Engelli Bireylerin Haklarına Dair Yeni Perspektifler ve Gelişmeler

Engelli Haklarında 2005 Yılı Dönüm Noktası

Türkiye, engelli hakları konusunda 2005 yılında önemli bir adım attı ve 5378 sayılı Kanunu yürürlüğe koyarak bu alanda bir milat başlattı.

AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Muharrem Kasapoğlu başkanlığında toplanan Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu toplantısında, bu kanunla birlikte engellilik kavramının tıbbi bir konu olmaktan çıkıp, sosyal boyutları olan bir hak meselesine dönüştüğü ifade edildi. Engelli bireyin tanımı netleştirilirken, ayrımcılık yasağı da hukuk metinlerine açıkça girmiş bulunuyor. Böylece erişilebilirlik, devlet ve yerel yönetimlerin bir görevi olarak kabul edilmiştir.

Topluma Etkin Katılım İçin Devlet Politikaları

İstihdamda kota sistemlerinin güçlendirildiği, korumalı iş yerlerinin tanımlandığı ve evde bakım hizmetlerinin yasal bir çerçevede sunulduğu toplantıda, engelli bireylerin topluma etkin katılımının bir devlet politikası olarak benimsendiği dile getirildi.

Mehmet Muharrem Kasapoğlu, engelli bireylerin sanattan spora, akademiden kamuya kadar her alanda başarı hikayeleri yazdığını ve bu hikayelerin sayısının giderek arttığını belirtti. Bu çaba, engelli bireylerin toplumda daha görünür ve aktif olmasını destekleyen önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Yürütme ile Gerçeklik Arasında Köprü Kurma Çabası

Kasapoğlu, komisyonun engellilik konusuna sosyal yardımların ötesinde, bir hak ve eşit vatandaşlık meselesi olarak yaklaştığını vurguladı.

Erişilebilirlik kavramının sadece fiziksel engellerle sınırlı olmadığını belirterek, adalet, bilgi ve şikayet mekanizmalarına erişimin de bu kapsama dahil olduğunu ifade etti.

Türkiye olarak bu alanda kaydedilen ilerlemelere dikkat çekilirken, dijitalleşme, yapay zeka, uzaktan çalışma ve diğer güncel meseleler karşısında hukuk sisteminin güncel olması gerektiği belirtildi. Komisyon, bu süreçte yürütme ile sahadaki gerçeklik arasında köprü inşa etmeyi hedefliyor.

Adliye ve Erişilebilirlik Çalışmaları

Toplantıda Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanı Meral Gökkaya da bir sunum gerçekleştirdi.

Gökkaya, adliyelerin erişilebilirliğine dair çalışmaların sürdüğünü belirterek, sağır ve dilsiz kişiler için tercüman giderlerinin devlet tarafından karşılandığını açıkladı. Ayrıca hukuk mevzuatında engelli bireylerin bulundukları yerden dinlenebileceğine dair düzenlemelerin yer aldığına dikkat çekti. Bu düzenlemeler, engelli bireylerin adalet sistemine daha kolay erişimini sağlamayı hedefliyor.

Engelli Bireylere Özgü Adli Yardım Düzenlemeleri

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi’nin çalışmaları kapsamında, engelli bireylere yönelik adli yardım başvuru formları erişilebilir hale getirildi.

Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü iş birliğiyle görme engellilere yönelik sesli betimleme seçenekleri sunulurken, işitme engelliler için de çalışmalar sürüyor. E-devlet üzerinden erişim sağlanabilen bu formlar, engelli bireylerin hukuk sistemine katılımını kolaylaştırıyor. Ayrıca, işaret diline çevrilen bilgilendirme ve yönlendirme hizmetleri de internet üzerinde yayınlanarak, tüm kullanıcıların erişimine sunulmuştur. .

Kaynak: DHA