Gemi ve Yat İhracatında Yılın İlk Çeyreğinde Büyük Artış

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından sağlanan verilere göre, gemi, yat ve ilgili hizmetlerin ihracatı yılın ilk çeyreğinde önemli bir artış gösterdi. Ocak-Mart döneminde, bu sektördeki ihracat yüzde 78,6 oranında artarak 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara yükseldi. Bu artış oranı, yüzde 80 seviyesine yaklaşarak dikkat çekti.

En fazla ihracat yapılan ülkeler arasında Norveç, 183,6 milyon dolarlık ihracat ile ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 77,4 milyon dolarla Malta, 68 milyon dolarla Birleşik Krallık ve Fransa, 34,1 milyon dolarla ise Birleşik Arap Emirlikleri izledi. Ayrıca, Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da en çok ihracat gerçekleştirilen ilk 10 ülke arasında yer aldı.

Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, ilk çeyrek ihracat performansını değerlendirirken, talebin yanı sıra teslimat takvimlerindeki kaymaların da bu artışta etkili olduğunu ifade etti. Aralık 2025’te teslim edilmesi planlanan bazı gemi ve yatların, bu yılın Ocak ve Şubat aylarına sarktığını belirtti.

Küresel ölçekte, gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştığını belirten Seven, Çin’in 2025 yılında 63 milyar dolarlık ihracatla lider olacağını, Güney Kore’nin yaklaşık 30 milyar dolarla ikinci, Japonya’nın ise üçüncü sırada yer alacağını söyledi.

Bu üç ülkenin, dünya genelindeki gemi ve yat ihracatının yarısından fazlasını gerçekleştirdiğini vurgulayan Seven, Türkiye’nin ise 1,9-2,2 milyar dolarlık ihracat hacmi ile 12. sırada bulunduğunu dile getirdi. 2025 yılına dair kesin sıralamanın yaz aylarında netleşmesi bekleniyor.

Cem Seven, Türkiye’nin ihracat yaptığı ülkeler arasında Norveç’in yanı sıra Danimarka ve Finlandiya’nın da bulunduğunu belirtti. Ayrıca Fransa, Hollanda ve Malta’nın da önemli pazarlar arasında yer aldığını kaydetti.

Seven, Malta’ya kuru yük gemileri ve tankerlerin, Norveç’e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörlerin ihraç edildiğini belirterek, “Norveç’e gönderilen fabrika balıkçı gemileri ve feribotlar yüksek mühendislik ve işçilik gerektiriyor. Özellikle alternatif yakıtlı ürünler ihracatta öncelikli. Kuzey Avrupa ülkeleri inovatif projelere çok önem veriyor.” dedi.

GYHİB Başkanı, Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun süredir dünya lideri olduğunu ve bu yıl da ihracat şampiyonu olma yolunda ilerlediğini belirtti. Türkiye’nin en büyük rakibinin İspanya olduğunu ve göstergelerin bu yıl yine Türkiye’nin üstün geleceğini söyledi.

Fabrika tipi balıkçı gemilerinin tercih nedenleri ve avantajlarına değinen Seven, Türk gemi ve yat ürünlerinin yüksek kalite standardına sahip olduğunu ifade etti. Avrupa pazarından bakıldığında, üretilen ürünlerin kalitesinin dikkat çektiğini belirtti.

Seven, “Türk işçiliği çok iyi durumda. Zamanında teslim yapabiliyoruz. Üretilen gemi ve yatlar yüksek kalitede ve mühendislik harikası olarak değerlendiriliyor. Ayrıca Türk tersanelerinin satış sonrası müşteri odaklı çalışmaları da tercih edilmemizde etkili.” diye ekledi.

Türk şirketlerin karşılaşılan sorunları hızla çözdüğünü belirten Seven, “Türk gemi ve yatları, uluslararası normlar doğrultusunda inşa ediliyor. Kalite, sürdürülebilirlik ve performans açısından diğer ülkelere kıyasla daha iyi durumda olduğumuz için Kuzey Avrupa ülkeleri bizi tercih ediyor.” dedi.

Cem Seven, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün 2030 hedefleri doğrultusunda, yeşil dönüşüm sürecinin sektördeki talebi artırdığını ve Türk tersanelerine yurt dışından yoğun siparişler geldiğini belirtti. Ancak, artan işçilik maliyetleri nedeniyle bu taleplerin karşılanmasında zaman zaman zorluk yaşandığını ifade etti.

Sektörün dinamiklerini göz önünde bulundurarak teşviklere ihtiyaç olduğunu belirten Seven, “Özellikle 24 metrenin altındaki teknelerin inşasında uygulanan KDV muafiyetinin devam etmesi gerekiyor. Daha önce boy sınırlaması olmadan uygulanan bu muafiyetin yeniden genişletilmesi sektöre katkı sağlar. Ayrıca, döviz dönüşüm desteğinin gemi ve yat inşasına uygun olarak 6 aydan 24 aya uzatılması, tersanelerin rekabet gücünü artıracaktır.” şeklinde konuştu.