Colorado Nehri'nin 5 Milyon Yıllık Gizemi Çözüldü: 'Zaman Kapsülü' Keşfi

Kuzey Amerika'nın en önemli su yollarından biri olan Colorado Nehri'nin uzun yıllardır çözülemeyen büyük bir gizemi nihayet aydınlatıldı. Günümüzde Büyük Kanyon boyunca akarak yaklaşık 445 kilometrelik bir kanyon meydana getiren nehrin, geçmişte tamamen farklı bir rotadan aktığı belirlendi.

ÖNCEKİ ARAŞTIRMALAR BAŞARISIZDI

Bilim insanlarına göre, Colorado Nehri her zaman Büyük Kanyon'dan geçmiyordu. Jeolojik bulgular, nehrin yaklaşık 11 milyon yıl önce Batı Colorado'da var olduğunu ancak bugünkü güzergahına yalnızca 5-6 milyon yıl önce ulaştığını gösteriyor. Bu süreçteki yaklaşık 5 milyon yıllık dönem ise uzun süre aydınlatılamadı.

Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu "kayıp zaman diliminin" izlerini sürdü. Araştırmaya göre, o dönemde nehir, bugünkü Büyük Kanyon'un doğusundaki ve artık kurumuş olan dev bir gölü besliyordu. Bu antik göle Bidahochi adı verilmişti.

GÖLÜN KAYBOLUŞU BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

Ancak, bu gölün neden yok olduğu hala gizemini koruyor. Ayrıca, göle dair kalıntıların büyük kısmının aşınması nedeniyle, gölün büyüklüğü ya da hangi su kaynaklarıyla beslendiği konuları netlik kazanmış değil.

'ZAMANIN İZLERİ'

Araştırma ekibinin başında yer alan John He ve takımı, bu gizemi çözmek amacıyla kaya örneklerinde bulunan "zirkon" adlı mikroskobik kristalleri inceledi. Bu kristaller, oluştukları dönemin kimyasal özelliklerini taşıyarak adeta bir "zaman kapsülü" görevi görüyor.

Bilim insanları, bu kristallerdeki uranyum ve kurşun oranlarını ölçerek hem yaşlarını hem de hangi bölgeden geldiklerini ortaya çıkardı. Sonuçlar, yaklaşık 6.6 milyon yıl önce göle taşınan kum ve tortuların Colorado Nehri ile aynı kaynaktan geldiğini gösterdi.

Kayalardaki dalga izleri ve büyük balık fosilleri de bölgede sadece sakin bir göl değil, güçlü akıntılarla beslenen bir su sistemi olduğunu ortaya koydu. Bu da nehrin uzun süre boyunca bu gölü beslediğini kanıtladı.

HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Araştırmalara göre, Colorado Nehri zamanla taşarak bugünkü rotasına ulaştı. Bu teori uzun süredir tartışma konusuydu, ancak yeni bulgular bu varsayımı daha da güçlendirdi.

Günümüzde Colorado Nehri, Amerika'nın kurak batı bölgeleri için hayati bir su kaynağı olarak görev yapıyor. 40 milyondan fazla insana su sağlayan nehir, aynı zamanda 150'den fazla tehdit altındaki canlı türü için de yaşam alanı sunuyor. Bu keşif, doğanın tarihine dair büyük bir boşluğu doldurdu.