DOA Sisteminde Büyük Başarı: 10 Günde 18 Milyondan Fazla Ambalaj Geri Dönüştürüldü

Türkiye genelinde çevre bilincini artırmak ve ekonomiye katkı sağlamak amacıyla başlatılan Sıfır Atık Hareketi, dev bir adımla taçlandırıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından koordine edilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, kısa sürede vatandaşlardan büyük ilgi gördü. 1 Temmuz tarihi itibarıyla ulusal ölçekte entegrasyon süreci başlayan ve Türkiye'nin 81 ili ile 973 ilçesinin tamamında uygulamaya alınan sistem kapsamında, sadece 10 günlük zaman diliminde tam 18 milyon 775 bin 861 adet ambalaj başarıyla geri toplandı. Sisteme dahil olan aktif kullanıcı sayısı ise kısa sürede 1 milyon 992 bin 6 kişiye ulaştı.

Çevre Dostu Adıma 1 Liralık Teşvik Desteği

DOA sistemi; plastik, cam ve alüminyumdan üretilen içecek ambalajlarının çöpe gitmeden, kaynağında ayrıştırılarak toplanmasını hedefliyor. Tamamen dijital bir altyapıyla takip edilen bu bütünsel model, atıkların yeniden ekonomiye kazandırılmasında kritik bir rol oynuyor. Üzerinde DOA logosu bulunan ambalajları depozito iade noktalarına ya da otomatik iade makinelerine teslim eden vatandaşlar, çevreye katkı sağlarken bütçelerine de destek oluyor. Teslim edilen her bir standartlara uygun ambalaj için kullanıcılara 1 lira teşvik bedeli ödeniyor. Bu iade tutarları, vatandaşların DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturdukları kişisel dijital cüzdanlarına anında aktarılıyor.

İşletmeler İçin Son Başvuru Tarihi: Ekim Sonu

Sistemin sürdürülebilirliği ve kapsayıcılığı için ticari işletmelere de önemli sorumluluklar düşüyor. Zorunlu uygulama rehberi doğrultusunda otel, restoran, kafe ve benzeri hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt işlemlerini en geç ekim ayı sonuna kadar tamamlamaları gerekiyor. Bu süreçte işletmelerin, birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini belirlemesi de yasal bir zorunluluk teşkil ediyor. Belirlenen son tarihe kadar yükümlülüklerini yerine getirmeyen firmalar hakkında ilgili çevre mevzuatı uyarınca idari yaptırımlar uygulanacak.

Kayıt işlemlerini sorunsuz şekilde tamamlayan işletmelerde biriken DOA logolu ambalajlar, yetkili saha operatörleri tarafından belirli periyotlarla teslim alınarak doğrudan geri dönüşüm tesislerine sevk ediliyor. Bu süreçte sisteme kazandırılan her bir ambalaj için işletmelere de 20 kuruş teşvik ödemesi yapılıyor. Toplama, nakliye ve doğrulama aşamalarının tamamı, şeffaf ve güvenli bir dijital ağ üzerinden anlık olarak takip ediliyor.

Ekonomiye 30 Milyar Liralık Dev Katkı ve İstihdam Hedefi

DOA sisteminin uzun vadeli hedefleri hem çevre hem de ülke ekonomisi açısından büyük bir potansiyel barındırıyor. Türkiye genelinde her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının bu sistemle geri dönüştürülmesi planlanırken, ekonomiye yıllık bazda 30 milyar lira değerinde doğrudan katkı sunulması amaçlanıyor. Projenin ilk fazında geri kazanım oranının yüzde 50 seviyelerine ulaştırılması, sistemin tam kapasiteyle oturmasının ardından ise bu oranın yüzde 80'e çıkarılması hedefleniyor. Ayrıca, önümüzdeki 20 ila 30 yıllık projeksiyonda bu devasa geri dönüşüm ağının yaklaşık 20 bin kişiye yeni istihdam kapısı açması öngörülüyor.