Fed Başkanı Powell'ın Görev Süresi Dolmadan Önceki Son Toplantısı

Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, merkez bankasının liderliğini sekiz yıl boyunca sürdürdükten sonra, 15 Mayıs'ta resmen sona erecek görev süresinden önceki son Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısını yönetecek.

2018'de Fed başkanlığı görevini devralan Powell, bu hafta gerçekleştirilecek para politikası toplantısında resmî kimliğiyle son mesajlarını vermesi bekleniyor.

Ancak, halef olarak gösterilen Kevin Warsh'un onay sürecindeki belirsizlik, Fed'deki liderlik değişiminin zamanında gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Powell, Fed'deki kariyerine geçmeden önce uzun yıllar boyunca hukuk ve yatırım bankacılığı alanında çalıştı. Eski ABD Başkanı George W. Bush döneminde Hazine Bakanlığı'nda müsteşar yardımcısı ve müsteşar olarak görev aldı. 2012 yılında Barack Obama tarafından Fed Yönetim Kurulu'na atanmıştır.

Donald Trump, başkanlık sürecinde, selefi tarafından atanan Janet Yellen yerine Powell'ı Fed Başkanlığı için atamayı tercih etti.

Siyaset ve hukuk eğitimiyle dikkat çeken Powell, yaklaşık 40 yıl sonra ekonomi derecesine sahip olmayan ilk Fed başkanı oldu. 5 Şubat 2018'de Yellen'dan görevi devralarak bankanın 16. başkanı olarak görev yapmaya başladı.

Powell'ın görevdeki ilk dört yılı, faiz artırımlarından memnuniyetsiz kalan Trump'ın sert eleştirilerine rağmen, Fed'in bağımsızlığını koruma çabalarıyla geçti.

23 Mayıs 2022'de ise Demokrat Başkan Joe Biden, Powell'ı Fed başkanlığına yeniden aday gösterdi. Bu durum, Kovid-19 salgınının ekonomik etkilerinin devam ettiği bir dönemde istikrar mesajı olarak yorumlandı.

Powell, Trump'ın 20 Ocak 2025'te ikinci kez ABD Başkanı olmasından sonra daha sert bir siyasi ortamla karşı karşıya kaldı.

Beyaz Saray'dan gelen faiz indirim taleplerine direnen Powell, Trump'ın ağır eleştirilerine maruz kaldı ve faiz indirimlerinde gecikmekle suçlandı. Bu gerilim, Powell'ın liderliğindeki Fed'e yönelik çeşitli soruşturmaların başlatılmasıyla yeni bir boyut kazandı.

Bugün 73 yaşında olan Powell'ın sekiz yıllık başkanlık dönemi, Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmalar gibi modern ekonomi tarihinin en zorlu sınavlarıyla geçti.

Powell, başkanlık görevine 2018-2022 yıllarında normalleşme sürecinden krize hızlı bir geçiş yaptı. İlk yılında faiz artırımı ve bilanço küçültülmesine odaklanan Powell, 2019'da bu stratejiyi değiştirdi.

2019'un başlarında faiz artırımlarını durduran Fed, yılın ikinci yarısında faiz indirimlerine yönelerek daha destekleyici bir politika benimsedi.

Başkanlık görevinde ikinci yılın sonunda Çin'de başlayan ve ABD'ye yayılan Kovid-19 salgını, Powell'ın en büyük sınavı oldu.

Salgın sırasında ekonomik faaliyetler durma noktasına gelirken, iş kayıpları rekor seviyelere ulaştı. Para politikası cephesinde benzeri görülmemiş bir gevşeme politikası uygulandı.

Mart 2020'de faiz oranlarını neredeyse sıfıra indiren Fed, geniş çaplı varlık alımlarıyla piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağladı.

Ağustos 2020'de Powell, Fed'in politika çerçevesinde önemli bir değişiklik yaparak ortalama yüzde 2 enflasyonu hedefleyeceklerini duyurdu.

Salgın sonrası toparlanma döneminde, tedarik zinciri ve iş gücü dengesizlikleri fiyat artışlarını tetikledi.

Kovid-19 döneminde uygulanan genişlemeci politikalar, sonraki enflasyonist baskılar için zemin hazırladı.

2021'de enflasyonun artış göstermesine rağmen Powell, fiyat artışlarının geçici olduğunu savundu. Ancak enflasyonun Haziran 2022'de yüzde 9'a ulaşması, Powell'ın eleştirilerle karşılaşmasına neden oldu.

Salgının etkileri azalırken Şubat 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, enerji ve gıda fiyatlarında dalgalanmalara yol açtı ve Fed Mart 2022'de faiz artırımlarına başladı.

Mart 2022'den Temmuz 2023'e kadar 11 kez faiz artıran Fed, politika faizini Eylül 2024'e kadar yüzde 5,25-5,50 aralığında tuttu.

Enflasyondaki yavaşlama ile Eylül 2024'te faiz indirimleri başladı. İş gücü piyasasındaki zayıflama işaretleriyle indirimler 2025'in ikinci yarısında devam etti.

En son Aralık 2025'te faiz indiren Fed, Trump'ın tarif politikaları ve Şubat'taki ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan kaynaklı enerji şoklarının baskısı altında 2026'nın ilk iki toplantısında faizleri sabit tuttu.

Powell göreve başladığında ABD ekonomisi istikrarlıydı.

Şubat 2018'de yıllık enflasyon yüzde 2,3, işsizlik oranı yüzde 4,1 düzeyindeydi. Fed'in politika faizi yüzde 1,25-1,50 aralığındaydı.

Sekiz yıl sonra, makroekonomik görünüm oldukça değişken.

Mayıs 2020'de yüzde 0,2'ye düşen enflasyon, 2022'de yüzde 9'a yükseldi ve Mart 2026'da yüzde 3,3 oldu.

İşsizlik oranı Mart 2026'da yüzde 4,3 seviyesinde.

Politika faizi ise şu an yüzde 3,5-3,75 aralığında.

Powell'ın döneminde Fed'in bilançosu 2018'de 4,4 trilyon dolardan, Kovid-19 müdahaleleriyle 2022'de 9 trilyon dolara çıktı ve Nisan 2026'da 6,7 trilyon dolara geriledi.

Powell'ın görev süresi 15 Mayıs'ta sona eriyor, ancak Kevin Warsh'un onayı belirsiz.

Warsh 21 Nisan'da Senato önüne çıktı, ancak siyasi çekişmeler nedeniyle resmi onay tarihi belirlenmedi.

Onay süreci, Powell'a yönelik Trump yönetimince başlatılan Fed binası tadilat soruşturmasıyla engellendi. Demokrat ve Cumhuriyetçi senatörler onay sürecini engelledi.

24 Nisan'da Başsavcı Jeanine Pirro, Fed binalarının maliyet aşımlarını inceleyen soruşturmanın kapatılmasını ve Genel Müfettişe devrini emretti.

Bu adım, Warsh'un önündeki engelleri tamamen kaldırmasa da, Lisa Cook'un görevden alma davası ve Senato'daki gelişmeler belirsizliğini sürdürüyor.

Senato'daki bazı üyeler, Powell ve Cook ile ilgili davalar sonuçlanmadan Warsh için oylamaya karşı çıkıyor.

Bu durum, 15 Mayıs sonrası Fed'in Powell'ın "geçici başkanlığı" altında kalma ihtimalini artırıyor.

18 Mart'ta Powell, halefi atanana kadar "geçici başkan" olarak kalacağını açıkladı. Ayrıca, hakkında soruşturma devam ederken Fed Yönetim Kurulu üyeliğinden ayrılmayacağını belirtti.

Trump, Powell'ın görevini sürdürmesi halinde görevden alma tehdidinde bulundu.

Bu nedenle, 28-29 Nisan'daki FOMC toplantısı Powell'ın son resmî başkanlık toplantısı olabilir, ancak görevin devri Senato'daki siyasi düğümün çözülmesine bağlı.