Esra Albayrak: Dünya Yeni Bir Düzen Arayışında

Dünya, değişen koşullar ve yeni düzen arayışlarıyla sarsılıyor. NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Başkanı Esra Albayrak, 11-12 Mayıs tarihlerinde Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen World Decolonization Forum kapsamında yaptığı değerlendirmelerde, küresel krizlerin temel nedenleri ve sömürgecilik mirasının etkilerine dikkat çekti. Forum, dünya genelinde sömürge sonrası kolonyal yapının çözülmesi ve epistemik sömürgesizleşme çabalarını desteklemek amacıyla önemli bir platform olarak öne çıkıyor.

Dünya Dekolonizasyon Forumu ve Hedefleri

Albayrak, Forum'un entelektüel ve akademik çevreleri bir araya getirerek, sömürge sonrası yapılar üzerine çözüm odaklı bir tartışma ortamı oluşturmayı hedeflediğini belirtti. Bu süreçte, dünyanın farklı coğrafyalarından ve bilgi geleneklerinden temsilcilerin katılımıyla oluşturulan geniş bir kurumsal yapı dikkat çekiyor. Latin Amerika, Afrika, Asya ve Rusya gibi bölgelerden gelen katılımcılar, çeşitli kültürel ve akademik perspektifleri masaya yatırıyor.

Küresel Alarm ve Adalet Arayışı

Forum'un zamanlamasına değinen Albayrak, dünya genelinde hissedilen ciddi alarm durumunun altını çizdi. Özellikle Gazze'deki olayların, uluslararası sistemin ne denli başarısız olduğunu ve adaletin tesis edilemediğini gözler önüne serdiğini belirtti. Albayrak, bu durumun evrensel haklar konusundaki ikircikli tavrı da açığa çıkardığını ifade etti.

Dijital Dünya ve Teknokolonyalizm

Dijital çağda, klasik sömürgecilik anlayışının yerini teknokolonyalizm olarak adlandırılan yeni bir süreç alıyor. Albayrak, az sayıda teknoloji şirketinin ekonomik ve mali anlamda güçlü bir yapı oluşturduğunu, bu yapının yeni bir feodal düzene benzediğini dile getirdi. Akıllı telefonlar, sosyal medya ve yapay zeka gibi teknolojilerin, geçmişin hiyerarşik düzenini taklit ettiğine dikkat çekti.

Yeni Dünya için Ahlaki Çerçeve İhtiyacı

Albayrak, mevcut teknolojik araçların istendiğinde istihbarat aparatlarına dönüşebilmesinin endişe verici olduğunu vurguladı. Bu bağlamda, eski dünyanın sarsıldığını ve yeni bir dünya kurulurken, yeni ahlaki çerçevelere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Adil Bir Dünya İçin Sömürgecilik Eleştirisi

Yerleşimci sömürgeciliğin 1500'lerden bu yana süregelen bir süreç olduğunu kaydeden Albayrak, bu dönemin ders kitaplarında 'coğrafi keşifler' olarak anlatılmasının yanıltıcı olduğunu söyledi. Sömürgecilik süreci, 19. yüzyılda felsefe ve sosyal bilimler aracılığıyla meşrulaştırıldı.

İnsanlığın Yükü ve Küresel Katılım

NUN Eğitim ve Kültür Vakfı, sömürgeciliğe karşı geliştirilen kavramları değerlendirirken, süreci 'insanlığın yükü' olarak tanımlıyor. İslam medeniyetindeki 'İsmet' ve Afrika'daki 'Ubuntu' kavramlarına dikkat çeken Albayrak, daha adil bir dünya için insan onurunu korumanın önemini vurguladı.

İstanbul'un Rolü ve Gelecek Planları

Forum'un İstanbul'da düzenlenmesinin tesadüf olmadığını belirten Albayrak, şehrin medeniyetleri bir araya getirme kapasitesiyle dikkat çektiğini söyledi. İstanbul'un çok merkezli bir dünya için model teşkil edebileceğini ifade etti. Forum'un iki yılda bir düzenlenmesi planlanıyor ve bu süreçte çeşitli kültürel, sanatsal ve akademik etkinlikler gerçekleştirilecek.

Geleceğe Dair Umutlar ve Beklentiler

Albayrak, Forum'un farklı başkentlerde de düzenlenerek, yeni bilgi merkezlerinin bilgeliğine ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Paris, Londra ve New York gibi başkentlerin yanı sıra İstanbul, Gazze ve diğer şehirlerin de bu sürece dahil edilmesi planlanıyor.