Gıda İsrafı Dünya Ekonomisini Sarsıyor

Gıda israfı, küresel çapta ciddi ekonomik kayıplara yol açıyor.

Türkiye İsrafı Önleme Vakfı'nın (TİSVA) 2025 yılı için hazırladığı rapora göre, dünya genelinde üretilen gıdanın üçte biri ya kayboluyor ya da israf ediliyor. Bu durumun küresel ekonomiye maliyeti yılda yaklaşık 1 trilyon doları buluyor.

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı'nın 2025 Küresel Görünüm Raporu, 2024'te akut gıda güvensizliği yaşayan insan sayısının 343 milyona çıktığını belirtiyor.

Aynı zamanda, BM Çevre Programı, her yıl 1,5 milyar ton gıdanın israf edildiğini ve bunun her beş tabaktan birinin çöp olması anlamına geldiğini vurguluyor.

Türkiye'de Gıda İsrafının Boyutları

Türkiye'de gıda israfı hem büyük ölçekte hem de ekonomik anlamda ciddi bir sorun teşkil ediyor. TİSVA'nın verilerine göre, Türkiye'de her yıl kişi başına 102 kilogram yiyecek israf ediliyor. Bu israfın büyük kısmı sebze ve meyvelerden oluşuyor; hasat sırasında ya da sofraya ulaşmadan kayboluyorlar. Ayrıca, Türkiye'de her yıl ortalama 23 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Gıda israfı evlerde, hizmet sektöründe ve perakende alanında yoğunlaşıyor. Tedarik zincirindeki plansızlıklar ve depolama hataları da israfı artıran faktörlerden.

Milyonlarca Ekmek Çöpe Gidiyor

Türkiye'de her gün yaklaşık 12 milyon ekmek çöpe atılıyor; bu yıllık 4 milyar 380 milyon ekmek demek. Eğer bu israf yüzde 5 oranında azaltılabilirse, on milyarlarca liralık tasarruf sağlanabilir ve 900 bin ailenin bir yıllık geçim gideri karşılanabilir.

Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi Ramazan Bingöl, bu israfın en az iki kat daha fazla olduğunu düşünüyor ve bu konuda acil önlemler alınması gerektiğini belirtiyor.

Ekonomik ve Çevresel Kayıpları Önleme Çabaları

Gıda israfı sadece ekonomik değil, aynı zamanda çevresel kayıplara da yol açıyor. Bingöl, üretimden tüketiciye kadar olan süreçte ciddi israf yaşandığına dikkat çekiyor. Özellikle açık büfeler ve serpme kahvaltılar israfın başlıca sebepleri arasında yer alıyor. Türkiye'de israfı önlemek için gıda bankacılığı gibi çözümler üzerinde çalışılıyor. Bu konuda milli bir politika geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Gıda İsrafı İçin Milli Uyanış Gerekiyor

Ramazan Bingöl, Türkiye'de israfla mücadele için milli bir uyanışın şart olduğunu belirtiyor. Gıda israfı artık bir milli güvenlik meselesi olarak ele alınmalı. Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu, israfın önlenmesi için kapsamlı bir rapor hazırlıyor. Bu rapor, israfın sebeplerini ve nasıl önlenmesi gerektiğini ele alacak. Ayrıca, bu konuda bir yasa tasarısı önerisi de Cumhurbaşkanına sunulacak.

Türkiye'de sürdürülebilir bir gıda israfı önleme politikası geliştirilmesi hedefleniyor ve bu kapsamda çalışmaların birkaç ay içinde tamamlanması planlanıyor. .

Kaynak: AA