Dijital Dünyada İstihbarat Yöntemleri Yeniden Şekilleniyor

Anadolu Ajansı'nın (AA) "Dijital Çağda İstihbarat" konulu kapsamlı haber dosyasının ilk bölümünde, casusluk yöntemlerinin günümüzde nasıl evrim geçirdiği ve ABD'nin istihbarat dünyasında özel sektörün nasıl bir rol oynadığı incelendi.

Günümüzde istihbarat topluluğu, devlet kurumları, özel sektör ve akademik çevreler arasındaki işbirliğinin artmasıyla daha bütünleşik ve çok aktörlü bir yapıya bürünüyor.

2014-2017 yılları arasında Ulusal İstihbarat Konseyi (NIC) Başkanlığını yürüten ve güvenlik bürokrasisinde önemli görevler üstlenen Prof. Gregory Francis Treverton, kamera sistemlerinin yaygınlaştığı ve yüz ile retina tarama teknolojilerinin günlük rutin haline geldiği bir çağda yaşadığımızı ifade etti.

Treverton, diplomat kılığında yurt dışındaki elçiliklerde görev yapmanın klasik bir casusluk yöntemi olmaktan çıktığını belirtti ve "Modern teknolojiler, casusluk faaliyetlerini kökten değiştiriyor ve casusları daha büyük tehlikelerle karşı karşıya bırakıyor. Örneğin, casusların gizliliğini korumak için onlara sadece hassas bilgileri iletmek amacıyla tek seferlik telefonlar verilirdi. Ancak algoritmik tespit alanındaki ilerlemeler, bu yöntemin artık daha belirgin hale gelmesine neden oldu." ifadelerini kullandı.

Açık kaynak istihbaratının (OSINT) ölçeği, doğruluğu ve hızının büyük bir zorluk oluşturduğunu belirten Treverton, 2020'de 64,2 zettabayt olan veri hacminin 2025 yılına kadar 180 zettabaytı aşmasının beklendiğini açıkladı.

"İnsan istihbaratı, yani geleneksel yöntemler hala var ve önemini koruyor fakat artık açık kaynak devrimi karşısında gücünü kaybediyor." dedi.

Treverton, veri hacminin artışının istihbarat analiz süreçlerini daha karmaşık bir hale getireceğini ifade ederek şunları söyledi: "Ulusal İstihbarat Konseyi başkanlığı yaptığım dönemde, Kongre üyeleri sıklıkla devletin neden bu kadar çok analiste ihtiyaç duyduğunu sorarlardı. Mizahi bir dille, ne yazık ki analistlerin geleneksel istihbarat toplama yöntemlerine göre daha ekonomik olduğunu söylerdim. Ancak daha derin bir yanıt olarak, politika yapıcıların karmaşık bilgi yığınını anlamaları için daha fazla desteğe ihtiyaç duyduklarını vurgulardım."

Yapay zekanın, istihbaratın analiz ve politika ile etkileşim yöntemlerini kökten değiştirdiğini vurgulayan Treverton, "Analistler hala sürecin merkezinde yer almalı." dedi.

Treverton, IBM Kamu Yönetimi Merkezi tarafından yayımlanacak olan "Ayrımların Arasında Öğrenmek: İstihbaratta Çok Sektörlü Ortaklıklar" başlıklı çalışmasını AA muhabiriyle paylaştı.

Bu çalışmaya göre, istihbarat kurumları için sözleşmeli olarak çalışan özel sektör personelinin yaklaşık yüzde 80'inin sadece birkaç güvenlik şirketi tarafından istihdam edildiği belirtiliyor.

ABD'de istihbarat alanında faaliyet gösteren yaklaşık 58 bin çalışanın tahminen 45 binini bu firmalar istihdam ediyor.

Özel istihbarat şirketleri, müşterilerine kurumsal araştırmalar, siber güvenlik, jeopolitik risk analizi ve teknoloji danışmanlığı gibi alanlarda geniş kapsamlı hizmetler sunuyor.

Çalışmada, ABD'nin istihbarat ekosisteminde Booz Allen Hamilton, Kroll, Control Risks, Pinkerton, Stratfor ve Palantir gibi az sayıda firmanın öne çıktığı belirtiliyor.

Bu bağlamda, Virginia merkezli Booz Allen Hamilton firması, başta savunma ve istihbarat birimleri olmak üzere kamu ve özel sektöre siber güvenlik, veri analitiği, risk yönetimi ile teknoloji ve mühendislik danışmanlığı hizmetleri sunuyor.

New York merkezli Kroll firması ise kurumsal soruşturmalar, risk yönetimi ve siber güvenlik alanlarında faaliyet gösteriyor; özellikle dijital adli tıp ve durum tespiti süreçlerinde uzmanlaşıyor.

Dünyanın birçok yerinde ofisi bulunan Control Risks, müşterilere risk analizi, jeopolitik analiz, güvenlik danışmanlığı ve finansal soruşturma hizmetleri sağlıyor.

Eski ABD Başkanı Abraham Lincoln’ün güvenliğinden sorumlu istihbaratçı Allan Pinkerton tarafından kurulan ve 1850’lere dayanan kökleriyle Pinkerton, kurumsal soruşturmalar ve stratejik güvenlik danışmanlığının yanı sıra küresel çapta gözetim ve güvenlik hizmetleri sunuyor.

1996 yılında ünlü strateji uzmanı siyaset bilimci George Friedman tarafından kurulan Texas merkezli Stratfor, küresel gelişmelere ilişkin değerlendirmeler sunarak müşterilerin siyasi riskleri anlamalarına yardımcı oluyor.

ABD merkezli yazılım şirketi Palantir, büyük veri analitiği ve yazılım geliştirme alanlarında faaliyet gösteriyor ve Gotham gibi veri analizi sağlayan ürünlerle birçok büyük şirkete ve ülkeye hizmet sunuyor.

İngiltere merkezli BAE Systems Applied Intelligence, ulusal güvenlik ve siber istihbarat alanında çözümler sunarak kamu ve özel sektör müşterilerine hizmet veriyor.

Jeopolitik ve güvenlik istihbaratı sağlayan analiz şirketi Dragonfly Intelligence, denizcilik sektörü dahil birçok sektörde küresel risk değerlendirmeleri ve 24 saat analiz hizmetleriyle karar vericilere destek oluyor.

İngiltere merkezli Hakluyt & Company, şirketlere ve yatırımcılara yönelik stratejik istihbarat ve danışmanlık hizmetleri sunarak özellikle kurumsal diplomasi ve hassas soruşturmalar alanında faaliyet gösteriyor.

New York merkezli Eurasia Group ve Oxford merkezli Oxford Analytica gibi kuruluşlar siyasi risk ve analiz odaklı danışmanlık hizmetleri sunarken, Bellingcat açık kaynak araştırma yöntemleriyle kamu yararına çalışan bağımsız bir araştırmacı gazetecilik yapısı olarak dikkat çekiyor.

Treverton, "ABD savunma sanayi üssü, askeri sistemleri geliştiren, üreten ve bakımını yapan 60 binden fazla şirket ve devlet tesisinden oluşan, 1,5 trilyon doları aşan devasa bir ekosistemdir. 1990'larda 51 ana yükleniciden oluşan bu sektör, günümüzde Lockheed Martin, RTX, General Dynamics, Boeing ve Northrop Grumman olmak üzere beş büyük şirket etrafında yoğunlaşıyor." ifadelerini kullandı.

İstihbarat, danışmanlık ve askeri teknoloji şirketlerinin çoğunun ABD'nin istihbarat ekosisteminin merkezi olan Virginia'da yoğunlaştığı görülüyor.

İngiltere'nin başkenti Londra, istihbarat ve risk danışmanlığı alanında hizmet veren şirketler açısından ikinci önemli merkez konumunda bulunuyor.

Bu dağılım, özel sektör istihbarat ekosisteminde belirgin bir coğrafi kümelenmeye işaret ediyor.