BM: Sudan'daki Çatışmalar ve Güney Sudan'daki Kriz, Abyei İlerleyişini Engelliyor

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, BM Abyei Geçici Güvenlik Gücü (UNISFA) ile Sudan ve Güney Sudan'daki mevcut durumu değerlendirmek üzere bir araya geldi.

BM Afrika'dan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Martha Ama Akyaa Pobee, konseyde yaptığı açıklamada, Sudan'daki çatışmaların ve Güney Sudan'daki istikrarsızlığın, Abyei'deki siyasi gelişmeleri olumsuz etkilediğini belirtti. Pobee, "Bu durum, iki ülkenin Abyei'nin yönetimi ve nihai statüsüne dair anlaşmazlıklarını çözme çabalarını engelliyor." ifadesini kullandı.

Pobee, "Son altı ayda Abyei'deki güvenlik durumu, suç, silahlanma ve izinsiz silahlı grupların varlığı nedeniyle daha da kötüleşti. Bu durum, karmaşık ve istikrarsız bir tehdit ortamı oluşturdu." dedi.

Abyei'nin kritik bir dönemeçte olduğunu belirten Pobee, UNISFA'nın sivilleri koruma ve gerginliklerin artmasını önleme misyonunu sürdürdüğünü, ancak bunun siyasi kararlılığın yerini alamayacağını vurguladı.

Pobee, UNISFA'nın bu yıl Abyei'de 58 ölüm ve 69 yaralanmayla sonuçlanan 196 güvenlik olayını kaydettiğini, bu olay sayısının geçen yıla oranla artış gösterdiğini dile getirdi.

BM Genel Sekreteri'nin Güney Sudan Özel Temsilci Yardımcısı Guang Cong, Güney Sudan'ın, Sudan'daki çatışmalardan en fazla etkilenen komşu ülke olduğunu ifade ederek, 2023'ten bu yana 1,3 milyondan fazla insanın Sudan'dan Güney Sudan'a kaçtığını belirtti.

Cong, "Bu büyük göç hareketi, zaten zor olan insani durumu daha da kötüleştirdi ve Güney Sudan'da gıda, temel sağlık hizmetleri ve eğitime erişim konusunda baskıyı artırdı." şeklinde konuştu.

Cong, Abyei'nin nihai statüsünün, Sudan ve Güney Sudan arasındaki en önemli çözülmemiş meselelerden biri olmaya devam ettiğini belirtti ve Sudan'daki savaşın Abyei'yi ciddi şekilde etkilediğini vurguladı.

BM'nin, Sudan ve Güney Sudan arasındaki sorunları çözme ve Abyei'nin nihai statüsü için diyalog başlatma çabalarını sürdürdüğünü belirten Cong, BM kararları doğrultusunda çalıştıklarını aktardı.

Sudan ve Güney Sudan arasında 2005'te imzalanan barış anlaşmasında, petrol zengini Abyei'nin nihai statüsünün müzakerelerle belirlenmesi ve referandum yapılması kararlaştırılmış, ancak bu uygulanamamıştı.

Güney Sudan, 2011'deki referandum sonrasında bağımsızlığını kazanmıştı. Mart 2023'te Güney Sudan'ın tartışmalı bölgeye asker göndermesi, gerilimi artırmıştı.

BM Abyei Geçici Gücü (UNISFA), Sudan ve komşusu Güney Sudan arasındaki gerilimlerin ardından 2011'de Abyei'ye konuşlandırılmıştı.