Dumansız Hava Sahası'nda 17 Yıllık Takip: 46 Milyondan Fazla Denetim Yapıldı

Türkiye'de halk sağlığını korumak, tütün dumanının zararlı etkilerini en aza indirmek ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak amacıyla başlatılan Dumansız Hava Sahası uygulaması büyük bir kararlılıkla devam ediyor. Sağlık Bakanlığı koordinesinde yürütülen ve 2009 yılından bu yana aralıksız sürdürülen denetimler kapsamında bugüne kadar 46 milyonu aşkın denetim gerçekleştirildi. Tütün kullanım oranlarını düşürmeyi hedefleyen bu kapsamlı mücadele, hem yasal düzenlemeler hem de sahada yürütülen etkin kontrollerle destekleniyor.

Kamusal Alanlarda Sıkı Tütün Kısıtlamaları ve Mesafe Kuralları

4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında hayata geçirilen düzenlemeler, toplumsal yaşam alanlarında tütün dumanına maruz kalmayı önlemeyi amaçlıyor. 19 Temmuz 2009 tarihinde yürürlüğe giren tarihi kararla birlikte kahvehane, kafeterya, lokanta ve benzeri tüm eğlence ve hizmet sektöründeki işletmelerin kapalı alanlarında tütün ürünü kullanımı tamamen yasaklandı. Zaman içinde genişletilen kurallar çerçevesinde, vatandaşların yoğun olarak bulunduğu açık alanlara da kritik kısıtlamalar getirildi.

Bu doğrultuda havaalanları, terminaller, alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro ve sağlık kuruluşlarının giriş kapılarına en az 5 metre mesafede tütün ürünü tüketilmesi yasaklandı. Kamu kurumlarının açık alanlarında ise sigara içme alanları, toplam açık alanın yüzde 30'u ile sınırlandırılarak bina girişlerinden en az 10 metre uzaklıkta konumlandırılması zorunlu hale getirildi. Çocuk parkları, yürüyüş yolları ve spor alanlarında ise tütün kullanımı tamamen yasaklanarak çocukların ve gençlerin pasif içicilikten korunması sağlandı.

Dijital Altyapı ve Hızlı Müdahale: ALO 184 ve Yeşil Dedektör

Gelişen teknolojiyle birlikte denetim süreçleri de modernize edilerek Dumansız Hava Sahası Denetim Sistemi ile dijital ortama taşındı. Bu entegrasyon sayesinde planlama, saha koordinasyonu, ihbar yönetimi ve raporlama adımları tek bir merkezden anlık olarak takip ediliyor. Vatandaşlar, "ALO 184 SABİM" hattı ve "Yeşil Dedektör" mobil uygulaması üzerinden tütün ihlallerini doğrudan sisteme bildirebiliyor.

Sisteme düşen ihbarlar, en geç 2 saat içinde değerlendirilerek sahada aktif görev yapan en yakın denetim ekibine iletiliyor. Bu dijital ağ, ihlallere karşı hızlı, şeffaf ve etkin bir müdahale zinciri oluştururken, vatandaşların da denetim süreçlerine doğrudan katılımını teşvik ediyor.

1500 Ekiple 7/24 Kesintisiz Saha Denetimleri ve Çapraz Kontroller

Türkiye genelinde tütünle mücadele, yaklaşık 1500 denetim ekibi ve 10 bine yakın uzman personelin katılımıyla 7 gün 24 saat esasına göre yürütülüyor. Sahadaki denetimler; rutin kontroller, ihbar üzerine yapılan baskınlar ve iller arası çapraz denetimler olmak üzere 3 temel yöntemle gerçekleştiriliyor.

Bir işletmede ihlal tespit edilmesi veya ihbar alınması durumunda, tütün kontrol ekipleri 20 gün içerisinde söz konusu adrese en az 3 kez takip denetimi düzenliyor. En az 2 personelden oluşan denetim ekiplerinde kolluk kuvveti temsilcileri de aktif olarak görev alıyor. Denetimlerin tarafsızlığını ve etkinliğini en üst seviyede tutmak amacıyla, 81 ilde görev yapan ekipler her ay farklı illerle eşleştirilerek çapraz denetim faaliyetleri yürütüyor.