Eski Kiracıların Avantajı Kayboldu: Yeni Kiralar Öne Geçti!

Şubat ayında Türkiye genelinde yapılan bir araştırmaya göre, ilk defa kiraya verilen boş konutların kira bedelleri, yıllık bazda %24.94 oranında arttı. TÜİK tarafından açıklanan son kira artış oranı ise %33.39 olarak belirlendi.

ESKİ KİRACILAR İÇİN ZOR ZAMANLAR

Bu durum, birkaç yıl önce kiracı olanların, TÜFE oranına göre yapılan zamlarla yeni kiralanan dairelerin kira bedellerini geçtiği bir tabloyu ortaya çıkardı. Önceki yıllarda eski kiracıların kira tutarları yeni kiralara kıyasla daha düşükken, artık bu durum tersine döndü ve eski kiracılar mal sahipleri tarafından daha değerli görülmeye başlandı.

Bu değişim, 1-2 yıldır kiracı olan bir kişinin yeni bir daire kiralamak istediğinde mevcut kirasından daha uygun fiyatlı bir daire bulabilmesini sağlıyor. Son birkaç yıl içinde kiracı olanlar için bu durum dezavantaj yaratıyor.

‘SON YILLARDA KİRALAR PİYASA ÜZERİNDE ARTTI’

Gelecek dönemde kiraların nasıl seyredeceği konusunda ise Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, milliyet.com.tr’ye değerlendirmelerde bulundu: “Son yıllarda kiraların seyri oldukça dengesiz bir şekilde ilerliyor. %25 kira sınırlaması sonrasında piyasada bir bozulma yaşandı. Bu bozulmanın etkileri hala hissediliyor ve birçok kiracı ile mal sahibi arasında hukuki sorunlar yaşandı. Arabuluculuk şartı bile getirildi.”

Önceki iki yıl içinde kiraların piyasadaki artışı enflasyonun altında kaldı. Bu yüzden, son 2-3 yıldır kiracı olanların kira artışları TÜFE’nin son 12 aylık ortalamasına göre arttığından, piyasa rayicinin üzerinde kalıyor.

Mevcut kiracılar için son belirlenen kira artış oranı %33.39 iken, yeni kiraya verilecek dairelerde bu kadar yüksek bir artış olmadığını gözlemliyoruz. Bu durum bazı bölgelerde, özellikle deprem bölgelerinde daha belirgin. Bazı yerlerde kira fiyatları enflasyon oranını aşmazken, sınırlı artışlar yaşanabiliyor. Diğer yerlerde ise artışlar enflasyon oranına yakın seyrediyor. Son 2-3 yıl içinde ev kiralayanların kira artış oranları piyasa fiyatlarının üzerinde görünüyor.

‘MAL SAHİPLERİ KİRACILARA DESTEK VERMELİ’

Eski kiracılar, kirasını düzenli ödeyenler, mal sahiplerinden biraz daha destek görmelidir. Geçmişteki artışları %25 ile sınırlandıran ve %25’in üzerinde zam yapmayanlar piyasanın altında kalmış durumda.

‘KİRACILAR PAZARLIK YAPMALI’

Son 2-3 yılda ev kiralayan ve TÜFE oranında zam yapılan kiracılar biraz daha dezavantajlı. TÜFE oranları kira artışının üst sınırını belirler. Kendi bölgelerinde daha düşük kiralar varsa emlak işletmelerinden destek alabilirler. Bu durumu mal sahipleri ile müzakere ederek artışların daha sınırlı olmasını talep edebilirler.

YÜKSEK KİRALI EVLERDEN TAŞINMAK MANTIKLI MI?

Taşınma ciddi bir maliyet gerektirir. Yeni eve taşınırken karşılaşılacak masraflar ve diğer maliyetler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle, taşınmayı düşünenler bu kararlarını iyi değerlendirmelidir.

‘İSTANBUL'DA ÜÇ İLÇEDE KİRALAR HIZLI ARTTI’

Bazı bölgelerde mevsimsel etkiler de görülüyor. Eylül ve Ekim aylarında kira fiyatlarının fazla artmadığı, yatay seyrettiği yerler olduğu gibi, bazı büyükşehirlerde kentsel dönüşüm etkisiyle ciddi artışlar yaşandı. İstanbul'da Avcılar, Bahçelievler, Güngören gibi kentsel dönüşümün yoğun olduğu bölgelerde kiralar daha hızlı yükseldi.

KİRALARIN DENGELENMESİ ZAMAN ALACAK

Kiraların dengelenmesi için ortalama iki yıl daha geçmesi gerekecek. Kentsel dönüşüm sonrası inşa edilen yeni konutların teslim edilmesiyle arz stoku artacaktır, fakat şu anda talep oldukça yoğun.

YENİDEN KİRA ARTIŞI BEKLENİYOR MU?

Nisan ve Mayıs aylarıyla birlikte evlilik sezonunun artmasıyla kiraların daha da yükseleceği öngörülüyor. Yaz aylarında kira artışlarının daha fazla olması beklenebilir.

İSTANBUL'DA KİRALIK DAİRELERİN DURUMU

İstanbul'da ortalama metrekare başına kira fiyatları şu anda 375 TL seviyelerinde. Bu rakam, eski konutlarda 325 TL'ye kadar düşerken, yeni konutlarda 450 TL'ye kadar çıkabiliyor. Yani eski bir dairede kira bedeli 30 bin TL’yi bulabilirken, yeni dairede bu rakam 45 bin TL’ye ulaşabiliyor.