Gazze'deki Kriz Sürerken AB-İsrail İlişkileri Aynı Tempoda Devam Ediyor

Brüksel'den Bildirildi

Avrupa Birliği ve İsrail arasındaki siyasi, ticari ve sosyal ilişkiler, 2000 yılında yürürlüğe giren AB-İsrail Ortaklık Anlaşması çerçevesinde şekilleniyor.

Haberler Size Ulaşsın

Anlaşmanın ikinci maddesi, insan haklarına ve demokratik değerlere saygıyı esas alarak tarafların ilişkilerini belirliyor. Bu maddede, insan hakları ihlalleri durumunda anlaşmanın askıya alınabileceği belirtiliyor.

Eylül 2025'te Hollanda'nın öncülüğünde 17 AB üyesi ülke, İsrail ile ilişkilerin gözden geçirilmesi talebinde bulundu. AB Konseyi'nin bu tür ortaklık anlaşmaları hakkında karar alabilmesi için tüm üyelerin oy birliği gerekiyor.

AB Komisyonu, İsrail'e yönelik baskılara rağmen, ilişkilerin tamamen durdurulmasını değil, sadece bazı hükümlerinin askıya alınmasını önerdi.

Önerilen tedbirler arasında, Filistin topraklarına yönelik ihlallerden sorumlu tutulan aşırı sağcı bakanlara yaptırım uygulanması ve mali desteğin askıya alınması yer alıyor.

Bu öneriler, AB Konseyine iletildiğinde birlik üyeleri arasında bölünmelere neden oldu. Bazı ülkeler İsrail'e karşı daha sert yaptırımlar talep ederken, diğerleri buna karşı çıktı ve bu nedenle yaptırımlar uygulanamadı.

AB Komisyonu, Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki durumu izlemeye devam ettiğini ve yaptırımların hala gündemde olduğunu belirtti. Ancak, İsrail'e yönelik yaklaşık 20 milyon avro değerindeki sembolik kesintinin dışında, ilişkilerin devam ettiği gözlemleniyor.

İsrail'in En Büyük Ticari Ortağı: AB

İsrail ile Avrupa Birliği arasındaki ticaret hacmi, İsrail'in dünya genelindeki toplam mal ticaretinin yüzde 32'sini oluşturuyor.

İsrail'in ithalatının yüzde 34,2'si, ihracatının ise yüzde 28,8'i AB ile gerçekleştiriliyor.

İki taraf arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 42 milyar avroya ulaşıyor.

İsrail işletmeleri, 450 milyonluk nüfusa sahip AB pazarına erişmeye devam ediyor.

Avrupalı yatırımcılar İsrailli firmaları finanse ederken, İsrail teknoloji şirketleri de AB pazarında genişlemeye devam ediyor.

Horizon Europe Programı ve İsrail

İsrail, AB'nin araştırma ve inovasyon fonu olan Horizon Europe'a dahil olmaya devam ediyor.

2021'de katıldığı bu programla İsrailli kurumlar, her yıl 1 ila 2 milyar avroluk fon alabiliyor.

Programın yalnızca sivil uygulamalara odaklanması gerekirken, bazı projelerin askeri amaçlarla bağlantılı olduğu ortaya çıktı.

Örneğin, İsrail Savunma Bakanlığı'nın ortağı olduğu bir projeye hibe verildiği belirlendi.

Vizelerde Serbestlik Devam Ediyor

AB yetkilileri seyahatin bir hak değil, ayrıcalık olduğunu belirtse de, İsrail vatandaşlarına vize serbestliği sağlanıyor.

İsrailliler, Şengen bölgesine kısa süreli vizesiz seyahat ederken, Avrupalılar da İsrail'e kolay giriş çıkış yapabiliyor.

Kültürel ve Spor Faaliyetlerinde Katılım

İsrail, AB'nin Erasmus+ programından faydalanmaya devam ediyor.

Her yıl İsrail'den öğrenciler ve akademisyenler bu programdan 5-7 milyon avro fon alıyor.

İsrail, AB'nin müzik ve film festivallerine katılmaya devam ediyor. Bazı ülkeler Eurovision'u boykot etse de İsrail hala katılıyor.

İsrail filmleri Avrupa'nın önde gelen film festivallerinde gösterilmeye devam ediyor.

FIFA ve UEFA'nın İsrail'i men etmeyeceği açıklamalarının ardından İsrail takımları Avrupa'da futbol organizasyonlarına katılmayı sürdürüyor.

Askeri Ticaret Sürüyor

AB ülkeleri, askeri ve savunma harcamalarında bağımsız karar alma hakkına sahip.

Almanya ve Romanya, İsrail'e en fazla askeri teçhizat sağlayan ülkeler arasında yer alıyor.

Yunanistan da İsrail'le askeri ilişkilerini derinleştiriyor.

Gazze'deki durum nedeniyle AB'nin İsrail'e karşı genel bir silah ambargosu bulunmuyor.

Siyasi Diyalog Devam Ediyor

Yunanistan ve Almanya gibi ülkelerin liderleri İsrail'e ziyaretlerde bulunurken, AB ve İsrail arasındaki siyasi diyalog devam ediyor.

Son bir yılda AB-İsrail Ortaklık Konseyi toplantıları ve diğer üst düzey görüşmeler gerçekleştirildi.

AB'nin İlkeleriyle Çelişen Durum

AB, insan hakları ve demokrasi savunucusu olarak bilinirken, Gazze'deki olaylara karşı anlamlı adımlar atmaması eleştiriliyor.

AB'nin İsrail'e karşı eylemsizliği, kendi değerleriyle çelişiyor ve anlaşmalarını ihlal ediyor.

Üye ülkelerin farklı tutumları nedeniyle karar alma süreci kilitlenmiş durumda. Ancak, AB'nin uluslararası alandaki rolü göz önüne alındığında, bu durumdan daha fazlasını yapması bekleniyor.