Emtia Piyasasında Kakao Fiyatlarındaki Yükseliş Dikkat Çekiyor

Son dönemde, ABD ve İran arasında şubat ayının son günlerinde patlak veren savaş, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına neden olarak piyasalarda önemli dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişmeler, varlık fiyatlarının yönünü belirlerken, taraflardan gelen açıklamalar piyasalardaki oynaklığı daha da artırıyor.

Jeopolitik Gerilimler ve Enerji Fiyatları

Boğazın kapanmasının ardından enerji maliyetleri hızla yükselirken, büyük merkez bankalarının faiz politikaları üzerindeki beklentilerde önemli değişiklikler meydana geldi. Savaş öncesinde faiz indirimi beklenen Fed için bu beklentiler savaşın başlamasıyla tersine döndü ve Fed'in politikaları emtia piyasasında yön belirleyici hale geldi.

Kakao Fiyatlarında Sert Yükseliş

Bu süreçte, emtia piyasasında jeopolitik fiyat dalgalanmaları, Fed'e ilişkin şahin beklentiler, arz endişeleri, üretim tahminleri ve iklimsel faktörler etkili olurken, kakao üretiminde düşüş yaşanacağı endişesiyle kakao fiyatları sert bir şekilde yükseldi. Ayrıca, değerli metallerden altında yüzde 1,8, platinde yüzde 3,5, paladyumda yüzde 11,4 oranında düşüş gözlenirken, gümüşte yüzde 2,1 artış yaşandı.

Petrol ve Enflasyon Endişeleri

Son dönemde, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatması petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu ve bu durum ABD'de enflasyon endişelerini artırdı. Artan enflasyon kaygıları, faiz politikalarına ilişkin görünümü belirsiz hale getirerek, altın gibi kıymetli maden fiyatlarını baskıladı. Altının onsu, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceği endişeleriyle üç ay üst üste değer kaybetti.

Metallerin Fiyatlarındaki Değişimler

Tezgah üstü piyasada geçen ay fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 6,7, alüminyumda yüzde 5,8, çinkoda yüzde 4,6, kurşunda yüzde 3,4 oranında artış gösterirken, nikelde yüzde 2,2 düşüş kaydedildi. Orta Doğu'daki gerginliklerin küresel ekonomik aktivite üzerindeki etkileriyle bakır fiyatları kısa süreli gerilemeler yaşasa da, tedarik sıkıntıları ve talebin devam etmesi fiyatların toparlanmasını sağladı.

Yenilenebilir Enerji ve Bakır Fiyatları

ABD/İsrail-İran savaşının ardından petrol tedarikinde yaşanan bozulmalar yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilgiyi artırdı. Bu durum, bakır fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu. Asya ve Avrupa ülkelerinin fosil yakıt erişimindeki sınırlamalardan dolayı yenilenebilir enerjiye yönelmeleri, bakır talebini de artırdı.

Enerji Arzındaki Belirsizlikler

Petrol arzının bölgesel gerilimler nedeniyle belirli bölgelerde yoğunlaşması, küresel enerji fiyatları üzerinde hızla etkili olurken, enerji ithalatçısı ülkeler için maliyet enflasyonunu tetikledi. Enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizlikler, kısa vadeli fiyat hareketlerinin yanı sıra, tedarik zincirinde çeşitlendirme, enerji dönüşümü ve stratejik rezerv politikalarının önemini artırıyor.

Tedarik Zinciri Sorunları ve Fiyatlar

Hürmüz Boğazı kaynaklı sorunlar nedeniyle kükürt tedarikinin olumsuz etkilenmesi, bakır fiyatlarındaki artışta önemli rol oynadı. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki bakır üretim hatları, sülfürik asit üretiminde bu kükürde bağımlı. Tedarik zincirindeki aksaklıklar alüminyum fiyatlarını da yukarı çekti.

Çinko ve Nikel Piyasaları

Çin'de nikel stoklarının artışı, nikel fiyatlarını baskılarken, Kazakistan'daki Kazzinc çinko tesisindeki patlama ve Peru'daki Cajamarquill çinko tesisinde çıkan yangın, çinko piyasasında arz endişelerine yol açtı.

Enerji Grubu Fiyat Hareketleri

Enerji grubunda, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 17 gerilerken, Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yatay seyretti. Geçtiğimiz ay, ABD ve İran'ın barış anlaşması imzalayacağına yönelik haberler enerji grubundaki fiyat hareketlerini etkiledi.

Tahıl ve Tarım Ürünleri Fiyatları

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar, geçen ay buğdayda yüzde 4,1, mısırda yüzde 5,9, soya fasulyesinde yüzde 0,7 oranında azaldı. Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 7, şekerde yüzde 3,8, pamukta yüzde 3,2 geriledi.

ABD ve Brezilya Tarım Ürünleri Üretimi

ABD'de yağışların artmasıyla azalan kuraklık endişeleri buğday ve mısır fiyatlarını aşağı çekerken, Brezilya'da soya üretiminin artacağı beklentisi soya fasulyesi fiyatlarının düşmesine neden oldu. Brezilya'da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağı ve Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesi kahve fiyatlarını baskıladı.

Şeker ve Pamuk Piyasalarındaki Gelişmeler

Petrol fiyatlarındaki düşüş, şeker fiyatlarında da gerilemeye yol açtı. Şeker kamışı, etanol üretimi için kullanılan ham maddelerden biri olarak öne çıkıyor. Petrol fiyatlarındaki değişimler, üreticilerin şeker veya etanol üretimini tercih etmelerine neden oluyor. Hindistan'da pamuk ekim alanlarının artabileceği beklentisi ise pamuk fiyatlarını aşağı çekti.

El Nino'nun Kakao Piyasasına Etkisi

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine verdiği demeçte, kakao fiyatlarındaki artışın son dönemde özellikle El Nino etkisiyle gerçekleştiğini belirtti. Bu yıl yaz mevsiminde El Nino'nun gerçekleşme ihtimalinin yüzde 90'ın üzerinde olduğuna dikkat çeken Ergezen, bu durumun kakao fiyatlarında yukarı yönlü bir artışa neden olduğunu ifade etti.

Batı Afrika ve Kakao Üretimi

Ergezen, dünya kakao üretiminin yüzde 60'tan fazlasının Batı Afrika'da, özellikle Fildişi Sahili ve Gana'da gerçekleştiğini belirtti. Bu bölgelerde El Nino etkisinin, özellikle hava sıcaklığındaki değişimlerle kakao rekoltesini düşüreceği endişeleri söz konusu.

Navlun Fiyatları ve Taşımacılık Maliyetleri

Ergezen, navlun fiyatlarındaki ve taşımacılık maliyetlerindeki artışın tarım ürünlerinde yukarı yönlü etkiler yaptığını ve kakao tarafında da bu etkinin görüldüğünü belirtti.

Sonuç olarak, emtia piyasasında jeopolitik gelişmeler ve iklimsel değişiklikler fiyat dalgalanmalarına neden olmaya devam ediyor. Kakao fiyatlarındaki yükseliş, El Nino'nun etkisiyle daha da güçlenirken, diğer emtialarda da arz ve taleplerin şekillendirdiği karmaşık bir piyasa yapısı gözlemleniyor. Gelecek dönemde, ekonomik ve politik gelişmelerin piyasalardaki etkisinin sürmesi bekleniyor.