleşmesi'ne aykırı bir eylem olarak nitelendirdi.

Çin'in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong da benzer eleştirilerde bulundu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını küstahça olarak tanımlayan Cong, uluslararası ilişkilerde güç kullanma tehditlerini kınadı. İran ve bölgedeki diğer ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Cong, sivil kayıplardan duyduğu derin üzüntüyü dile getirdi.

Kolombiya ve ABD'nin Görüşleri

Kolombiya'nın BM Daimi Temsilcisi Zalabata Torres, çatışmaların siviller üzerindeki etkisine dikkat çekerek, insan hayatının korunmasının her zaman öncelikli olması gerektiğini belirtti. BM Sözleşmesi'nin bağlayıcılığına vurgu yapan Torres, hiçbir devletin tek taraflı olarak başka bir devlete saldırma hakkının olmadığını söyledi.

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise, ülkesinin İran'a yönelik saldırılarının stratejik hedeflere yönelik olduğunu savundu. Waltz, bu operasyonların İran rejiminin nükleer silahlarla dünyayı tehdit etmesini engellemeyi amaçladığını iddia etti. İran'ın Orta Doğu'daki vekilleri aracılığıyla istikrarsızlık yarattığını belirtti.

Pakistan ve İngiltere'nin Bakış Açıları

Pakistan'ın BM Daimi Temsilcisi Asim Ahmed, ABD ve İsrail'in saldırılarının bölgesel güvenliği riske attığını vurguladı. İran'ın Suudi Arabistan, Bahreyn ve diğer ülkelere yönelik saldırılarını kınayan Ahmed, bu durumun diplomatik çabaları baltaladığını ifade etti.

İngiltere'nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı James Kariuki, İran'a yönelik saldırılarda İngiltere'nin bir rolü olmadığını belirtti. Kariuki, İran'ın nükleer programına karşı olduklarını ve İran'ın asla nükleer silah geliştirmesine izin verilmemesi gerektiğini ifade etti. Diplomasinin önemine vurgu yapan Kariuki, bölge için güvenlik ve istikrarın sağlanmasının öncelikli olduğunu söyledi.

İran ve İsrail'den Açıklamalar

İran'ın BM Daimi Temsilcisi Amir Saeid Iravani, ABD ve İsrail'in ülkesine yönelik saldırılarını hukuki, ahlaki ve siyasi olarak temelsiz bulduklarını belirtti. Iravani, bu saldırıların bir savaş suçu olduğunu ve sivil kayıplara yol açtığını ifade etti. Ülkesinin meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğunu söyleyen Iravani, İran'ın komşularının egemenliğine saygı duymaya devam edeceğini belirtti.

İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, İran'ın İsrail'e yönelik tehditlerini devlet politikası olarak nitelendirerek, ABD ile birlikte bu tehdide karşı harekete geçtiklerini söyledi. Danon, İran'ın nükleer ve füze programlarını sürdürdüğünü ve bu durumun kabul edilemez olduğunu ifade etti.