Dünya Genelinde Askeri Harcamalar 2025'te Rekor Seviyeye Çıktı

Küresel askeri harcamalar, süregelen çatışmalar ve artan jeopolitik gerilimler nedeniyle 2025 yılında yüzde 2,9 oranında artarak 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ait küresel askeri harcamalar raporunu yayımladı.

Raporda, askeri harcamaların üst üste 11. kez artış gösterdiği ve bu harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'ndaki payının yüzde 2,5'e çıkarak 2009 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı belirtildi.

ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan, geçen yıl en fazla askeri harcama yapan ülkeler olarak listede yer aldı ve bu ülkelerin toplam harcamaları dünya genelindeki askeri harcamaların yüzde 58'ini oluşturdu.

ABD'nin askeri harcamalarının 2025 yılında yüzde 7,5 düşerek 954 milyar dolara gerilediği ve bu azalmada eski Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna'ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmamasının etkili olduğu ifade edildi.

SIPRI uzmanları, 2026 ve 2027 yıllarındaki bütçe tahminlerine dayanarak, ABD'nin askeri harcamalarındaki düşüşün geçici olduğuna işaret etti.

Rapora göre, Çin'in askeri harcamaları 2025'te yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara yükseldi ve bu harcamaların GSYH'ye oranı yüzde 1,7 olarak kaydedildi.

Çin'in askeri harcamalarındaki artışın 31 yıl boyunca kesintisiz sürdüğü ve bu sürenin bir ülke için en uzun artış dönemi olduğuna dikkat çekildi. Ayrıca, yolsuzlukla mücadele kampanyalarına rağmen harcamaların arttığı vurgulandı.

Çin, askeri modernizasyon hedefleri doğrultusunda 2035 yılına kadar bütün alanlarda ilerleme kaydetmeyi amaçlıyor ve son 10 yılda askeri harcamalarında yüzde 62 oranında artış sağladı.

Rusya'nın askeri harcamaları geçen yıl yüzde 5,9 artış göstererek 190 milyar dolara ulaştı ve dünya sıralamasında üçüncü sıradaki yerini korudu.

SIPRI raporu, Türkiye'nin savunma bütçesinde dikkat çekici bir artış ve stratejik dönüşümü gözler önüne serdi.

Türkiye, 2025 yılında askeri harcamalarını bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artırarak 30 milyar dolara çıkardı. Bu artış, 2016 yılından bu yana yüzde 94'lük bir büyümeyi temsil ediyor.

Raporda, Türkiye'nin askeri harcamalarındaki artışın başlıca nedeninin yerli savunma sanayisine yapılan yatırımlar olduğu ve özel fonların bu alana ayrılan payının yüzde 25 artarak toplam harcamaların yüzde 22'sini oluşturduğu belirtildi.

Küresel askeri harcamalardaki artışta Avrupa'nın yüzde 14'lük payla en büyük etken olduğu ifade edildi.

Avrupa'nın askeri harcamaları 2025 yılında yüzde 14 artışla 864 milyar dolara çıkarak tarihin en yüksek seviyesine ulaştı. Son 10 yılda bu harcamalar yüzde 102 oranında arttı.

Raporda, Avrupa'daki bu artışın Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı jeopolitik belirsizlikler ve ABD'nin güvenlik garantileri konusundaki belirsizliklerden kaynaklandığı belirtildi.

Almanya'nın askeri harcamaları yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükselirken, Ukrayna'nın harcamaları 84,1 milyar dolara çıkarak GSYH'sinin yüzde 40'ına ulaştı.

Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamalar 2025 yılında yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara çıktı. Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya'daki harcamalar da aynı doğrultuda artış gösterdi.

İsrail'in askeri harcamalarında, Gazze'deki çatışmaların azalmasıyla yüzde 4,9 oranında bir düşüş yaşandı.

SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, ülkelerin krizlere karşı silahlanma stratejileri geliştirdiğini ve bu nedenle askeri harcamaların artmaya devam edeceğini öngördüğünü belirtti.

Liang, "Devletler, savaşlar ve jeopolitik belirsizliklere yanıt olarak büyük çaplı silahlanma stratejilerine yöneliyor. 2025 yılında küresel askeri harcamalar bu nedenle yeniden artış gösterdi. Mevcut krizlerin çeşitliliği ve birçok ülkenin uzun vadeli askeri harcama hedefleri dikkate alındığında, bu artışın 2026 ve sonrası için de süreceği muhtemeldir." dedi.

SIPRI, 1966 yılından beri çatışma, silahlanma, silah kontrolü ve silahsızlanma konularında kapsamlı araştırmalar, raporlar ve analizler sunuyor.