Dünya Genelinde Kaliteli Uykuya Erişimde Zorluklar Devam Ediyor

Ankara

Dünya Uyku Derneği, uykunun sağlık açısından önemini vurgulamak amacıyla her yıl "Dünya Uyku Günü" etkinliğini düzenliyor.

Bu yıl "İyi Uyu, Daha İyi Yaşa" temasıyla kutlanacak olan etkinlik, bahar ekinoksundan önce gelen cuma günü, yani 13 Mart'ta gerçekleşecek.

AA muhabiri, dünya genelinde kaliteli uykuya erişimde karşılaşılan zorluklar ve bunun sağlık üzerindeki etkilerine dair yapılan araştırmalardan elde edilen bilgileri derledi.

ABD'deki çocukların neredeyse yarısı yeterli uyku almıyor

ABD'de Ulusal Uyku Vakfı tarafından 13 yaş altı çocuklar üzerine yapılan ankette, 977 yetişkinin katılımıyla çocukların uyku sağlığında kritik bir rol oynadığı ve aile bireylerinden birinin uykusunun, diğerlerini de etkilediği ortaya konuldu.

Ankette, ABD'deki çocukların yüzde 44'ünün yaşlarına uygun sürelerde düzenli uyku almadığı belirtildi.

Ebeveynlerin beşte dördü, çocuklarının yetersiz uykusunun kendi uyku düzenlerini de bozduğunu, yaklaşık yüzde 70'i ise bu durumun çocuklarının ruh halini olumsuz etkilediğini ifade etti.

Katılımcıların yüzde 95'i kaliteli uykunun aile işlevselliği için gerekli olduğu konusunda hemfikir.

Ebeveynlerin yüzde 86'sı da kaliteli uykunun davranışları ve ruh halini düzelttiğini belirtti.

Uyku sağlığında değişim ebeveynlerden başlamalı

Anket sonuçlarına göre, ebeveynlerin neredeyse yarısı çocuklarıyla uyku hakkında nadiren konuşuyor. Uyku alışkanlıklarındaki değişimin ebeveynlerden başlaması gerektiği vurgulandı.

Ulusal Uyku Vakfı'ndan Joseph Dzierzewski, ABD'deki çocukların neredeyse yarısının ihtiyaç duyduğu uykuyu almadığını, pek çok ebeveynin kanıta dayalı önerileri dikkate almadığını belirterek, halk sağlığı için önemli bir bilgi açığı bulunduğuna işaret etti.

Çocukluk döneminde yetersiz uykunun öğrenme güçlüğü, duygusal istikrarsızlık ve uzun vadeli sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu ifade eden Dzierzewski, bu açığın eğitim ve aile içinde kapatılması gerektiğini vurguladı.

Ankette Ulusal Uyku Vakfı'nın sağlıklı uyku kültürü önerileri de yer aldı.

Bunlar arasında sabahları güneş ışığında vakit geçirmek, günlük 30 dakika egzersiz yapmak, öğleden sonra kafein tüketimini kesmek, akşam yemeğini yatmadan en az iki saat önce yemek ve hafta sonları da dahil düzenli uyku saatleri belirlemek bulunuyor.

Kaliteli uykuya erişimdeki sıkıntılar devam ediyor

ABD merkezli tıbbi cihaz üreticisi ResMed'in 13 ülkeden 30 bin katılımcıyla gerçekleştirdiği 2026 Küresel Uyku Anketi, sağlık bilincinin artmasına rağmen birçok kişinin hala kaliteli uykuya erişimde zorluk yaşadığını ortaya koydu.

Katılımcıların yüzde 53'ü haftada dört gece veya daha az iyi uyuduklarını ifade ederken, Brezilya yüzde 66, Japonya ve Meksika yüzde 64, Güney Kore yüzde 63 ve Polonya yüzde 60 oranlarıyla kaliteli uykuya en çok önem veren ülkeler arasında yer aldı.

Ortalama uyku kalitesinin en düşük olduğu ülkeler arasında ise yüzde 66 ile Fransa, yüzde 64 ile İngiltere, yüzde 61 ile ABD, yüzde 58 ile Avustralya ve Meksika bulunuyor.

Haftada üç veya daha fazla gece uykuya dalmada ve uykuyu sürdürmekte zorluk yaşayan en önde gelen ülkeler ise, yüzde 57 ile ABD, yüzde 55 ile Almanya, yüzde 54 ile İngiltere ve yüzde 50 ile Avustralya ve Brezilya oldu.

Dünya genelinde kalitesiz gece uykusuna neden olan başlıca beş faktör stres veya kaygı yüzde 39, iş sorumlulukları yüzde 22, yatmadan önce elektronik cihaz kullanımı yüzde 21, ev sorumlulukları yüzde 19 ve uyku bozuklukları yüzde 18 olarak sıralandı.

Öte yandan, kadınların yüzde 48'i uykuya dalmada zorluk çektiklerini bildirirken, geçen yıl bu oran yüzde 38 idi.

Erkeklerde de benzer bir eğilim gözlemlendi ve bu oran yüzde 29'dan yüzde 42'ye çıktı.