DOA Sistemiyle Dev Adım: 130 Milyon İçecek Ambalajı Ekonomiye Kazandırıldı

Türkiye'nin sürdürülebilir çevre politikaları doğrultusunda atılan en büyük adımlardan biri olan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), kısa sürede devasa bir çevre hareketine dönüştü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TUÇA) tarafından koordine edilen ve 1 Temmuz itibarıyla ulusal entegrasyon süreci başlatılan DOA sistemi, hem ekonomiye hem de doğaya can suyu olmaya devam ediyor. Vatandaşların sisteme dahil olan her bir uygun ambalaj için 1 lira teşvik bedeli kazandığı çevre dostu uygulama kapsamında, bugüne kadar toplamda 130 milyon adet içecek ambalajı başarıyla geri dönüşüm zincirine dahil edildi.

Geri Dönüşümde Aslan Payı PET Ambalajların Oldu

Toplumun her kesiminden yoğun ilgi gören depozito iade sisteminde toplanan atıkların türlerine göre dağılımı da netleşti. Geri dönüşüme kazandırılan 130 milyon ambalajın yaklaşık yüzde 67'sini PET şişeler oluştururken, onu yüzde 17 ile alüminyum kutular ve yüzde 16 ile cam ambalajlar takip etti. Vatandaşların çevre duyarlılığının artması ve iade noktalarının hızla yaygınlaşmasıyla birlikte, toplanan ambalaj hacminin önümüzdeki dönemde katlanarak artması hedefleniyor.

Doğaya Nefes Aldıran Rakamlar: Karbon Emisyonu ve Enerji Tasarrufu

DOA sistemi yalnızca çöplerin azaltılmasını sağlamıyor, aynı zamanda küresel iklim kriziyle mücadelede de kritik bir rol üstleniyor. Plastik, cam ve alüminyum malzemelerin diğer evsel atıklara karışmadan, kaynağında temiz bir şekilde toplanması sayesinde son derece yüksek kalitede ikincil ham madde elde ediliyor. Bu yöntem, yeni ham madde üretimi için gereken doğal kaynak kullanımını da minimuma indiriyor.

Sistemin devreye girmesinden bu yana elde edilen çevresel kazanımlar ise şu şekilde sıralandı:

- Yaklaşık 246 ton karbondioksit emisyonunun salımı engellendi.

- Üretim süreçlerinde tasarruf sağlanarak 47 bin varil petrolün tüketilmesi önlendi.

- Toplamda 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu gerçekleştirildi.

Bu başarı sayesinde tonlarca ambalaj atığının doğaya karışması ve depolama sahalarında kirlilik yaratması kalıcı olarak engellenmiş oldu.

Uçtan Uca Dijital Takip: Ambalajların Geri Dönüşüm Yolculuğu

Sistemin güvenliği ve şeffaflığı, tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirilen dijital altyapı sayesinde en üst düzeyde korunuyor. Vatandaşların Depozito İade Makinelerine (DİM) teslim ettiği DOA logolu ambalajlar, üzerlerindeki barkodlar ve sistem bilgileri aracılığıyla anında doğrulanıyor. Sayımı yapılan ambalajlar, dijital sisteme kaydedildikten sonra makine içinde sıkıştırılarak muhafaza ediliyor.

DİM'lerde doğrulanıp sıkıştırılan ambalajlar, herhangi bir ek doğrulama merkezine gönderilmeye gerek kalmaksızın yetkili saha operatörlerince doğrudan geri dönüşüm tesislerine sevk ediliyor. Diğer taraftan otel, restoran, kafe gibi işletmeler ile Manuel İade Noktalarından toplanan ambalajlar ise özel sayma ve doğrulama merkezlerinde titizlikle filtreleniyor. Burada PET, cam ve alüminyum olarak ayrıştırılan atıklardan sisteme uygun olmayanlar eleniyor.

Lisanslı tesislerde işlenen PET ambalajlar yeniden plastik ham maddesine, camlar cam kırığına, alüminyum kutular ise metal sanayisinde kullanılmak üzere alüminyum ham maddesine dönüştürülüyor. Ambalajın piyasaya ilk sürüldüğü andan, iade edilip yeniden ham madde haline geldiği son ana kadar olan tüm döngü, dijital altyapı üzerinden saniye saniye izleniyor.