Elektrik ve Elektronik İhracatında Tarihi Rekor: 2026 İlk Yarı Verileri

Türkiye'nin küresel ticaret sahnesindeki en dinamik güçlerinden biri olan elektrik ve elektronik sektörü, 2026 yılının ilk yarısında eşi benzeri görülmemiş bir başarıya imza attı. Sektör, küresel pazarlardaki zorlu rekabet koşullarına rağmen, ihracat hacmini tarihi bir seviyeye taşıyarak tüm zamanların en yüksek ilk 6 aylık dış satım rakamına ulaştı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan güncel verilere göre, Türkiye'nin toplam ihracatı yılın ilk yarısında yüzde 3,6 oranında bir artış göstererek 136,1 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde elektrik ve elektronik sektörü ise sergilediği yüksek performansla genel ihracat artışını neredeyse üçe katladı. Sektörün ocak-haziran dönemindeki dış satımı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,8 oranında net bir artış kaydederek 9,1 milyar dolara ulaştı. Bu olağanüstü performans, elektrik ve elektronik sektörünü Türkiye'nin en çok ihracat gerçekleştiren üçüncü sektörü konumuna yerleştirdi. Sektörün haziran ayı özelindeki performansı da dikkat çekti; haziran ayında dış satım, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 30,6 gibi ciddi bir sıçramayla 1 milyar 664,6 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Küresel Pazarlarda Türkiye Rüzgarı: Birleşik Krallık ve ABD Öne Çıkıyor

Yılın ilk yarısında Türkiye'nin elektrik ve elektronik ürünlerine en çok talep gösteren ülke 901,3 milyon dolarlık ithalat hacmiyle Birleşik Krallık oldu. Bu stratejik pazarı sırasıyla 686,9 milyon dolarla Almanya, 679,2 milyon dolarla Amerika Birleşik Devletleri (ABD), 394,6 milyon dolarla Polonya ve 364,1 milyon dolarla Ukrayna takip etti.

Değer bazında ihracat artış oranları incelendiğinde ise zirvede ABD yer aldı. Türkiye, bu dönemde ABD pazarına olan elektrik ve elektronik ihracatını tam 197,7 milyon dolar seviyesinde artırmayı başardı. ABD'nin ardından en yüksek değer artışı sağlanan diğer ülkeler ise 176,7 milyon dolarlık artışla Ukrayna, yaklaşık 126 milyon dolarlık artışla Polonya ve 86,2 milyon dolarlık artışla Birleşik Krallık oldu.

Enerji Dönüşümü ve Altyapı Yatırımları Rekoru Beraberinde Getirdi

Elde edilen tarihi başarıya ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulunan Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Kavaklıoğlu, bu rakamların sektör için çok önemli bir kilometre taşı olduğunu vurguladı. Türkiye'nin genel ihracat ortalamasının üzerinde bir büyüme grafiği çizilmesinin, sektörün ülke ekonomisindeki stratejik ağırlığını tescillediğini ifade eden Kavaklıoğlu, özellikle elektrik üretim-dağıtım ekipmanları ve kablo sanayisindeki ivmelenmenin bu başarıda lokomotif rol oynadığını belirtti.

Kavaklıoğlu, küresel pazarlardaki talep yapısına dikkat çekerek, "Dünya genelinde hız kazanan enerji dönüşümü, yenilenebilir enerji projeleri, elektrik şebekelerinin modernizasyon çalışmaları, veri merkezlerinin yaygınlaşması, elektrifikasyon süreçleri ve enerji verimliliği arayışları ürünlerimize olan küresel talebi sürekli canlı tutuyor. Türkiye'nin teknik standartlara tam uyum sağlama yeteneği, esnek ve hızlı üretim kapasitesi, güçlü yan sanayi altyapısı ve özellikle Avrupa pazarlarına olan lojistik yakınlığı, ihracatçı firmalarımıza rakipleri karşısında çok büyük avantajlar sunuyor" dedi.

Sürdürülebilir bir büyüme için sadece ihracatın parasal değerine odaklanılmaması gerektiğinin altını çizen Kavaklıoğlu; birim miktar, adet, kilogram başına düşen ihracat değeri, teknolojik yoğunluk ve yerli katma değer oranlarının da eş zamanlı olarak yükseltilmesi gerektiğini belirtti. Sektördeki her alt grubun aynı ivmeyi yakalayamadığını da sözlerine ekleyen Kavaklıoğlu, "Beyaz eşya gibi doğrudan tüketici talebine bağlı olan ürün grupları, Avrupa pazarındaki durgunluktan ve küresel ölçekteki yoğun fiyat rekabetinden olumsuz etkilenmeye devam ediyor. Özellikle Çin gibi büyük üretici ülkelerin uyguladığı agresif fiyat politikaları, uluslararası pazarlarda firmalarımızın rekabet sınırlarını zorluyor" değerlendirmesinde bulundu.

İngiltere ve Almanya Pazarlarında Kablo Gücü, ABD'de Stratejik Büyüme

Mehmet Kavaklıoğlu, elde edilen ilk yarı sonuçlarının büyük bir başarı olduğunu ancak geleceğe temkinli yaklaşılması gerektiğini ifade etti. Bu başarının kalıcı hale gelmesi için üretim ve finansman maliyetlerinin düşürülmesi, yatırım ikliminin iyileştirilmesi ve ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi gerektiğine işaret eden Kavaklıoğlu, ana pazarlara yönelik şu detayları paylaştı:

"Birleşik Krallık, Almanya ve ABD, farklı ürün gruplarıyla domine ettiğimiz ve uzun vadeli büyüme vizyonumuzun merkezinde yer alan üç ana pazarımızdır. Birleşik Krallık'a yönelik ihracatımızın yaklaşık yüzde 55 gibi büyük bir kısmını tek başına kablo ürünleri oluşturuyor. Özellikle alçak gerilim enerji kabloları ve tesisat kablolarında bu pazarda lider konumdayız. Beyaz eşya ürün grubu ise Birleşik Krallık ihracatımızda yüzde 26'lık bir paya sahip. Burada fırın, çamaşır makinesi, buzdolabı ve bulaşık makinesi gibi ürünlerimiz öne çıkıyor. Televizyon alıcıları ve trafo ürünleri de bu pazardaki diğer güçlü kalemlerimizdir."

Almanya pazarındaki dinamiklere de değinen Kavaklıoğlu, "Almanya'ya gerçekleştirdiğimiz dış satımda da kablolar yüzde 37'lik payla ilk sırada yer alıyor. Alçak, orta ve yüksek gerilim kablolarının yanı sıra trafolar, endüktörler, anahtarlama ve koruma cihazları, elektrik motorları ve dağıtım panoları Almanya'da güçlü olduğumuz alanlardır. Alman sanayi tesisleri ve makine üreticileriyle kurduğumuz uzun vadeli ortaklıklar, Türk firmalarının Orta Avrupa değer zincirindeki yerini her geçen gün daha da sağlamlaştırıyor" dedi.

ABD pazarında ise elektrik üretim ve dağıtım ekipmanlarının başı çektiğini ifade eden Kavaklıoğlu, trafolar, endüktörler ve alçak gerilim anahtarlama cihazlarının bu ülkeye yapılan ihracatın omurgasını oluşturduğunu belirtti. ABD'deki elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve veri merkezi yatırımlarının Türk üreticileri için tarihi fırsatlar sunduğunu dile getiren Kavaklıoğlu, ABD'li alıcıların tedarik zinciri risklerini azaltmak amacıyla Asya dışındaki güvenilir üreticilere yönelmesinin Türkiye'yi ön plana çıkardığını söyledi. Kavaklıoğlu, ABD pazarında kalıcı olmak için sertifikasyon süreçlerine, AR-GE yatırımlarına ve satış sonrası hizmet ağlarına daha fazla yatırım yapılması gerektiğini vurguladı.

Yıl Sonu Hedefi 19 Milyar Dolar: İstihdam ve Geleceğin Teknolojileri

İhracattaki büyümenin lokomotifinin altyapı ve enerji ekipmanları olduğunu belirten Kavaklıoğlu, "Elektrik üretim ve dağıtım ekipmanları ihracatımız yüzde 15 artış göstererek 3,7 milyar dolar seviyesine dayandı. İlk yarıda elde ettiğimiz 9,1 milyar dolarlık bu performans, 2026 yılı için belirlediğimiz 19 milyar dolarlık yıl sonu ihracat hedefimize rahatlıkla ulaşabileceğimizi gösteriyor" dedi.

Sektörün Türkiye ekonomisine sağladığı istihdam katkısına da değinen Kavaklıoğlu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre elektrikli teçhizat ve elektronik ürün imalatı alanında doğrudan 300 bin kişinin istihdam edildiğini belirtti. Yan sanayi, yazılım, kurulum, bakım ve teknik servis süreçleri de dahil edildiğinde bu ekosistemin yarattığı dolaylı istihdam etkisinin çok daha yüksek seviyelerde olduğunu ifade etti.

Gelecek dönem stratejik odak alanlarını da açıklayan Kavaklıoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "Önümüzdeki süreçte güç elektroniği, akıllı şebekeler, enerji depolama sistemleri, invertör ve konvertör teknolojileri, elektrikli araç şarj istasyonları, veri merkezlerine yönelik soğutma ve güç sistemleri ile yapay zeka entegrasyonlu akıllı ev aletleri gibi yüksek teknoloji gerektiren alanlara odaklanacağız. Bu alanlarda kaydedilecek teknolojik ilerleme, hem ihracat birim değerimizi yukarı taşıyacak hem de ülkemizde yüksek nitelikli yeni istihdam alanlarının kapısını aralayacaktır."