BM'den Köleliğin Kalıcı Etkilerine Karşı Adalet İçin Eylem Çağrısı

Kölelik, insanlık tarihinin en acımasız uygulamalarından biri olarak, birçok medeniyet tarafından yüzyıllar boyunca sürdürüldü.

16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar devam eden transatlantik köle ticareti, boyutu ve süresi nedeniyle benzeri görülmemiş bir trajedi olarak kabul ediliyor.

Bu dönemde yaklaşık 13 milyon Afrikalı zorla yurtlarından alınarak başka kıtalara taşındı. Bu insanlardan yalnızca 10,7 milyonu Atlantik'in diğer kıyısına ulaşmayı başardı, geri kalanlar ise bu zorlu yolculukta hayatını kaybetti.

Transatlantik köle ticareti, tarihin en kötü insan hakları ihlallerinden biri olarak kabul edilirken, milyonlarca kadın, erkek ve çocuk bu zulmün kurbanı oldu ve bu durum ırkçı ideolojilerin temelini oluşturdu.

2026'nın Teması: "Adalet Eylemde"

Birleşmiş Milletler bu yılın temasını "Adalet Eylemde: Tarihle Yüzleşmek, Onuru İlerletmek, Geleceği Güçlendirmek" olarak belirledi.

Köleliğin modern dünyadaki kalıcı etkilerine odaklanan bu tema, transatlantik köle ticaretinin yalnızca geçmişte kalmadığını, günümüzün ekonomik ve sosyal eşitsizliklerinde de rol oynadığını vurguluyor.

BM, bu tarihi sürecin neden olduğu derin ekonomik eşitsizliklerin ve sistematik adaletsizliklerin aşılması için küresel bir diyalog çağrısı yapıyor.

Bu bağlamda, Afrika kökenlilerin haklarının korunması ve geçmişin yaralarının sarılması için uluslararası toplumun ortak bir sorumluluk üstlenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Ayrıca, genç nesillerin köleliğin tarihsel gerçeklerini öğrenmesinin, günümüzün sistematik ırkçılık ve yabancı düşmanlığıyla mücadelede önemli bir araç olduğu belirtiliyor ve "eğitim yoluyla anma"nın önemi üzerinde duruluyor.

"Köleliğin Mirasıyla Yüzleşilmeli"

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "Uluslararası Kölelik ve Transatlantik Köle Ticareti Kurbanlarını Anma Günü" vesilesiyle yaptığı açıklamada, köleliğin mirasının günümüzde de toplumsal ırkçılık ve eşitsizlikleri beslemeye devam ettiğini belirtti.

Milyonlarca Afrikalının yerlerinden edilip köleleştirildiğini hatırlatan Guterres, bu sistemin izlerinin ekonomik yapılar ve toplumsal ön yargılar üzerinde devam ettiğini ifade etti.

Guterres, bu tarihsel mirasla yüzleşilmesi gerektiğini vurguladı.

Irkçılığın her alanda ortadan kaldırılması gerektiğine işaret eden Guterres, hükümetlere köleliğin sonuçlarının yok edilmesi için daha güçlü ve somut adımlar atmaları çağrısında bulundu.

Modern Kölelik

Köleliğin izleri bugün sadece tarih kitaplarında değil, modern dünyanın sosyal yapısında da hala varlığını sürdürüyor.

Siyasi istikrarsızlık ve yoksulluk nedeniyle şekil değiştirerek "modern kölelik" adı altında etkisini sürdüren bu sistem, gelişmiş ülkelerde ise "kurumsal ayrımcılık" olarak kendini gösteriyor.

Pew Araştırma Merkezinin 2025 verilerine göre, ABD'li siyahilerin yaklaşık dörtte üçü siyahilerin "çok fazla" ayrımcılığa maruz kaldığını ifade ediyor.

Günümüzde hayatın her alanını etkileyen ayrımcılık, yalnızca siyahilerle sınırlı kalmayıp beyaz olmayan tüm toplulukları hedef alıyor.

Uzmanlar, eğitimden istihdama kadar uzanan "ırksal uçurumun" bireysel bir sorun değil, yüzyıllardır devam eden bir sistemin sonucu olduğuna dikkat çekiyor.