Bosna Hersek Seçimlerinde Sürpriz Osmanlı Hamlesi: Hüseyin Gradaşçeviç’in Naaşı Türkiye’den İstenecek

Bosna Hersek'te 4 Ekim tarihinde gerçekleştirilecek olan genel seçimler yaklaşırken, siyasi rekabet oldukça dikkat çekici ve tarihi bir boyuta taşındı. Demokratik Eylem Partisi (SBB) adayı Fahriudin Radonçiç'in seçim kampanyası kapsamında seçmenlerin karşısına çıkardığı son vaat, ülkede adeta gündemin ilk sırasına yerleşti. Seçim çalışmaları doğrultusunda tarihi Gradaçats kentine adeta çıkarma yapan Radonçiç, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Bosna'nın özerkliği adına büyük bir mücadele yürüten ve 1834 yılında İstanbul'da hayata gözlerini yuman Hüseyin Gradaşçeviç'in naaşını doğduğu topraklara geri getirmek için diplomatik girişimlerde bulunacaklarını ilan etti.

Radonçiç'ten Seçim Meydanında Tarihi Naaş Vaadi

Bosna Hersek tarihinin en sembolik figürlerinden biri olan Gradaşçeviç'in mezarının yakın zaman önce İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde tespit edildiğini anımsatan SBB adayı Fahriudin Radonçiç, bu husustaki kararlılıklarını ortaya koydu. Türkiye ile yürütülecek diplomatik temasların önemine değinen Radonçiç, hedeflerini şu ifadelerle aktardı:

"Osmanlı tarihinin en önemli isimlerinden biri kabul edilen Hüseyin Gradaşçeviç'in naaşını doğduğu topraklara nakletmek istiyoruz. Bunun gerçekleşebilmesi için Türkiye'deki ilgili makamlardan gerekli izinlerin alınması şart ve biz bu süreci başlatacağız."

Osmanlı Ordusuyla Karşı Karşıya Gelen Bir Bosna Lideri

1802 yılında Bosna Hersek sınırları içerisindeki Gradaçats kentininde dünyaya gelen Hüseyin Gradaşçeviç, henüz 27 yaşındayken babasının vefatı üzerine yerel idarenin başına geçti. Dönemin Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un taşradaki ayanlık sistemini lağvederek merkeziyetçi bir yönetim anlayışını benimsemesi, Bosna vilayetindeki dengeleri kökten değiştirdi. Haklarının elinden alınmasına karşı çıkan ve bölgenin daha özerk bir statüye kavuşmasını talep eden yerel güçlerin liderliğini üstlenen Gradaşçeviç, Osmanlı idaresine karşı isyan bayrağını açtı. Geleneksel yönetim yapısının korunmasını savunan ve Batılı tarzda gerçekleştirilen askeri reformlara şiddetle karşı çıkan Gradaşçeviç, yürüttüğü bu zorlu mücadele neticesinde Osmanlı ordusu ile karşı karşıya gelerek askeri müdahaleyle yüzleşti.

Eyüpsultan'daki Sır ve İki Ülke Arasındaki Naaş Diplomasisi

Osmanlı askeri güçlerinin düzenlediği harekat sonrasında bölgedeki etkinliğini yitiren Hüseyin Gradaşçeviç, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sınırlarına sığınmak zorunda kaldı. Bir süre sonra Osmanlı yönetimi tarafından bağışlanarak İstanbul'a yerleşmesine izin verilen tarihi şahsiyet, 1834 yılında burada yaşamını yitirdi. Ölüm nedeni resmi belgelere kolera salgını olarak işlenmiş olsa da, dönemin bazı tarihçileri onun zehirlenerek suikasta kurban gittiğini ileri sürmektedir. Uzun yıllar süren belirsizliğin ardından, Gradaşçeviç'in mezarının geçtiğimiz dönemde İstanbul'un tarihi Eyüpsultan ilçesinde bulunduğu kesinleşmişti. Bosna Hersek'teki kritik seçimlerin hemen ardından, Saraybosna ile Ankara arasında bu tarihi miras üzerinden resmi bir naaş diplomasisinin başlayıp başlamayacağı kamuoyunda merakla bekleniyor.