Cizre Fay Hattı'nın Deprem Üretme Kapasitesi İnceleniyor

Türkiye Belediyeler Birliği'nin desteklediği, İçişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın katkılarıyla yürütülen 'Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Projesi', AFAD ve Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Müdürlüğü tarafından organize ediliyor. Proje, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) koordinesinde, 14 üniversiteden 100'den fazla araştırmacının katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Projenin başında, Prof. Dr. Hasan Sözbilir ile birlikte, Fırat Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ercan Aksoy, Afyon Kocatepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Çağlar Özkaymak, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Volkan Karabacak, Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Özkan Cevdet Özdağ ve doktora öğrencisi Büşra Yerli bulunuyor. Araştırma ekibi, incelemelerde bulunmak üzere Şırnak'a geldi.

Ekip, Kasrik beldesi ile Şırnak-Cizre kara yolunun Tüneller mevkisinde, 20 metre uzunluğunda ve 3 metre derinliğinde kazılan hendeklerde çalışmalar yapıyor.

Prof. Dr. Sözbilir, projenin 2023 yılı sonunda başladığını ve Türkiye genelinde 130 fay hattında sürdürüldüğünü belirtti. Cizre ve Kasrik'te hendek açarak bu fayın son 6 bin yılda nasıl bir mekanizmaya sahip olduğunu ve ne zaman deprem ürettiğini araştırdıklarını söyledi.

Sözbilir, Cizre Fay Hattı'nın milattan önce 4 bin yıl öncesine kadar medeniyet barındırdığını ve o döneme ait yapılarda deprem izlerinin görüldüğünü ifade etti. Bu yapıların, fay hattının ürettiği depremlerden etkilenip etkilenmediğini anlamaya çalıştıklarını belirtti.

Devamında, Cizre Fay Hattı'nda açtıkları hendekte son 6 bin yılda üç büyük deprem gözlemlediklerini söyleyen Sözbilir, bu depremlerin hangi dönemlerde ve aralıklarla meydana geldiğini araştırdıklarını ifade etti. Son depremin ne zaman olduğunu ve olası bir sonraki depreme ne kadar zaman kaldığını anlamaya çalıştıklarını ekledi.

Bu çalışmaları bir risk azaltma projesi olarak değerlendirdiklerini belirten Sözbilir, fayın hareketlerini önceden tahmin ederek Şırnak, Cizre, Silopi ve Beytüşşebap gibi bölgelerde risk azaltma çalışmaları yapmanın önemine değindi.

Araştırma ekibinin, Şırnak'ın Şirvan ilçesine geçerek burada da dört günlük bir çalışma yapmayı planladığını belirten Sözbilir, Şirvan fay hattının da bölge için önem taşıdığını vurguladı.

Geçen yıl da bölgede çalışmalar yaptıklarını anlatan Sözbilir, Cizre'den Irak sınır hattına kadar fay hattını incelediklerini, haritaladıklarını ve hendek yerlerini belirlediklerini söyledi. Şimdi ise hendek aşamasına geçtiklerini belirtti.

Bu süreçte, alınan karbon 14 örneklerini TÜBİTAK laboratuvarlarına göndereceklerini ve sonuçların yaklaşık 4-5 ay içinde alınacağını belirtti. Yıl sonunda Cizre fayının deprem tehlikesi ve riskinin netleşeceğini ifade etti.

AFAD İl Müdürü Muzaffer İşlek, AFAD ve TÜBİTAK işbirliğinde yürütülen projeye lojistik ve teknik destek sağladıklarını belirtti.

İşlek, projenin bölge için önemine değinerek, yapı stoklarının iyileştirilmesi, inşaatların depreme dayanıklı hale getirilmesi ve gereken tüm önlemlerin alınmasının bu çalışmaların sonuçlarına dayanarak yapılması gerektiğini ifade etti.