Coğrafi İşaret Tescilinde Hatay Lider, Başvurularda Antalya Önde

Ankara

TÜRKPATENT'ten elde edilen verilere göre, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında koruma altına alınan coğrafi işaretler, belirli bir niteliği veya ünü olan ve kökeniyle özdeşleşmiş ürünleri ifade ediyor. Bu işaretler, menşe adı veya mahreç işareti olarak tescil ediliyor.

2025 yılında Türkiye'de 125 yeni coğrafi işaretin tescil edildiği kaydedildi. Şubat itibarıyla toplam tescilli coğrafi işaret sayısı 1819'a ulaştı. Bunun yanı sıra, 841 başvurunun tescil işlemleri sürüyor.

Geçen yıl, TÜRKPATENT'e yapılan coğrafi işaret başvuruları bir önceki yıla göre yüzde 21 artarak 521'e yükseldi. Başvurular arasında Antalya, tilkişen çorbası ve babata keki gibi 182 ürünle başı çekti.

Antalya'yı, Afyonkarahisar 22, Gaziantep ise 19 başvuru ile izledi. Afyonkarahisar'da Afyon salatası ve maydanoz musakkası, Gaziantep'te ise soğan kebabı ve diş hediği gibi ürünler öne çıktı.

Hatay Tescil Sayısında Zirvede

Geçtiğimiz yıl birçok şehir coğrafi işaret başvurularını tescilletti. Hatay, bahtenis dolması ve halavet kebabı gibi 17 ürünle tescil sayısında lider oldu.

Hatay'ı, Konya 11, Çorum ise 6 tescilli ürünle takip etti. Konya'da Nuzumla kilimi ve mıklası, Çorum'da ise İskilip baklavası ve malak tatlısı tescil edilen ürünler arasında yer aldı.

2025'te tescil edilen ürünler arasında Van'ın erişte aşı, İstanbul simidi ve Bodrum çökertme kebabı gibi çeşitli ürünler bulunuyor. Gıda ürünlerinin yanı sıra dokuma ve el sanatları da tescil edilenler arasında.

AB'de Türkiye'nin Tescil Başarısı

Türkiye, coğrafi işaretli ürünlerinin uluslararası korunmasına yönelik çalışmalarını hızlandırdı. 2025'te Avrupa Birliği'nde (AB) 15 coğrafi işaret tescil edildi ve bu sayı yıllık bazda en yükseğe ulaştı.

TÜRKPATENT, AB'deki tescil süreçlerinde başvuru sahiplerine teknik destek veriyor.

Geçen yıl AB'de tescil edilen ürünler arasında Silifke yoğurdu, Erzincan tulum peyniri ve Gaziantep lahmacunu gibi ürünler yer aldı.

2013-2023 yılları arasında AB'de toplam 8 ürün tescil ettiren Türkiye, 2023'te bu sayıyı 10'a, 2024'te ise 11'e çıkardı. 2025 yılında 15 tescil ile rekor kırıldı.

AB'de tescil süreci devam eden ürünler arasında Adana şalgamı, Gaziantep muskası ve Isparta gülyağı gibi ürünler bulunuyor.

Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Amblem Yönetmeliği gereği, tescilli ürünlerin menşe adı ve mahreç işareti amblemlerinin ürün veya ambalajda yer alması gerekiyor. Bu uygulama, ürünün tescilli olduğunu tüketiciye gösterirken, denetim süreçlerinin etkinliğini artırıyor. Yanıltıcı kullanımlar karşısında hukuki yaptırımlar söz konusu olabiliyor.