Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: Türkiye Demografik Değişimin Eşiğinde

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı'nın desteğiyle '2'nci Yaşlılık Şurası' toplantısını gerçekleştirdi. Toplantıya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da katıldı. Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2019’u 'Yaşlılar Yılı' ilan etmesiyle yaşlılık konusunun daha görünür bir politika alanı haline geldiğini belirtti. Ardından yapılan 1'inci Yaşlılık Şurası ve diğer girişimlerle, yaşlılık, aile yapısı ve demografik değişim gibi konular çok boyutlu bir politika alanı olarak ele alındı. Yılmaz, küresel yaşlanma süreci olarak tanımlanan bu demografik dönüşümde Türkiye'nin hızla yaşlanan bir nüfus yapısına sahip olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin Yaşlanma Süreci Yaygınlaşıyor

Doğurganlık oranındaki keskin düşüş ve yaşam standartlarındaki iyileşme, ölüm oranlarının azalmasına yol açtı. Yılmaz, 2025'te Türkiye'nin yaşlı nüfus oranına göre 194 ülke arasında 75. sırada yer alacağını ifade etti. 2000 yılında yüzde 5,7 olan yaşlı nüfus oranı, 2023'te yüzde 10’un üzerine çıkarak Türkiye'yi 'çok yaşlı ülkeler' kategorisine taşıdı. TÜİK’in projeksiyonlarına göre, bu oran 2030'da yüzde 13,5'e, 2100 yılında ise neredeyse nüfusun üçte birine ulaşacak. Bu veriler, Türkiye'nin demografik bir dönüşümün eşiğinde olduğunu gösteriyor ve etkili politikalar geliştirilmesi gerektiğini işaret ediyor. 2025'te 81 ilin 62'sinde yaşlı nüfus oranının yüzde 10'u geçmesi bekleniyor.

Yalnız Yaşlılık Büyüyen Bir Sosyal Sorun

Yaklaşık 7 milyon hanede en az bir yaşlı birey bulunurken, bu hanelerin 2 milyonunu yalnız yaşayan yaşlı bireyler oluşturuyor. Yılmaz, bu durumun sadece demografik bir değişim değil, aynı zamanda yalnız yaşlılık sorununun da büyüdüğünü gösterdiğini belirtti. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu'nun katkılarıyla geliştirilen Aktif Yaşlanma Endeksi (AYE), yaşlı nüfusun etkinliğini ölçmek için kullanılıyor. 2018'de AB üye ülkeleri için AYE değeri 36,8 iken, 2024'te Türkiye için bu değer 29,7 olacak. Bu, yaşlanan nüfusun daha aktif hale getirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Yılmaz, Orta Vadeli Program çerçevesinde Türkiye'nin demografik yapısına uyum sağlama ve yaşlı nüfus için bakım hizmetlerini güçlendirme konularının öncelikli olduğunu belirtti. 'Uzun Süreli Bakım Sigortası' sisteminin hayata geçirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ekledi. Yaşlı bireylerin bakım, sağlık, sosyal hizmetler ve sosyal katılım alanlarında haklarını kullanmalarını sağlamak amacıyla çok boyutlu politikalar geliştirildiğini söyledi.

Huzurevleri ve Altyapı Genişlemesi

Yılmaz, yaşlılara sunulan hizmetlerin kapsamını genişlettiklerini belirtti. 2002'de 63 resmi huzurevinde 5 bin kişiye hizmet sunulurken, bugün 178 resmi huzurevinde 15 bin kişiye hizmet veriliyor. 2026'da 8 ilde 900 kapasiteli yeni huzurevleri açılacak. Bu hizmetler, barınmanın ötesinde sağlık, psiko-sosyal destek, rehabilitasyon ve kültürel faaliyetleri kapsıyor. Yaşlı Yaşamevi Projesi ile ev ortamına yakın hizmet modelleri yaygınlaştırılıyor. Ayrıca, ailelerin ihtiyaç duyduğu dönemlerde misafir bakım hizmeti sunuluyor.

Yılmaz, yaşlı bireylerin toplumsal hayata daha aktif katılımını sağlamak amacıyla çeşitli projeler yürüttüklerini ifade etti.

Bakan Göktaş: Yaşlıları Üretken Bir Değer Olarak Görüyoruz

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 2'nci Yaşlılık Şurası ve 81 ilde düzenlenen çalıştaylarla sahadan gelen önerileri değerlendirdiklerini belirtti. Yaşlılık Saha Araştırması ile 24,697 kişinin katkı sunduğu geniş bir veri tabanı oluşturuldu.

Bakan Göktaş, hedeflerinin sundukları hizmetleri daha etkin ve yaygın hale getirmek olduğunu söyledi. Yaşlı dostu bir Türkiye modeli oluşturmayı amaçladıklarını vurguladı. 'Kimseyi geride bırakmayan sosyal devlet' anlayışıyla hareket ettiklerini, yaşlıları topluma yön veren üretken bireyler olarak gördüklerini belirtti. Aile dostu şehirler ve yaşam alanları oluşturmak, evde bakım ve gündüz bakım hizmetlerini yaygınlaştırmak gibi hedefler üzerinde çalıştıklarını ekledi. Ayrıca, 12’nci Kalkınma Planı'nda yer alan bakım sigortasının ülke gündemine alınmasının önemine değindi.