Eski İsrailli Yetkililerden UCM'ye Çağrı: Organize Yahudi Terörünü Engelleyin

The Guardian'ın son raporuna göre, İsrail 2020'den bu yana Batı Şeria'da Filistinli sivilleri öldüren vatandaşlarını yargılamadı. Bu duruma dikkat çeken eski İsrailli yetkililer, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) harekete geçmeye çağırdı ve bu durumu 'organize Yahudi terörü' olarak nitelendirdi.

İngiltere merkezli The Guardian gazetesi, hukukî belgeler ve kamuya açık kayıtlar temelinde yayımladığı analizde, İsrail'in bu on yılın başından itibaren Batı Şeria'da Filistinli sivillerin ölümünden sorumlu vatandaşlarına yönelik herhangi bir yargılamada bulunmadığını ortaya koydu. Bu durum, bölgede devam eden şiddet eylemleri için cezasızlık ortamı yarattı.

BM Raportörlerinden Uyarı: Gazze'deki Soykırım Batı Şeria'ya Yayıldı

"POLİS VE ORDUNUN DOĞRUDAN KATILIMIYLA TERÖR OLUŞTU"

Eski Başbakan Ehud Olmert, polis ve ordunun desteğiyle sürdürülen yerleşimci şiddetinin İsrail devletince desteklendiğini belirterek, hem Filistinlileri hem de İsraillileri koruma amacıyla UCM'nin devreye girmesi gerektiğini ifade etti.

Olmert, The Guardian'a yaptığı yazılı açıklamada, "Bu meselede sessiz kalmamak ve Lahey'deki UCM'nin dikkatini çekmek için yaptırım ve tutuklama emirleri alınmasını sağlamak istedim," dedi.

Eski İsrailli güvenlik yetkilileri de Filistinlilere yönelik "neredeyse her gün" meydana gelen saldırıların önlenmesi için acil önlemler alınması gerektiğini belirtti. Ülkenin mevcut askeri liderine hitaben yazdıkları açık mektupta, "Yahudi terörizmi"ne karşı mücadele edilmemesinin varoluşsal bir tehdit oluşturduğunu vurguladılar.

"MASUM İNSANLARA SALDIRAN ORGANİZE EYLEMLER"

Bu ay içinde, İsrailli yerleşimciler ve polis güçleri Batı Şeria'da 10 Filistinli sivili öldürdü. Ölenler arasında Ramazan alışverişinden dönen 5 ve 7 yaşlarındaki iki erkek çocuk ve ebeveynleri de bulunuyordu; hepsi başlarından vurularak öldürüldü.

Mektupta, "Artık bir avuç kanun tanımaz holigandan bahsetmiyoruz. Karşımızda, zaman zaman üniforma giyen kişilerin de dahil olduğu, masum insanlara saldıran ve mülkleri ateşe veren organize bir faaliyet var," denildi.

Daha önce kamuoyuna açıklanmayan bu mektubu imzalayanlar arasında, savunma bakanlığı yapmış iki eski İsrail ordusu komutanı, Mossad ve Şin Bet'in beş eski başkanı ve dört eski emniyet müdürü bulunuyor.

Hukukun işletilmesi çağrısında bulunan bu isimler, İsrail silahlı kuvvetlerinin "ahlaki gücünü" geçmiş askeri başarılarla ilişkilendirerek, bunun gelecekteki başarılarda da kritik önem taşıdığını belirtti. "Bu olmadan var olma hakkımız yok," diye eklediler.

BİN YÜZ SİVİL ÖLDÜRÜLDÜ, SUÇ İSNADI YOK

Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2020'den bu yana Batı Şeria'da İsrailli askerler ve yerleşimciler tarafından en az 1.100 Filistinli sivil öldürüldü ve bunların dörtte biri çocuktu. Bu ölümlerle ilgili kimse hakkında suç isnadında bulunulmadı.

Kamu kayıtları ve hukuk hakları kuruluşu Yesh Din'in verilerine göre, Batı Şeria'da İsrail güvenlik güçlerince yapılan ve iddianameye ulaşan son ölümcül saldırı 2019'da gerçekleşti. Bir İsrailli'nin işlediği ve iddianame konusu olan son ölüm olayı ise 2018'de yaşandı. İsrail'de bir mahkeme, bu hafta verdiği kararla, sanığın Aisha Rabi'ye taş atan kişi olduğuna hükmetti.

Batı Şeria'da öldürülen Filistinlilerin çoğundan İsrail güvenlik güçleri sorumlu olsa da, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın düzenlediği saldırıların ardından Gazze'deki savaş sürecinde İsrailli sivillerin şiddet eylemleri de arttı. Bir BM komisyonu, çeşitli insan hakları kuruluşları ve soykırım uzmanları bu durumu soykırım olarak nitelendiriyor.

%96 İDDİANAMESİZ KAPANDI

İsrailli yerleşimciler tarafından işlenen cinayet, kundaklama, hırsızlık ve diğer suçlar, kamera kayıtları ve cinsel saldırı iddiaları dahil, neredeyse bütünüyle cezasız kaldı.

Yesh Din'in verilerine göre, 2020-2025 arasında Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetine ilişkin polis soruşturmalarının %96'sı iddianame olmadan sonuçlandı. Toplam 368 dosyadan sadece sekizi, yani yaklaşık %2'si, tam veya kısmi mahkumiyetle sonuçlandı.

"BİR ZAMANLAR AVRUPA'DA YAHUDİLERE YÖNELİK SALDIRILAR"

Olmert, "hükümet çevreleri tarafından yardım edilen, desteklenen ve teşvik edilen" yerleşimci şiddetinin bir etnik temizlik kampanyası niteliği taşıdığını belirterek uluslararası kovuşturma çağrısında bulundu. Ona göre, Filistin köylerinde yaşanan pogromlar, "bir zamanlar Avrupa'da Yahudilere yönelik saldırıları" hatırlatıyor.

Olmert açıklamasında, "İsrail'deki kolluk kuvvetleri görevlerini yerine getirmezse, uluslararası hukuk makamları belki de Filistinlileri ve bizi Yahudi teröristlerin suçlarından kurtarmak için gereğini yapabilir," dedi.

Batı Şeria'daki İsrailli yerleşimci nüfusu, Olmert'in ve bugün şiddete karşı ses yükselten güvenlik elitlerinin komuta veya siyasi iktidar pozisyonlarında bulunduğu dönemler dahil olmak üzere, onlarca yıldır istikrarlı biçimde artıyor.

Uluslararası Kriz Grubu'nun kıdemli İsrail/Filistin analisti Amjad Iraqi, konuya ilişkin değerlendirmesinde "Filistinliler bu İsrailli eleştirileri memnuniyetle karşılayabilir; ancak bu eski yetkililerin önemli bir kısmının yerleşim projesinin genişlemesini, dolayısıyla yerleşimci ve askerî şiddetin yayılmasını kolaylaştırdığını unutmuş değiller," dedi.

Iraqi sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu tür İsrailli eleştirmenler çoğu zaman, mevcut aşırı sağ hükümetin devrilmesi hâlinde yerleşimci şiddetinin kontrol altına alınabileceği izlenimini vermektedir. Bunun elbette belli bir etkisi olacaktır; ancak bu yaklaşım, yerleşimlerin devletin bütün siyasî yelpazesi boyunca şekillendirilmiş ve yönetilmiş yapısal bir proje olduğu gerçeğini göz ardı etmektedir."

HESAP VEREBİLİRLİK DEĞİL CEZASIZLIK ÜRETEN SİSTEM

Birçok İsrailli, yerleşimci saldırıları ile İsrail polisi ve ordusunun güç kullanımı arasında bir ayrım yapmaya çalışmaktadır. Ancak Olmert, üniforma taşıyan İsraillilerin Filistinli sivilleri öldürdüğü "fazlasıyla çok" olay olduğunu kabul etmekle birlikte, yalnızca sivil şiddet konusunda UCM müdahalesi çağrısında bulundu.

Mevcut verilere göre, 2020-2024 arasında İsrail güvenlik güçlerinin Filistinlilere zarar verdiği durumlarda haklarında suç isnadında bulunulma olasılığı, yerleşimcilere göre daha da düşük kaldı.

Yesh Din'e göre, Filistinliler işgal altındaki Batı Şeria'da İsrailli askerlerin neden olduğu zararlara ilişkin 1.746 şikayette bulundu; bunların 600'den fazlası öldürme vakalarıyla ilgiliydi. Ancak bu başvuruların %1'inden daha azı iddianame ile sonuçlandı.

Yesh Din Direktörü Ziv Stahl, "İsrail'in hem sivil hem de askerî kolluk sistemleri, adalet mekanizmaları gibi işlememekte; daha ziyade failleri koruyan birer kalkan işlevi görmektedir. Bu sistemler sürekli olarak tıkanan soruşturmalar ve kapatılan dosyalar üretmekte; böylece hukukun üstünlüğünü değil, fiilî dokunulmazlığı öncelemektedir," dedi.

Uzun yıllar boyunca İsrail hukuk çevreleri, mahkemeye intikal eden davaları, uluslararası mahkemeler nezdinde İsrail bakımından önemli bir savunma unsuru olarak değerlendirmiştir. Zira güçlü ve işleyen bir ulusal hukuk sistemi suçları etkin şekilde kovuşturduğunda, uluslararası mahkemelerin yargı yetkisini kullanma ihtimali zayıflamaktadır.

İsrailli insan hakları avukatı Michael Sfard, "Sistem, hesap verebilirlik değil, cezasızlık üretmek üzere programlanmıştır. Ancak aynı zamanda, kolluk sisteminin işlediğine örnek gösterilebilecek son derece nadir hesap verebilirlik vakaları üretecek kadar da kurnaz davranmıştır," dedi.

Sfard'a göre, son yıllarda hâkimler ve savcılar, bu davaların İsrailli sanıklara karşı kurulmuş bir düzenin parçası olduğu yönündeki asılsız ithamlar sebebiyle yoğun baskı altına alınmış; bunun sonucunda Filistinlilere yönelik şiddetin kovuşturulması büyük ölçüde durma noktasına gelmiştir.

Sfard, "Bu tablo [İsrail yargı sistemi açısından] son derece maliyetlidir. Cezasızlık nedeniyle uluslararası alanda bir bedel ödemiyoruz. İçeride ise, zaten başlı başına bir yalan olan bu hesap verebilirlik gösterisinin bedeli ödenmektedir," dedi.

"KORKUNÇ BİR ETNİK TEMİZLİK"

Şubat ayında, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud partisinden iki eski adalet bakanı, mevcut İsrail hükümetini işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik "aktif ve korkunç bir etnik temizliğe" müsaade etmekle suçlayan bir mektubu imzalamıştır.

Daha önce uluslararası basına yansımamış olan bu mektupta şu ifadeler yer almaktadır:
“Bu terör kampanyasını durdurmanın nihai hukukî ve ahlakî sorumluluğu İsrail hükümetine aittir. Ne var ki hükümet bunu yapmamaktadır.”

Mektup, her ikisi de Likud adına adalet bakanlığı görevini yürütmüş Dan Meridor ve Meir Sheetrit’nin de aralarında bulunduğu 20’yi aşkın tanınmış hukukçu tarafından imzalanmıştır.

Aynı metinde şu vurgu da yapıdı:

“Bu [yerleşimci saldırılarına], eylem veya ihmal yoluyla katkı sağlayan herkes sorumluluk taşımaktadır; buna askerler ve özellikle düzenli ve yedek kuvvetlerde görev yapan komutanlar da dahildir. Bu saldırıları gerçekleştirme veya bunlara göz yumma yönündeki emirler açıkça hukuka aykırıdır.”

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir de geçen hafta yerleşimci şiddetine karşı tedbir alınmasını talep etmiş; “ülkedeki bütün makamları bu olguya karşı harekete geçmeye ve çok geç olmadan bunu durdurmaya” çağırmıştır. İşgal altındaki topraklarda fiilî egemenlik yetkisi İsrail ordusunun elindedir.

İşgal altındaki Batı Şeria dışında ise, 2020 yılından bu yana Filistinli sivillerin öldürülmesi nedeniyle İsrail güvenlik güçleri hakkında yalnızca iki iddianame düzenlenmiştir.

2021 yılında Doğu Kudüs’te otistik bir kişiyi vuran bir İsrail sınır polisi memuru, iki yıl sonra “pervasızca öldürme” suçlamasından beraat etmiştir. 2023 yılında ise bir teğmen, 2021’de Gazze’de İsrail tank ateşi sonucu öldürülen çiftçi Hasan Sami el-Borno’nun ölümü nedeniyle suçlanmıştır; ancak henüz yargılama süreci başlamamıştır.

İsrail polisi, yerleşimci şiddetini soruşturmama veya önlememe yönündeki eleştiriler konusunda yapılan yorum taleplerine cevap vermemiştir.