Küp Peyniri: Ağrı'nın Geleneksel ve Dayanıklı Lezzeti

Ağrı'nın Patnos ilçesine bağlı Aşağı Göçmez köyünde, yüzyıllardır süregelen bir gelenek, peynirin dayanıklılığını artırıyor. Köy halkı, kendi yetiştirdikleri koyunlardan elde ettikleri sütle hazırladıkları peynirleri plastik bidonlarda muhafaza ediyor. Bu bidonlar daha sonra özel kumla kaplı mahzenlerde gömülerek peynirlerin olgunlaşması için üç ila altı ay boyunca bekletiliyor.

Bu yöntem sayesinde peynirler, tam üç yıl bozulmadan saklanabiliyor; bu da yerel halk ve dışarıdan gelen talep sahipleri için büyük bir avantaj sunuyor.

Olgunlaşma Süreci ve Ekonomik Katkılar

Kış aylarına kadar kum içerisinde saklanan küp peynirler, yerel tüketimin yanı sıra dış talepler doğrultusunda da tüketilmektedir. Peynirler, köyde yaşayan kadınlar tarafından talep üzerine hazırlanmakta ve üç ay öncesinden siparişleri alınmaktadır. Fiyatları 250 ile 300 lira arasında değişen peynirlerin yağlı versiyonları daha yüksek fiyatlarla alıcı bulmaktadır.

Bu geleneksel yöntemin hem pratik hem de ekonomik açıdan yararlı olduğunu dile getiren Serap Altay, peyniri kışa hazırlık olarak yaptıklarını ifade ediyor ve dayanıklılığı artırmak için peyniri kuma veya kül içine gömdüklerini belirtiyor.

Doğal Koruma Yöntemi: Kum ve Kül

Serap Altay, peynirin suyunun alınmasının ardından kum veya kül içerisine gömülerek bozulmasının engellendiğini açıklıyor. Kum, serin bir ortam sağlayarak peynirin yapısında olumsuz değişikliklerin önüne geçiyor. Alternatif olarak kullanılan kül ise hava geçirimsiz bir ortam sunarak peynirin bozulmadan kalmasını sağlıyor. Olgunlaşma süreci üç ila altı ay arasında değişiyor ve bu sürenin sonunda peynirler iki ila üç yıl boyunca tüketilebiliyor.

Organik ve Doğal Üretim

Küp peynirinin organik olduğuna dikkat çeken Altay, üretim sürecinde yalnızca köyde otlayan hayvanların sütünü kullandıklarını vurguluyor. Peynirlerin kıştan yaza kadar güvenle saklanabildiğini ve bayram gibi özel günlerde hediye olarak tercih edildiğini ekliyor. Ayrıca, peynir satışı için önceden sipariş almanın önemine işaret ediyor ve ürünlerin belirlenen süre içinde teslim edildiğini belirtiyor.

Geleneksel Tat ve Modern Talepler

Köy halkı tarafından yoğun tüketilen küp peynirleri, talep doğrultusunda satışa çıkarılıyor.

Serap Altay, peynirlerini doğal yöntemlerle ürettiklerini ve tamamen organik ürünler sunduklarını belirterek, siparişleri bayramdan sonra göndermeyi planladıklarını ifade ediyor. Yüzyıllardır süregelen bu gelenek, hem köyün ekonomisine katkı sağlıyor hem de doğal ürün arayışındaki tüketiciler için ideal bir seçenek sunuyor. .

Kaynak: IHA